تاثیر آموزش نظریه ذهن بر تنظیم هیجان و بی ثباتی/منفی گرایی کودکان دارای ناتوانی جسمی-حرکتی

زمینه و هدف: کودکان دارای ناتوانی جسمی-حرکتی با چالش های شناختی-هیجانی-اجتماعی روبه رو هستند. لذا، هدف از این پژوهش بررسی تاثیر آموزش نظریه ذهن بر تنظیم هیجان و بی ثباتی/منفی گرایی در کودکان دارای ناتوانی جسمی-حرکتی بود.روش: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره ابتدایی دارای ناتوانی جسمی-حرکتی شهر همدان در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود که از بین آن ها تعداد ۳۰ نفر به روش دردسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه ۱۵ نفری آزمایش و کنترل جای گذاری شدند. ابزار مورد استفاده شامل مقیاس تنظیم هیجان (Shields & Cicchetti, ۱۹۹۷) و پروتکل آموزش نظریه ذهن (Hadwin et al., ۱۹۹۶; Happé, ۱۹۹۲) بود. گروه آزمایش طی ۱۱ جلسه تحت آموزش نظریه ذهن قرار گرفت و سپس از هر دو گروه پس آزمون گرفته شد.یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که پس از کنترل اثر پیش آزمون، بین دو گروه آزمایش و کنترل در متغیرهای مورد مطالعه تفاوت معناداری وجود دارد (۰۱/۰P<، ۶۱۶/۰=η²). همچنین، نتایج تحلیل کوواریانس تک متغیره نشان داد آموزش نظریه ذهن بر تنظیم هیجان (۰۰۱/۰P=، ۳۷۲/۰=η²) و بی ثباتی/منفی گرایی (۰۰۴/۰P=، ۲۷۸/۰=η²) تاثیر معناداری داشته است.نتیجه گیری: آموزش نظریه ذهن، با تقویت درک کودکان از حالات ذهنی خود و دیگران، موجب بهبود تنظیم هیجان و کاهش بی ثباتی/منفی گرایی هیجانی در کودکان دارای ناتوانی جسمی-حرکتی شد. بر اساس یافته های پژوهش، آموزش نظریه ذهن می تواند به عنوان یک مداخله موثر در ارتقای توانایی های شناختی-هیجانی این کودکان مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تنظیم هیجان ، بی ثباتی/منفی گرایی ، ناتوانی جسمی-حرکتی ، نظریه ذهن