بازنمایی اجتماعی– فرهنگی نام ها در شعر حافظ: مطالعه ای بر اساس رویکرد شاخص مندی و هویت زبانی وارداف و فولر
محل انتشار: فصلنامه پازند، دوره: 19، شماره: 70
سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 18
فایل این مقاله در 18 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_PAZAND-19-70_004
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
این پژوهش با هدف تحلیل کارکرد نام ها در بازنمایی هویت اجتماعی و فرهنگی در اشعار حافظ با تکیه بر چارچوب نظری وارداف و فولر و بهره گیری از روش کیفی و نمونه گیری هدفمند، ۹ نام منتخب در سه حوزه مذهبی (یوسف، موسی، عیسی)، جغرافیایی (کنعان، کعبه، بنگاله) و ملی اساطیری (جمشید، سیاوش، بهرام) بررسی شدند. یافته ها نشان داد که نام های مذهبی علاوه بر ارجاع به شخصیت های دینی، حامل مفاهیم نمادین چون رستگاری، هدایت و معجزه هستند و نقش مهمی در بیان لایه های عرفانی شعر ایفا می کنند. نام های جغرافیایی علاوه بر اشاره به مکان های واقعی، بیانگر هویت فرهنگی، تعلق اجتماعی و گستره بینافرهنگی حافظ اند. در نهایت، نام های ملی و اساطیری بازتاب دهنده هویت تاریخی و فرهنگی ایران هستند و حافظ با به کارگیری آنها توانسته است پیوند میان گذشته اسطوره ای و حال اجتماعی خویش را نشان دهد. مقایسه با پژوهش های پیشین در ادبیات فارسی و بین المللی نشان می دهد که نام ها در متون ادبی نه تنها ابزار شخصیت پردازی بلکه ابزاری برای بازنمایی قدرت، هویت و ارزش های اجتماعی هستند. بنابراین، تحلیل نام ها در اشعار حافظ، ضرورت توجه به نام شناسی ادبی به مثابه ابزاری برای درک عمیق تر تعامل زبان، فرهنگ و جامعه را آشکار می سازد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
زهرا باباسالاری
استادیار، گروه زبان شناسی و زبان های خارجی، دانشگاه پیام نور