بانوی هزاره ها (نگاهی به آثار و شواهد نیایشگاه های اناهیتا پیرامون رودخانه دالکی، شاهپور و حله)

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 22

فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ISIR-9-4_001

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

دو رودخانه «دالکی» و «شاهپور» از رودهای مهم کرانه­های دریای پارس و شهرستان دشتستان هستند که از نقاط ورود آنها به جلگه دشتستان تا تشکیل رود «حله» و ریزش آن به دریای پارس، منطقه بزرگی را در پیرامون خود مشروب می­کنند. وقتی به زمین­ها و آبادی­های پیرامون این رودخانه­ها در قیاس با مناطقی که در جوار رودخانه­ها نیستند می­نگریم؛ تعداد فراوانی زیارتگاه، چه از دوره پیش از اسلام و چه اسلامی، در قالب چهارتاقی، امامزاده، قدمگاه، بی­بی و غیره می­بینیم. در این پژوهش با روش میدانی و کتابخانه­ای بر پایه نظر محمدابراهیم باستانی پاریزی در کتاب خاتون هفت­قلعه که نشان داده ­است بسیاری از نیایشگاه­های اناهیتا در کنار چشمه­ها، رودها، دریاها، دریاچه­ها، در دوره اسلامی به مکان­هایی با نام «بی­بی»، «پیرزن»، «دختر»، «قدمگاه» و «زیارتگاه» تغییر شکل و هویت داده­اند؛ آثار و شواهدی را که در کنار این سه رود مهم و باستانی هستند و نشان می­دهند که می­توانند ارتباطی با نیایشگاه­های بانوی آب داشته باشند، بررسی کرده­ایم. نتیجه حاصل از پژوهش نشان می­دهد که باورهای دینی-اسطوره­ای مردمان این سامان از طریق لایه­های نهان فرهنگی در باورهای دینی و عامه تبلور یافته­است و بسیاری از نیایشگاه­های اناهیتا در حاشیه این سه رودخانه در قالب زیارتگاه­های اسلامی به حیات خود ادامه می دهند.

نویسندگان

یعقوب فولادی

گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر.

سیاوش رادی

دانش آموخته روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر.