شناسایی و اولویت بندی شاخص های تاب آوری شهرها در برابر بیماری های همه گیر با روش دیمتل فازی(مطالعه موردی:شهر ایلام)

در سال های اخیر، مفهوم تاب آوری شهری به ویژه در مواجهه با بحران هایی مانند بیماری های همه گیر، به عنوان رویکردی کلیدی در مدیریت شهری مطرح شده است. تجربه کووید-۱۹ نشان داد که شهرها به عنوان کانون های اصلی جمعیت، بیشترین آسیب پذیری را دارند و بازگشت آن ها به شرایط پایدار وابسته به عوامل ساختاری، نهادی، اجتماعی و اقتصادی است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت بندی شاخص های موثر بر تاب آوری شهر ایلام در برابر بیماری های همه گیر است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–تحلیلی بوده و جامعه آماری آن شامل خبرگان مدیریت شهری است که به صورت هدفمند انتخاب شده اند. برای گردآوری داده ها، ابتدا شاخص ها از پیشینه پژوهش ها استخراج و سپس با روش دیمتل فازی، روابط علی و معلولی و میزان اثرگذاری آن ها تحلیل گردید. نتایج حاصل نشان می دهد که شاخص های نهادی و اجتماعی از بالا ترین میزان اثرگذاری و اثرپذیری برخوردارند و نقش محوری در تاب آوری شهری ایلام ایفا می کنند. در مقابل، شاخص های کالبدی و اقتصادی بیشتر تحت تاثیر سایر عوامل قرار دارند و به تنهایی قدرت ایجاد تغییر اساسی در تاب آوری را ندارند. یافته ها بیانگر اهمیت سرمایه اجتماعی، کیفیت حکمرانی، مشارکت فعال شهروندان و اعتماد عمومی به نهادهای مدیریتی در مواجهه با بحران ها است. این پژوهش با تاکید بر رویکرد سیستمی و شبکه محور، ضرورت اتخاذ دیدگاهی کل نگر و مشارکتی در ارتقای تاب آوری شهری را برجسته می سازد و می تواند به عنوان مبنایی برای برنامه ریزی راهبردی و سیاست گذاری مدیریت بحران در سایر شهرهای مشابه مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری شهری ، بیماری های همه گیر ، شهر ایلام