تبیین مفهوم شناختی و روش های کاربست تربیت عقلانی دوره نوجوانی مبتنی بر قرآن و روایات

پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و با هدف مفهوم شناسی، دستیابی به شبکه ی معنایی «نوجوانی»، استخراج ویژگیهای نوجوانی و روش های کاربست پرورش عقل در این دوره مبتنی بر قرآن و روایات با روش تحلیل مفهومی و استنتاجی انجام شد. یافته ها نشان داد که دوره ی نوجوانی در پارادایم قرآن کریم و روایات سنین ۱۱ تا ۲۱ سال را دربر گرفته و دارای ۳۰ ویژگی در منظومه قرآنی بوده و دوره ی شکوفایی هویت عبدی، خودمختاری مسئولانه، حرکت از حالت تبعی به استقلالی و از موقعیت عدم استطاعت و مصرف کنندگی به استطاعت و خودکارآمدی است. واژگانی چون «فتی، راهق، ولد، حدث، غلام، بالغ و بلغ اشد، شاب، یافع» در ارتباطی اشراقی شبکه ی معنایی این دوره را شکل می دادند و مفاهیم «لهو»، «زینت» ویژگی های این دوره را بیان می کردند. برای استنتاج روش های پرورش عقل در این دوره، چهار مبنا، چهار هدف و چهار اصل تربیت عقلانی برای دوره نوجوانی استنتاج گردید و با ابتناء بر آنها هفت روش «صفح، مدارا، تجاهل و تغافل، تبیین تمایز اعمال نجات دهنده از بیهوده و هلاک کننده، نشان دادن دلیل حکم، اختبار قبل اختیار، و تبیین تمایز میان استقلال و استکبار» جهت کاربست تربیت عقلانی در این دوره به دست آمد.

کلیدواژه ها:

"نوجوانی" ، "عقل" ، "تربیت" ، "قرآن" ، "روایات"