بانوی هزاره ها (نگاهی به آثار و شواهد نیایشگاه های اناهیتا پیرامون رودخانه دالکی، شاهپور و حله)
محل انتشار: فصلنامه مطالعات ایران شناسی، دوره: 9، شماره: 4
سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 22
فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_ISIR-9-4_001
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
دو رودخانه «دالکی» و «شاهپور» از رودهای مهم کرانههای دریای پارس و شهرستان دشتستان هستند که از نقاط ورود آنها به جلگه دشتستان تا تشکیل رود «حله» و ریزش آن به دریای پارس، منطقه بزرگی را در پیرامون خود مشروب میکنند. وقتی به زمینها و آبادیهای پیرامون این رودخانهها در قیاس با مناطقی که در جوار رودخانهها نیستند مینگریم؛ تعداد فراوانی زیارتگاه، چه از دوره پیش از اسلام و چه اسلامی، در قالب چهارتاقی، امامزاده، قدمگاه، بیبی و غیره میبینیم. در این پژوهش با روش میدانی و کتابخانهای بر پایه نظر محمدابراهیم باستانی پاریزی در کتاب خاتون هفتقلعه که نشان داده است بسیاری از نیایشگاههای اناهیتا در کنار چشمهها، رودها، دریاها، دریاچهها، در دوره اسلامی به مکانهایی با نام «بیبی»، «پیرزن»، «دختر»، «قدمگاه» و «زیارتگاه» تغییر شکل و هویت دادهاند؛ آثار و شواهدی را که در کنار این سه رود مهم و باستانی هستند و نشان میدهند که میتوانند ارتباطی با نیایشگاههای بانوی آب داشته باشند، بررسی کردهایم. نتیجه حاصل از پژوهش نشان میدهد که باورهای دینی-اسطورهای مردمان این سامان از طریق لایههای نهان فرهنگی در باورهای دینی و عامه تبلور یافتهاست و بسیاری از نیایشگاههای اناهیتا در حاشیه این سه رودخانه در قالب زیارتگاههای اسلامی به حیات خود ادامه می دهند.
نویسندگان
یعقوب فولادی
گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر.
سیاوش رادی
دانش آموخته روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر.