بازخوانی مضامین عرفانی در هنرهای اسلامی خانقاه و بقعه شیخ شهاب الدین اهری

سال انتشار: 1392
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: فارسی
مشاهده: 1,917

فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

IAU02_071

تاریخ نمایه سازی: 14 شهریور 1393

چکیده مقاله:

هنرمند مسلمان صورت ظاهر هنر را در پرتوی الهامی که از جانب روح دریافت کرده است میآفریند و به یاری نمادها و نقوش هندسی به میانجی عقل خود، فرآیندهای طبیعت را به تأویل میگیرد؛ از این روست که صور هنری اسلامی قادرند انسان را بهشئون والاتر هستی و سرانجام به وحدت رهنمون سازند. هنر اسلامی در مقام هنر دینی، جلوهگاه حقیقت اسلام است و اصول حاکم بر آن به جنبه عرفانی اسلام یا طریقت وابسته استو نه به ساحت ظاهری و شریعت و رفتار آدمی. خانقاه شیخ شهابالدین اهری و بقعه آن، تاریخی از زمان حیات شیخ الفاضل شهاب الدین محمود اهری تبریزی طاب ثراه698 ه.ق) تا دوره صفویه را داراست.این بنا در طول حیات خود پذیرایعارفان و سالکان عالیقدری چون شیخ زاهدگیلانی، -628) شیخ صفیالدین اردبیلی، شیخ بهاءالدین محمد عاملی و جانشینان ایشان بوده که در ایام سیر و سیاحت و یا در لشکرکشیها،عموماً از اهر عبور و به زیارت تربه شریفه شیخ شهابالدین نایل و کسب فیض نمودهاند. اثر مورد مطالعه با برخورداری از ویژگیهای بارز معماری دورههای یاد شده، دارای آرایهها و تزییناتی ارزشمند از هنر دینی و عرفانی است. این نوشتار با روشی توصیفی- تحلیلی و با رجوع به اسناد میدانی و کتابخانهای، از یکسو در جستجوی رابطهمیان هنرهای اسلامی موجود در اثر یاد شده، با مشاهدات و مکاشفات عارفان واصلی است که سفر به عالم ربوبی داشته و سپس در اثر یاد شده حاضر و ناظر بوده اند؛ از سوی دیگر ارتباط هنرها با مبانی و مبادی نظری و عملی عرفان را مورد بررسیقرار می دهد. به عبارتی نوشتار حاضر تلاش دارد با رونمایی از بهرهمندی آرایهها و موتیفهای اسلامی خانقاه و بقعه شیخ شهاب الدین اهری از مفاهیم عمیق عرفانی، به بررسی جایگاه رفیع عرفان در راستای رمزگشایی از هنرهای اسلامی اثر مورد مطالعه پرداخته و ارتباط مابین تزیینات وابسته به معماری بقعه و سرچشمه تفکرات عرفانی هنرمندانش را اثبات نماید

کلیدواژه ها:

هنر اسلامی ، هنر عرفانی ، بقعه شیخ شهاب الدین اهری ، تزیینات

نویسندگان

باقر پورجواداصل

عضو هیئت علمی گروه معماری دانشگاه هنر اسلامی تبریز

امین دادور

دانشجوی کارشناسی مهندسی تکنولوژی معماری- دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر

