نقش فرهنگ سیاسی تشیع در فرایند گذار گفتمان های سیاسی شیعی؛ از صفویه تا انقلاب اسلامی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 12

فایل این مقاله در 33 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_TREN-8-2_008

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

فرهنگ سیاسی شیعی به عنوان یک عامل هویت بخش، از گذار درون تحولات تاریخی چند سده اخیر، خود را در تطبیق با مولفه های نظم داخلی و نیز متغیرهای سطح سیستمی از بیرون، در یک وضعیت هم افزا و متعامل موفق شده خود را در سه قالب گفتمانی عمده «همکاری و مشروعیت بخش»، «سکوت» و «انقلابی»، باز صورت بندی کند. شناخت پویایی های این جزء مهم از فرهنگ و هویت ایرانی و همچنین چرایی تطور و تکوین مفهومی آن در طول تاریخ از صفویه تا انقلاب اسلامی از اهداف پژوهش پیش روست. نگارنده با کاربست روش تحلیل گفتمان لاکلائو و موف در هر یک از دوره های تاریخی -گفتمانی یادشده، تلاش دارد تا بر اساس چهارچوب نظری تاب آوری گفتمانی به این سوال پاسخ دهد که چرا و چگونه گفتمان سیاسی شیعه در برخی شرایط به سمت همکاری، در برخی موارد به سکوت و در برخی دیگر به سمت انقلاب میل می کند؟ یافته این تحقیق بدین صورت قابل ابراز است که تحول گفتمان سیاسی شیعی را می توان در قالب یک الگوی سه بعدی تبیین کرد که در آن عوامل درونی (هویتی)، ساختاری (نهادی) و فراساختاری (بین المللی) در تعامل دیالکتیکی، گفتمان مسلط هر دوره را شکل می دهد. این الگو نه تنها تبیین کننده گذشته بوده، بلکه چهارچوبی برای رصد آینده تحولات فرهنگ سیاسی شیعی نیز هست و توضیح می دهد چگونه تغییر در هر بعد از ابعاد یادشده، می تواند گذار گفتمانی جدیدی را رقم بزند.

نویسندگان

محمد محمودی کیا

استادیار گروه اندیشه سیاسی در اسلام، پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آشنا، حسام الدین و رضایی، سبحان (۱۳۸۷). فضای گفتمانی تدوین ...
  • بخشایش اردستانی، احمد (۱۳۸۸). تحلیل گفتمانی در بازاندیشی اجتماعی. سیاست، ...
  • تاجیک، محمدرضا (۱۳۷۹). گفتمان و تحلیل گفتمانی. تهران: فرهنگ گفتمان.. ...
  • توکلی محمدی، مرتضی و مطهری فرد، مرتضی (۱۳۹۴). اندیشه سیاسی ...
  • جمال زاده، ناصر، موحدیان، میلاد و یاسمی، علی (۱۳۹۸). گستره ...
  • جوادی، قاسم. (۱۳۸۲). مبانی کلامی اندیشه سیاسی شیعه از منظر ...
  • حسینی خاتون آبادی، عبدالحسین (۱۳۵۲). وقایع السنین و الاعوام. تهران:کتاب ...
  • حسینی، سید محمد و آقانوری، علی (۱۳۹۴). همگونی تصوف با ...
  • حسینی زاده، محمدعلی (۱۳۸۳). نظریه گفتمان و تحلیل سیاسی. علوم ...
  • خرمشاد، محمدباقر (۱۳۸۳). بازتاب انقلاب اسلامی ایران در نظریه های ...
  • رمضان نرگسی، رضا (الف۱۳۸۷). تاثیر فرهنگ سیاسی تشیع - در ...
  • رمضان نرگسی، رضا (ب۱۳۸۷). فرهنگ تشیع و نقش آن در ...
  • کارکردهای فرهنگی منصب شیخ الاسلامی در دوره صفویه [مقاله ژورنالی]
  • سلطانی، سید علی اصغر. (۱۳۸۳). تحلیل گفتمان به مثابه نظریه ...
  • سلطانی، سید علی اصغر (۱۳۹۴). قدرت، گفتمان و زبان: سازوکارهای ...
  • شاهمرادی، سید مسعود (۱۳۹۴). فرهنگ انتظار در تاریخ اجتماعی تشیع ...
  • عسگری، احسان (۱۴۰۰). واکاوی نقش فرهنگ سیاسی تشیع در شکل ...
  • عیسی نیا، رضا (۱۳۹۷). اندیشه سیاسی آیت الله بروجردی: سیاست ...
  • غفاری هشجین، زاهد و رحمت خواه دربان، محمدرضا (۱۳۹۶). مولفه ...
  • فتح الهی، محمدعلی و حق شناس، مهدی (۱۴۰۳). از تخیل ...
  • لشگری تفرشی، احسان (۱۴۰۱). شناخت مولفه های گفتمانی آئین تشیع ...
  • مرتضوی، سید خدایار، رضایی حسین آبادی، مصطفی و قرائتی، اردوان ...
  • مسعودنیا، حسین، علی حسینی، علی و محمدی فر، نجات (۱۳۹۳). ...
  • مصطفائی، محمد و خسروپناه، عبدالحسین (۱۳۹۴). نقد و بررسی دیدگاه ...
  • محقق اردبیلی، احمد بن محمد (۱۳۷۵). رساله اصول دین، قم: ...
  • محقق اردبیلی، احمد بن محمد (۱۴۱۳ ق.). مجمع القائده و ...
  • میرداماد، محمدباقر بن محمد (۱۳۷۴). نبراس الضیاء و تسواء السواء ...
  • نظری، حامد، علم، محمدرضا و آل غفور، سید محسن (۱۳۹۲) ...
  • نمایش کامل مراجع