کاربست جغرافیا و GIS تاریخی در مطالعات قرآنی: مطالعه موردی سوره قریش

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 14

فایل این مقاله در 29 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_QUIHCS-10-3_006

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

پژوهش حاضر ظرفیت جغرافیای تاریخی و سامانه اطلاعات جغرافیایی تاریخی (GIS تاریخی) را برای تحلیل زمینه های مکانی قرآن بررسی و سوره قریش را به عنوان مطالعه موردی انتخاب می کند. مسئله اصلی آن است که داده های قرآنی، تفسیری، تاریخی و جغرافیایی ناهم زمان چگونه می توانند بدون تولید قطعیت کاذب، در یک مدل فضایی مشترک سازمان یابند. این پژوهش با روش تاریخی تحلیلی، نقد منبع و طراحی یک پایگاه داده زمان مند مکانی انجام شده و میان «داده متنی»، «گزارش تاریخی»، «استنباط پژوهشگر» و «خروجی مدل GIS» تمایز می گذارد. بررسی گزارش های ابن سعد، بلاذری، ابن حبیب و طبری درباره ایلاف و دو رحلت و مقایسه آنها با راه نگاری ابن خرداذبه، اصطخری و همدانی نشان می دهد که بازسازی «رحله الشتاء والصیف» باید به جای یک راه قطعی، در قالب سناریوهای فضایی شمالی، جنوبی و چندوجهی صورت گیرد. یافته ها همچنین ساختار سوره را به صورت شبکه ای متشکل از «بیت»، «رحلت»، «ایلاف»، «اطعام» و «امنیت» آشکار می کند. نتیجه آنکه ارزش افزوده GIS تاریخی در مطالعات قرآنی نه اثبات جغرافیایی روایت ها، بلکه نقد، درجه بندی و مقایسه فضایی آنها با حفظ تاریخ و میزان قطعیت شواهد است.

نویسندگان

فاطمه احمدوند

استادیارگروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده علوم و تحقیقات اسلامی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • خوانین زاده، محمدعلی. (۱۴۰۴). «ابرهه، بازخوانی منابع سنتی بر پایه ...
  • محبی پور، مریم؛ معارف، مجید؛ ایازی، سیدمحمدعلی. (۱۴۰۱). «کارکرد تفسیر ...
  • ابن حبیب، محمد بن حبیب. (۱۳۶۱ق/۱۹۴۲م). المحبر. تصحیح ایلزه لیختن ...
  • ابن حبیب، محمد بن حبیب. (۱۴۰۵ق/۱۹۸۵م). المنمق فی اخبار قریش. ...
  • ابن خرداذبه، ابو القاسم عبید الله بن عبد الله. (۱۸۸۹م). ...
  • ابن سعد، محمد بن سعد بن منیع الزهری. (۱۴۲۱ق/۲۰۰۱م). الطبقات ...
  • الازرقی، ابو الولید محمد بن عبد الله بن احمد. (۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م). ...
  • الاصطخری، ابراهیم بن محمد الفارسی. (۲۰۰۴م). المسالک والممالک. تحقیق محمد ...
  • البلاذری، احمد بن یحیی بن جابر بن داود. (۱۴۱۷ق/۱۹۹۶م). جمل ...
  • الطبری، ابو جعفر محمد بن جریر. (۱۴۲۲ق/۲۰۰۱م). جامع البیان عن ...
  • الفاکهی، ابو عبد الله محمد بن اسحاق بن العباس. (۱۴۱۴ق/۱۹۹۴م). ...
  • الهمدانی، ابو محمد الحسن بن احمد. (۱۸۸۴–۱۸۹۱م). صفه جزیره العرب. ...
  • یاقوت الحموی، شهاب الدین ابو عبد الله یاقوت بن عبد ...
  • Baker, Alan R. H. (۲۰۰۳). Geography and History: Bridging the ...
  • Bodenhamer, David J., John Corrigan, and Trevor M. Harris (eds.). ...
  • Bukharin, Mikhail D. (۲۰۱۰). “Mecca on the Caravan Routes in ...
  • Crone, Patricia. (۱۹۸۷). Meccan Trade and the Rise of Islam. ...
  • Crone, Patricia. (۲۰۰۷). “Quraysh and the Roman Army: Making Sense ...
  • Donner, Fred McGraw. (۱۹۷۷). “Mecca’s Food Supplies and Muhammad’s Boycott.” ...
  • Gregory, Ian N., and Paul S. Ell. (۲۰۰۷). Historical GIS: ...
  • Grasso, Valentina A. (۲۰۲۳). Pre-Islamic Arabia: Societies, Politics, Cults and ...
  • Heck, Gene W. (۲۰۰۳). “‘Arabia without Spices’: An Alternate Hypothesis: ...
  • Herzog, Irmela. (۲۰۱۴). “Least-Cost Paths – Some Methodological Issues.” Internet ...
  • Hoyland, Robert G. (۲۰۰۱). Arabia and the Arabs: From the ...
  • Knowles, Anne Kelly (ed.). (۲۰۰۲). Past Time, Past Place: GIS ...
  • Lewis, Joseph. (۲۰۲۱). “Probabilistic Modelling for Incorporating Uncertainty in Least ...
  • Lewis, Joseph. (۲۰۲۴). “Explaining Known Past Routes, Underdetermination, and the ...
  • Neuwirth, Angelika. (۲۰۱۹). The Qur’an and Late Antiquity: A Shared ...
  • Neuwirth, Angelika. (۲۰۲۲). The Qur’an: Text and Commentary, Volume ۱: ...
  • Rubin, Uri. (۱۹۸۴). “The Īlāf of Quraysh: A Study of ...
  • Serjeant, R. B. (۱۹۹۰). “Meccan Trade and the Rise of ...
  • Sinai, Nicolai. (۲۰۱۷). The Qur’an: A Historical-Critical Introduction. Edinburgh: Edinburgh ...
  • Withers, Charles W. J. (۲۰۰۹). “Place and the ‘Spatial Turn’ ...
  • نمایش کامل مراجع