آلیات الابداع الاستعاری فی القصص المختاره من النظرات للمنفلوطی مقاربه اسلوبیه معرفیه علی ضوء نظریه لایکوف وتورنر

سال انتشار: 1406
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: عربی
مشاهده: 17

فایل این مقاله در 28 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_RALL-18-37_005

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

تعد الاسلوبیه المعرفیه اتجاها حدیثا فی الدراسات اللسانیه، ویشکل مفهوم الاستعاره المفهومیه احد ابرز مرتکزاتها، لما یکشفه عن علاقه بین اللغه والذهن والعملیات الادراکیه. ویرکز هذا الاتجاه علی کیفیه، تمثل التصورات الاستعاریه فی اللغه، ولا سیما فی تحلیل النصوص الادبیه، مع ابراز دور الاستعارات الابداعیه فی توسیع المفاهیم الذهنیه وتجاوز الاستخدامات الیومیه الوضعیه للغه. فی ضوء نظریه لایکوف وتورنر حول الاستعاره المفهومیه، وباعتماد المنهج الوصفی التحلیلی، مع توظیف المقاربه المعرفیه، تهدف هذه الدراسه الی الکشف عن السمات الاسلوبیه للاستعارات المفهومیه الابداعیه فی القصص المختاره من کتاب النظرات للمنفلوطی. وقد اظهرت النتائج ان الاستعارات المفهومیه فی هذه النصوص تتسم بجمله من الخصائص الاسلوبیه البارزه؛ اذ یعتمد المنفلوطی فی بناء المجال المصدر علی الظواهر الطبیعیه والکونیه، بوصفها منطلقا دلالیا، یسهم فی ابراز معانی المجال الهدف وتکثیفها. وتبین ایضا ان اسلوب المنفلوطی فی توظیف الاستعارات المفهومیه الابداعیه یتمیز بالاعتماد علی مجموعه من التقنیات اللغویه، مثل: النزعه الشعریه، والتوازی فی بناء التراکیب، والتکرار، والمقابله، بما یعزز فاعلیه التصور الاستعاری فی تشکیل الدلاله. وکذلک اسفرت الدراسه ان الکاتب یرسخ تصوراته الاستعاریه عبر توظیف ادوات التوکید وطرق القصر، وهی سمات اسلوبیه، تتکرر بوضوح فی نصوصه، الامر الذی یکشف عن قدرته علی صیاغه استعارات مفهومیه ذات طابع جمالی ممیز نابع من خصوصیه اسلوبه التعبیری. واظهرت النتائج الکمیه، استنادا الی نظریه لایکوف وتورنر فی الاستعاره المفهومیه، ان الاستعارات الابداعیه المحضه شکلت نسبه (۳۲%) من اجمالی العینه المدروسه، فی مقابل هیمنه الاستعارات الوضعیه المعاد توظیفها بنسبه (۶۸%). وقد اعتمد المنفلوطی فی اعاده بناء هذه الاستعارات علی اربع آلیات معرفیه رئیسه، تمثلت فی: التولیف (۲۲%)، والتوسیع (۱۹%)، والتدقیق (۱۶%)، والتشکیک (۱۱%). واسهمت هذه الآلیات فی احداث تحولات دلالیه وتصوریه داخل البنی الاستعاریه الوضعیه، بما افضی الی انتاج صیغ استعاریه اکثر کثافه وتعقیدا. ویکشف هذا المعطی عن کفاءه المنفلوطی فی تفعیل الآلیات المعرفیه لتطویر الاستعارات المالوفه، الی جانب قدرته علی تولید استعارات مفهومیه ابداعیه مستقله.

نویسندگان

مرتضی قائمی

استاذ فی قسم اللغه العربیه وآدابها بجامعه بوعلی سینا، همدان، ایران

پروین یوسفی

دکتوراه فی قسم اللغه العربیه وآدابها بجامعه بوعلی سینا، همدان، ایران

سید مهدی مسبوق

استاذ فی قسم اللغه العربیه وآدابها بجامعه بوعلی سینا، همدان، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ا. العربیهبن ­دحمان، عمر. (۲۰۱۲م). الاستعارات والخطاب الادبی: مقاربه معرفیه ...
  • عبد العزیز، عبد العزیز صابر. (۲۰۲۰م). «الاستعارات الادراکیه ودورها فی ...
  • کرتوس، جمیله. (۲۰۱۱م). الاستعاره فی ظل النظریه التفاعلیه: لماذا ترکت ...
  • لایکوف، جورج. (۲۰۰۵م). حرب الخلیج او الاستعارات التی تقتل. ترجمه ...
  • ؛ ومارک جونسون. (۲۰۰۹م). الاستعارات التی نحیا بها. ترجمه عبد ...
  • المنفلوطی، مصطفی لطفی. (۲۰۱۴م). النظرات. بیروت: دار الکتب العلمیه ...
  • الفارسیهحاجی زاده، مهین؛ و علی خالقی. (۱۳۹۳ه.ش). «بازتاب موضوعی قرآن ...
  • حسینی، محمدباقر. (۱۳۹۰ه.ش). «نقدی بر زن از نگاه منفلوطی و ...
  • فتوحی، محمود. (۱۳۹۱ه.ش). سبک شناسی: نظریه ها، رویکردها و روش ...
  • قائمی، مرتضی. (۱۳۹۷ه.ش). درآمدی بر نظام مفهوم­سازی استعاری در نهج ...
  • کوفیتش، زولتان. (۱۳۹۳ه.ش). مقدمه­ای کاربردی بر استعاره. ترجمه شیرین پورابراهیم. ...
  • (۱۳۹۴ه.ش). استعاره در فرهنگ جهانی­ها و تنوع. ترجمه نیکتا انتظام. ...
  • (۱۳۹۵ه.ش). استعاره­ها از کجا می­آیند، شناخت بافت در استعاره. ترجمه ...
  • لایکوف، جورج؛ و مارک تورنر. (۱۳۹۹ه.ش). فراسوی عقل سرد: راهنمای ...
  • ؛ و مارک جانسون. (۱۳۸۳ه.ش). استعاره­هایی که با آن زندگی ...
  • نعمتی قزوینی، معصومه؛ و نرگس انصاری. (۱۳۹۴ه.ش). «نقد اجتماعی و ...
  • ج. اللاتینیهغاوینز واوستینGavins, Joanna; & Gerard Steen. (۲۰۰۳). Cognitive poetics ...
  • جفریز ومک اینتایر و بوسفیلدJeffries, Lesley; Dan McIntyre, & Derek ...
  • کرتوسKurtos, Jamila. (۲۰۱۱). Metaphor in the Light of Interactive Theory, ...
  • سیمینو وکالببرSemino, Elena; & Jonathan Culpeper. (۲۰۰۲). Cognitive stylistics: Language ...
  • ستوکولStockwell, Peter. (۲۰۰۲). Cognitive stylistics. London: The Routledge handbook of ...
  • نمایش کامل مراجع