بررسی تطبیقی دو نگاره سلطان سنجر و پیرزن از مکتب بخارا و مکتب تبریز صفوی

در پیشینه ی هنر نگارگری ایران جلوه های تصویری مرتبط با آموزه های اخلاقی و حکایت های حاوی مفاهیم اخلاقی، عرفانی و دینی کم و بیش در اولویت اجرایی کارگاه های هنری و نیز علایق درباریان بوده است. حکایت های مخزن الاسرار نظامی حاوی مفاهیم اخلاقی و ارزنده ای است که هنرمندان نگارگر را در جهت مصور ساختن آن حکایات و نیز ترویج مفاهیم آن به رقابت و تلاش وادشته است.حکایت سلطان سنجر و پیرزن از جمله حکایات اخلاقی و منتخب مخزن الاسرار است که در قرن 10 هجری(16 میلادی) به تعداد زیادی مصور شده است. بررسی مقایسه ایی دو نگاره با موضوع واحد"حکایت سلطان سنجر و پیرزن " و شناخت تاثیر گذاری مکاتب نگارگری بر خلاقیت و نبوغ هنرمند در تصویر آرایی، هدف نگارش این مقاله است. از این میان یک نگاره از مکتب بخارا و یک نگاره از مکتب تبریز صفوی انتخاب شده است. با بررسی و مقایسه عناصر و نقش مایه های موجود در دو نگاره در پی پاسخ به این سوالات هستیم: 1- آیا مکاتب هنری و ویژگی آن ها در تصویرپردازی حکایت سلطان سنجر و پیرزن تا ثیری داشته است؟2- آیا عناصر بصری و مضمونی نگاره متاثر و برگرفته از حکایت سلطان سنجر وپیرزن است؟ با توجه به پیوستگی مکاتب، وفاداری نگارگر به متن ، ترکیب بندی حلزونی و رنگ پردازی شفاف و گرم نگاره ها، شبیه به یکدیگر است و اما نقاط افتراق نگاره ها در طراحی ، تحرک پیکره ها، پوشش زمینه و مناظر است. روش تنظیم مقاله به شیوه ی توصیفی- تحلیلی انجام پذیرفته است.

کلیدواژه ها:

نگارگری ، سلطان سنجر و پیرزن ، مخزن الاسرار ، مکتب بخارا ، مکتب تبریز صفوی