خوانشی از معماری یک بنای یادمانی در بستر طبیعی شمال ایران
محل انتشار: فصلنامه مطالعات ایران شناسی، دوره: 9، شماره: 4
سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 19
فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_ISIR-9-4_006
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
عمارت مرمر رامسر از مهم ترین بناهای یادمانی برجای مانده از دوره پهلوی اول است که در پیوند با تحولات کالبدی و گردشگری شهر رامسر و در بستری طبیعی میان کوه و دریای کاسپین شکل گرفته است. این بنا که در فاصله سال های ۱۳۱۲ تا ۱۳۱۶ هجری شمسی احداث شد، از حیث ساختار فضایی، نمای معماری و تزئینات داخلی، نمونه ای شاخص از رویکرد ترکیبی معماری دوره پهلوی اول به شمار می رود. پژوهش حاضر با هدف شناخت الگوی ساخت، خاستگاه عناصر فضایی و ویژگی های تزئینی عمارت مرمر، به بررسی کالبدی و تحلیل معماری این بنا در بستر تاریخی و فرهنگی دوره پهلوی اول پرداخته است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعات اسنادی، تاریخی، میدانی و تطبیقی است و در آن ویژگی های پلان، نما، عناصر سازه ای و تزئینی عمارت با نمونه های هم دوره، به ویژه ساختمان شهرداری بابل، مقایسه شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که معماری عمارت مرمر حاصل تلفیق و التقاط مولفه های معماری ایران باستان و سنت های معماری اروپایی است. در ساختار بیرونی بنا، عناصری همچون ستون ها، پایه و سرستون ها، ایوان، ورودی مرتفع، حجاری ها و استفاده گسترده از سنگ مرمر، بازتاب دهنده گرایش های باستان گرایانه و ایران گرایانه دوره پهلوی اول هستند؛ در حالی که سازماندهی برخی فضاهای داخلی و تزئینات تالارها، پنجره ها و آرایه های معماری، متاثر از سبک های کلاسیک، باروک و روکوکو اروپایی است. همچنین، مقایسه پلان عمارت مرمر با ساختمان شهرداری بابل، شباهت هایی در الگوی تالار مرکزی، فضاهای جانبی، راهروی طولانی و ورودی مرتفع را آشکار می کند. بر این اساس، عمارت مرمر را می توان نمونه ای از معماری تشریفاتی دوره پهلوی اول دانست که در آن تلاش برای پیوند دادن میراث معماری ایران باستان با الگوها و ذوق هنری اروپایی، در قالبی یادمانی و متناسب با جایگاه سیاسی تشریفاتی بنا تجلی یافته است.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
سحر عبدالهی
پژوهشگر پسا دکتری باستان شناسی دوران اسلامی دانشکده هنر و معماری دانشگاه مازندران