دانشمندان شرق جهان اسلامی و رویکرد آنان به شناخت زمین و عوارض آن (قرن ۵-۴ه.ق)

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 28

فایل این مقاله در 18 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JSKH-20-54_006

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

شناخت زمین و عوارض آن یکی از مسائلی است که از دیرباز فکر بشر را به خود معطوف نمود و در پی آن بشر اندیشه ی شناسایی ناشناخته های این کره خاکی را دنبال کرد. اندیشمندان و علمای ملل کهن به ارائه برخی نظریات و شناخت مفاهیم در این حوزه پرداختند. ظهور اسلام در عربستان و گسترش، توسعه ی قلمرو حکومت اسلامی در شرق جهان اسلام موجب شد تا دانشمندان مسلمان بادانش، فرهنگ و تمدن مناطق مفتوحه آشنا گردند . مسلمانان با دسترسی به منابع عظیم علمی آنان به مباحث جدیدی دست یافتند و با شناخت تالیفات آنان در علوم مختلف و بازدید از مراکز فرهنگی در این سرزمین ها برای نخستین بار با مفاهیم و اصطلاحاتی در مورد شناخت زمین و عوارض آن آشنا گردیدند. مطالعه و بررسی اندیشه ها و نظریات علمی داشمندان و علمای ملل کهن در باب شناخت زمین و عوارض آن انقلابی در تفکر اندیشمندان مسلمانان پدید آورد و در پی آن دست به نگارش آثار مکتوبی در این عرصه زدند.مسلمانان در قرون مختلف از زمان آشنایی با مفاهیم و اصطلاحات اسلامی به کنکاش و بررسی در این حوزه علمی پرداختند و در هر قرنی قدم های برای علمی نمودن این عرصه برداشتند . این پژوهش درصدد پاسخ بدین پرسش می باشد که دانشمندان مسلمان چه تالیفاتی را در زمینه ی شناخت زمین و عوارض آن در قرون ۴-۵ هجری قمری پدید آوردند و چه مباحثی در اینگونه تالیفات مطرح گردید؟ به نظر می رسد که دانشمندان اسلامی با شناخت و آشنایی با مباحثی در عرصه ی شناخت زمین و مباحث آن دست به تالیف آثاری مختلفی چون کانی شناسی، آب شناسی، دائره المعارف ها و متون جغرافیایی زدند، علاوه بر تالیف آثار ارزشمند در عرصه شناخت زمین آنان به تصحیح و تکامل مباحث و نظریات علمی ملل کهن در شناخت زمین و عوارض آن در این دوره پرداختند . روش این پژوهش توصیفی- تحلیلی است.

نویسندگان

بی بی منصوره رئیس الساداتی

دانشجوی دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی،واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

شهربانو دلبری

گروه الهیات و معارف اسلامی(گرایش تاریخ و تمدن ملل اسلامی)،واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

محسن علامه

گروه مهندسی نفت، معدن و زمین شناسی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن سینا، ابوعلی حسین بن عبداالله ، طبیعیات- دانشنامه علایی، ...
  • ، الشفا– الطبیعیات، به تحقیق سعید زائد، نشر مرعشی نجفی،۱۴۰۴ق، ...
  • ابوریحان بیرونی، محمد بن احمد، تحدید نهایات الاماکن لتصحیح مسافات ...
  • الجماهر فی الجواهر، تصحیح و تنظیم : یوسف هادی، مرکز ...
  • ابی الخیر رازی، شهمردان، نزهت نامه، نسخه خطی کتابخانه مجلس ...
  • اخوان الصفا، رسائل؛ نسخه برگردان دستنویس ۲۱۳۰ ،میراث مکتوب،۱۳۹۶، تهران ...
  • بینام ، نزهتنامه علائی.کتاب ماه علوم و فنون، ش۱۳۳، ۱۳۸۹ ...
  • تشنر، فرانتس گوستاو؛ مقبول، احمد، تاریخچه جغرافیا در تمدن اسلامی، ...
  • جهانپور، فرهنگ، نزهتنامه علائی: اثر شهمردان ابن ابی الخیررازی ، ...
  • الحاسب الکرجی، ابوبکرمحمد بن الحسن، استخراج آبهای پنهانی، ترجمه حسین ...
  • حتی، فلیپ ، تاریخ عرب، ترجمه محمد سعیدی، زوار، بی ...
  • رحیمی،غلامحسین،(۱۳۸۸)، ترازهای کرجی، تاریخ علم، ۱۳۸۸، شماره ۷ ...
  • روزنتال، فرانتس ،(۱۳۶۵)، تاریخ تاریخنگاری در اسلام، ترجمه اسدالله آزاد، ...
  • سارتن،جرج ،تاریخ علم، ترجمه احمدآرام، امیرکبیر، ۱۳۵۷، تهران ...
  • سهراب، عجائب الاقالیم السبعه الی نهایه العماره ، پژوهشکده فرهنگ ...
  • ضیف، شوقی، العصر العباسی الاول، دارالمعارف بمصر،بی تا، قاهره ...
  • کراچکوفسکی، ایگناتی یولیانوویچ،(۱۳۸۴)، تاریخ نوشته های جغرافیایی در جهان اسلام، ...
  • گوبلو، هانری، قنات، فنی برای دستیابی به آب، ترجمه ی ...
  • مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب، مترجم ابوالقاسم پاینده، شرکت ...
  • ، التنبیه و الاشراف،ترجمه ابوالقاسم پاینده، انتشارات علمی و فرهنگی، ...
  • مولف نامعلوم، حدود العالم من المشرق الی المغرب، بکوشش منوچهر ...
  • نادری، نگار ،« زلزله »، دانشنامه جهان اسلام،۱۳۹۵، تهران ...
  • نصر، سید حسین، سه حکیم مسلمان، ترجمه آرام احمد، شرکت ...
  • ، نظر متفکران اسلامی درباره طبیعت، خوارزمی، ۱۳۷۸، تهران ...
  • Gutas, Dimitri. Avicenna and the Aristotelian Tradition: Introduction to Reading ...
  • Darmani NA: Avicenna- The prince of physicians and a giant ...
  • نمایش کامل مراجع