بررسی کیفی احتمال وقوع زلزله در مناطق فاقد زلزله ثبت شده و تشخیص گسل پر خطر بوسیله محاسبه کمی شتاب در منطقه تربت حیدریه

در این مطالعه منطقه تربت حیدریه واقع در استان خراسان رضوی مورد بررسی قرار گرفت. این منطقه در شمال شرق ایران و در ناحیه کپه داغ قرار دارد. واقع شدن در ایالت لرزه زمین ساخت کپه داغ قرار دارد. واقع شدن در ایالت لرزه زمین ساخت کپه داغ به منزله تطابق بر کمربند آلپ-هیمالیا نیز می باشد که هریک به تنهائی ضرورت مطالعه دقیق لرزه خیزی منطقه قبل از احداث سازه را نمایان می کند. همینطور مهاجرت زمین لرزه ها به سمت جنوب استان که طی سالهای اخیر با ثبت زلزله های بوقع پیوسته اثبات شده است و حرکات تکتونیکی صفحه شبه قاره هند و عرستان که ایران را اسیب پذیرتر کرده است، اهمیت مطالعه این منطقه را بیش از پیش نمایان می کند. گسلهای اینمنطقه عمدتا جوان، فعال و با ساز و کار امتدادلغزه می باشند که حجم بالای تخریب زلزله، توام با شکستگی های سطحی را در پی خواهد داشت. در این مطالعه ارزیابی خطر به روش قطعی صورت گرفت پس از پهنه بندی گسلها، به محاسبه بیشینه شتاب گسل پرداخته و شتاب بدست آمده به پهنه مورد نظر و مشخصا گسل بارز آن پهنه نسبت داده شد، مناطقی که در انها وقوع زلزله ثبت شده و یا در لیست زلزله های تاریخی قرار دارند شخصیت دو گانه ای را دارند، یعنی می توانند کاندید لرزش های جدید باشند یا نباشند. اما نگاه بدبینانه و حساسیت بیشتر در منطقه ای که شتاب محاسبه شده در اثر وقوع زلزله در آن چشمگیر است منطقی تر به نظر می آید. حال انکه در این منطقه زلزله مهمی ثبت نشده است و رفتار لرزه زمین ساخت و پیش بینی های تکتونیکی آتی منطقه مورد نظر نیز احتمال افزایش فعالیت منطقه را تقویت می کند. از این رو ضرورت مقاوم سازی جدی سازه ها و حتی الامکان عدم ساخت و ساز در محدوده اصلی گسل شناسایی شده برای جلوگیری از تخریب زیاد و بالتبع خسارات بعدی انکارناپذیر است. ازمنظر دیگر وجود ساختارهای متراکم گسل های کوتاه (شبکه های زهکشی) و حدوث زمین لرزه های متعدد و مهم در انها حاکی از فعالیت بالا و احتمال تشکیل گسلهای بزرگتر از به هم پیوستن انها و پیچیدگی این مناطق می باشد.

کلیدواژه ها:

لرزه خیزی ، شتاب گسل ، زلزله ، قدرت تخریب ، مقاوم سازی