تحول گفتمان تعامل با غیرمسلمانان در مسجدالنبی از رحلت پیامبر(ص) تا پایان خلافت علوی

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 20

فایل این مقاله در 23 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_MIGHAT-33-131_005

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

این پژوهش به بررسی سیر تحول گفتمان تعامل با غیرمسلمانان در مسجدالنبی طی سال های ۱۱ تا ۴۰ قمری می پردازد. مسجدالنبی در این بازه تاریخی، عرصه تقابل گفتمان های مختلف در تعریف ماهیت تعامل با اهل کتاب بود. پژوهش حاضر در پی پاسخ به این پرسش هاست که گفتمان های مسلط بر تعامل با غیرمسلمانان در مسجدالنبی در این دوره چه بود؟ و این گفتمان ها چه تقابلی با یکدیگر داشتند؟ و چگونه بر سازوکارهای قدرت و مشروعیت بخشی تاثیر گذاشتند؟ این پژوهش با بهره گیری از روش تحلیل گفتمان و با اتکا به چارچوب نظری فوکو در باب صورت بندی های گفتمانی و نظریه لاکلاو و موف در مورد هژمونی، به تحلیل متون تاریخی و حدیثی دست اول می پردازد. بر اساس تحلیل گفتمان متون، یافته های تحقیق نشان می دهد در دوره ابوبکر و نیمه نخست عمر، گفتمان «گشودگی دعوتی» با محوریت دال هایی چون «هدایت» و «مناظره»، مسجد را به مثابه عرصه مفاهمه تعریف می کرد. از نیمه دوم خلافت عمر و سپس کل دوران خلافت عثمان ، گفتمان «نفوذ فرهنگی» با دال مرکزی «اسرائیلیات» و با استفاده از شناورسازی مفاهیمی چون «قصه گویی» و «علم اهل کتاب»، به تدریج هژمونی یافت و مرزهای گفتمان پیشین را برهم زد. در دوره علوی، گفتمان «توازن معرفتی» امام علی(ع) به مثابه یک گفتمان ضد-هژمونیک، با برجسته سازی دال های «صیانت» و «پالایش»، در تقابل با گفتمان نفوذ مسلط در دوره عمر و عثمان قرار گرفت و از طریق کنش هایی هم چون بازگشت به «گشودگی دعوتی» همانند زمان پیامبر (ص) و «اخراج قصه گویان» به بازتعریف مرزهای هویتی مسجد پرداخت.

نویسندگان

محمد رضا زارع خورمیزی

عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه بین المللی اهل بیت(ع) تهران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ٭ قرآن کریم ابن ابی الحدید، عبدالحمید بن هبهالله (۱۹۶۵م.)، شرح ...
  • ستاری، اکبر (۱۳۹۲ش.)، احکام گردشگری غیر مسلمانان در بلاد و ...
  • سلامه، صلاح بن عبدالعزیز (۲۰۱۸م.)، «دراسه الاحداث التاریخیه حول دخول ...
  • گیل، موشه (۱۹۹۷م.)، تاریخ فلسطین، ۶۳۴-۱۰۹۹م، کمبریج، دانشگاه کمبریج.  متقی هندی، ...
  • نجفی، محمدحسن (۱۳۷۵ش.)، «ورود کافران به مساجد و اماکن مقدس»، ...
  • نمایش کامل مراجع