بررسی نقوش سفال های زرین فام با معرفی سفالینه های مجموعه بنیاد مستضعفان تهران

یکی از مهم ترین ویژگی های سنت نقش پردازی ایرانی، استفاده از عناصر نمادین است.با بررسی این نقوش در هر شاخه هنری، می توان شناخت بهتری از هنر موردنظر و ارتباط آن باموضوعات مذهبی، اجتماعی، سیاسی، اعتقادی و... به دست آورد. نمادهای به کاررفته در آثارهنری ایران بیشتر بر مسائل آرمانی و اعتقادی مردم تکیه دارد. نقوش به کاررفته در سفال هایزرین فام عصر سلجوقی که عصر اعتلای تولید سفال زری نفام است. نیز از این قاعده مستثنینیستند و تفکر سازندگان و استفاده کنندگان این ظروف را نشان می دهند.در این مقاله که به روش توصیفی-تحلیلی به رشته تحریر درآمده است، داده های تحقیقبراساس بررسی های میدانی و مطالعات اسنادی گردآوری شده اند. در پژوهش حاضر تعدادی ازسفال های زرین فام که در مجموعه مؤسسه موزه های بنیاد مستضعفان تهران نگهداری می شوند،مورد مطالعه قرار گرفته و نقوش گیاهی، هندسی و کتیبه های به کاررفته روی آنها بررسی و تحلیلشده اند. درنهایت، داده های حاصل از بررسی های اسنادی و میدانی با یکدیگر مقایسه و با روشتحلیل نظری تفسیر شده اند.تاکنون پژوهش های گوناگونی در زمینه سفال زرین فام انجام شده، ولی آثار موجود درمجموعه مؤسسه موزه های بنیاد، معرفی و بررسی علمی نشده است. هدف اصلی پژوهش حاضر،شناخت باستان شناختی تکنیک ساخت سفال های زرین فام، شناسایی مهم ترین مراکز ساختسفال های زرین فام موجود در موزه از نظر سبک و شیوه تولید و ارتباط نقوش آن با ساختارسیاسی، اجتماعی و مذهبی دور های است که آثار در آن ساخته شده اند.

کلیدواژه ها:

سلجوقیان ، سفال زرین فام ، نقوش گیاهی ، نقوش هندسی ، کتیبه ، موزه های بنیاد مستضعفان