نامه اردوان سوم اشکانی به شهر شوش،سندی از تعامل وچگونگی اداره شهرهای یونانی نشین در دوره اشکانیان

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 9

فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ISIR-9-4_002

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

شوش در دوره سلوکی به یکی از مهم ترین شهرهای هلنیستی جنوب غربی ایران تبدیل شد و با استقرار مهاجران یونانی و مقدونی و شکل گیری نهادهای سیاسی و اداری مبتنی بر الگوی «پولیس»، نوعی خودگردانی شهری را تجربه کرد. با وجود انتقال قدرت به اشکانیان، شواهد کتیبه ای و باستان شناختی نشان می دهد که بخشی از ساختارهای سیاسی، اداری و فرهنگی هلنیستی شوش در دوره اشکانی نیز استمرار یافت. یکی از مهم ترین اسناد برای بررسی این تداوم و در عین حال چگونگی رابطه حکومت اشکانی با شهرهای یونانی نشین، نامه اردوان سوم به شهر شوش در اوایل سده نخست میلادی است. این پژوهش با رویکردی تاریخی تحلیلی و با تکیه بر متن نامه اردوان سوم، کتیبه ها، شواهد سکه شناختی و منابع تاریخی و پژوهش های جدید، به بررسی ساختار سیاسی و اداری شوش و مناسبات میان حکومت اشکانی و نهادهای شهری آن می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که شوش در این دوره همچنان از برخی نهادها و رویه های سیاسی اداری برگرفته از سنت پولیس، از جمله شورا، مجمع شهری و سازوکار انتخاب مقامات، برخوردار بود و زبان و فرهنگ یونانی نیز همچنان در عرصه عمومی و اداری شهر حضور داشت. با این حال، نامه اردوان سوم نشان دهنده افزایش مداخله مستقیم شاه اشکانی در امور داخلی شهر و محدود شدن دامنه استقلال نهادهای شهری است. تایید انتخاب مجدد هستیائوس، علی رغم مغایرت آن با یکی از مقررات شهری، بیانگر آن است که شاه اشکانی می توانست در موارد مورد اختلاف میان نهادهای شهری، مداخله و تصمیم نهایی اتخاذ کند. ازاین رو، شوش در دوره اردوان سوم نه شهری کاملا مستقل و خودگردان و نه شهری کاملا تابع دستگاه اداری مرکزی بود؛ بلکه نمونه ای از تداوم نهادهای هلنیستی در چارچوب اقتدار فزاینده سلطنت اشکانی به شمار می رفت. نامه اردوان سوم از این منظر، سندی مهم برای شناخت الگوی تعامل، نظارت و اعمال اقتدار حکومت اشکانی بر شهرهای یونانی نشین ایران است.

نویسندگان

حسن اسماعیلی

گروه تاریخ، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران ایران