حجت الوانی

دانشجوی کارشناسی مهندسی تکنولوژی معماری- دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابراهیمی، محمدرضا، 1391، طرح حفاظت و ساماندهی منظر تاریخی بقعه ...
  • اردلان، نادر، لاله بختیار، 1390، حس وحدت، نقش سنت در ...
  • اعوانی، غلامرضا، 1375، حکمت و هنر معنوی، انتشارات گروس، تهران ...
  • اعوانی، غلامرضا، 1375، هنر تجلی جمال الهی، انتشارات گروس، تهران ...
  • برزی، اصغر. 1376، دیباچه ای بر مبانی عرفان و تصوف، ...
  • بروکهارت، تیتوس، 1378، نظری‌به اصول و فلسفه هنر اسلامی، دکترغلامرضا ...
  • بروکهارت، تیتوس، 1360، هنر اسلامی زبان و بیان، مسعود رجب ...
  • بروکهارت، تیتوس، 1386، مبانی هنر اسلامی، امیر نصری، انتشارات حقیقت، ...
  • بروکهارت، تیتوس. 1369هنر مقدس، جلال ستاری، انتشارات سروش، چاپ اول، ...
  • بلخاری قهی، حسن، 1383، مبانی عرفانی هنر و معماری اسلامی، ...
  • پوپ، آرتور، 1388، معماری ایران، زهرا قاسم علی، انتشارات سمیرا، ...
  • . پوپ، آرتور ابهام 1384، سیر و صور نقاشی ایران، ...
  • پیرنیا، عبدالکریم، 1386، سبک شناسی معماری ایرانی، تدوین غلام حسین ...
  • ترابی طباطبایی، سید جمال، 2535پ، آثار باستانی آذربایجان، انجمن آثار ...
  • تربیت، محمد علی، 1335، دانشمندان آذربایجان، به کوشش غلامرضا طباطبایی ...
  • تقوایی، علی اکبر، هادی محمودی‌نژاد، 1385، تاملی در انگاره‌های مفانی ...
  • توسلی، مسعود، 1383هنر هندسه پویایی اشکال، احجام کروی ابوالوفاء جوزجانی، ...
  • بزرگمهری، زهره، چفدها و طاقها، نشریه فرهنگ و هنر، اثر ...
  • حلی، سید اکبر، 1365، گره ها و قوس ها در ...
  • حمزه لو، منوچهر، 1381، هنرهای کاربردی در گنبد سلطانیه، نشریه ...
  • دهخدا، علی اکبر، لغت نامه، جلد 45، انتشارات دانشگاه تهران، ...
  • زمر شیدی، حسین، کاشی کاری ایران گروه معقلی، جلد اول، ...
  • شعرباف، اصغر، 1372، گره و کاربندی، سازمان میراث فرهنگی وزارت ...
  • شکاری نیری، جواد، 1385، عرفان نظری و نقوش هنرهای کاربردی ...
  • عشام السعید، عایشه پارمان، نقشهای هندسی در هنر اسلامی، مسعود ...
  • فرشته نژاد، مرتضی، 1356، گره سازی و گره چینی در ...
  • کاشفی، رحیم، 1342، شرح حال و زندگی پرافتخار شیخ شهاب‌الدین ...
  • کیانی، محمدیوسف، 376 1، تزئینات وابسته معماری ایران دوره اسلامی، ...
  • گنون، رنه، 1365سیطره ی کمیت، ترجمه علی محمد کاردان، مرکز ...
  • گنون، رنه، 1374، معانی رموز صلیب، ترجمه بابک عالیخانی، انتشارات ...
  • لرزاده، حسین، 1360، احیای هنر های از یاد رفته، جلد ...
  • ماری‌رز، سگای، 1385، معراج‌نامه، دکترمهناز شایسته‌فر، انتشارات موسسه مطالعات هنر ...
  • مددپور، محمد، 1380، خود آگاهی تاریخی، کتاب اول مبانی نظری ...
  • منفردی، علی، 1361، زندگی نامه شیخ شهاب‌الدین محمود اهری و ...
  • نجیب اغلو، گل رو، 1379، هندسه و تزئین در معماری ...
  • نجیب اغلو، گل رو، 1389، هندسه و تزئین در معماری ...
  • نجیب اغلو، گل رو، 1377، نقشه و طومار عماری در ...
  • نصر، سید حسین، 1375، هنر و معنویت اسلامی، ترجمه رحیم ...
  • نورآقایی، آرش، 1387، عدد، نماد، اسطوره، انتشارات نقد افکار، تهران ...
  • وزارت مسکن و شهرسازی، معاونت شهرسازی و معماری، دفتر معماری ...
  • نمایش کامل مراجع