اعتبارسنجی روایت «نماز خواندن پیامبر(ص) در مرابض الغنم» بر پایه گونه شناسی روایی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 22

فایل این مقاله در 20 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_KGY-16-2_015

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

هدف: هدف این پژوهش اعتبارسنجی و بررسی صحت یا سقم گزارشی از انس بن مالک در میراث کهن روایی غیر امامی، مبنی بر نماز خواندن پیامبر اکرم(ص) در مرابض الغنم پیش از ساخت مسجد نبوی است. نظر به نقل آن در برخی از کتب شش گانه و اهمیت بازخوانی سیره نبوی در پرتو گزارشهای معتبر و پرهیز از گزارشهای وهن آمیز، اعتبارسنجی این روایت، ضروری مینماید. روش پژوهش: نظر به تفاوت گونههای نقل این روایت و روایات مشابه آن، پژوهش پیش رو، با تتبع در جوامع روایی اهل سنت، بر پایه روش گونهشناسی و مقایسه اسناد و بررسی امکان نسبت به راوی آن سامان یافته است، افزون بر آن از شیوه های تحلیل انتقادی و نقد متنی نیز استفاده شده است. یافته ها: بررسیها نشان میدهد که گونه اول، گونه متفرد از «شعبه» در نقل روایت مختصر و دارای تحریف تاثیرگذار در معناست که از گونه دوم مشتمل بر قید «یصلی فی مرابض الغنم» با تغییر و تحریف اقتباس شده است؛ درحالی که این گونه، با تحریر دیگر روایت به گزارش احمد بن حنبل و ابن ماجه از انس بن مالک که قید نماز در مرابض الغنم را ندارد: «یصلی قبل ان یبنی المسجد، حیث ادرکته الصلاه» متفاوت است. به همین دلیل، گونه دوم روایت، در میان گونههای نقل، دچار اضطراب متنی است. از سویی، دارای قید زائد «یصلی فی مرابض الغنم» است که قدر متیقن، همان نقل بدون زائد موهن است. نتیجه گیری: قید «یصلی فی مرابض الغنم»، قید نوافزودهای به روایت ورود پیامبر اکرم(ص) به مدینه و ماجرای زمین مسجد است که از ناحیه انس، در برخی گونههای روایت، به صورت قید زائد، نقل شده و منجر به شکل گیری گونه دوم روایت شده، این نقل بعدها به اختصار، تغییر و تحریف اثرگذار در معنا، از ناحیه شعبه که متفرد در نقل روایت مختصر بوده است به گونه وهن آمیز برای راویان بعدی، نقل شده و گونه اول روایت را شکل داده است. لذا گزارش نماز خواندن پیامبر(ص) در مرابض الغنم پیش از بناء مسجد نبوی با شانیت والای نبوی سازگاری ندارد و نشانه های وضع، تحریف و تغییر موهن در آن نمایان است.

نویسندگان

محسن دیمه کار گراب

دانشیار گروه علوم قرآن و تفسیر، دانشکده علوم قرآن مشهد، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، مشهد، ایران.

ذبیح الله اسدی

دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم قرآنی، دانشکده علوم قرآن مشهد، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، مشهد، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • نهج البلاغه. (بی تا). گردآورنده: سید رضی، محمد بن حسین. ...
  • ابن ابی الحدید، عبد الحمید بن هبه الله. (۱۴۰۴). شرح ...
  • ابن اثیر جزری، علی بن محمد. (۱۴۰۹). اسد الغابه فی ...
  • ابن اثیر جزری، علی بن محمد. (۱۳۸۵). الکامل فی التاریخ. ...
  • ابن اثیر جزری، مبارک بن ابی الکرم. (بی تا). النهایه ...
  • ابنبابویه، محمدبنعلی. (۱۳۶۲). الامالی. المکتبه الاسلامیه ...
  • ابنبابویه، محمدبنعلی. (۱۴۰۳). الخصال. جامعه المدرسین ...
  • ابنبابویه، محمدبنعلی. (۱۴۱۳). من لایحضره الفقیه. جامعه المدرسین ...
  • ابن حجر، احمد بن علی. (۱۴۱۵). الاصابه فی تمییز الصحابه. ...
  • ابن حجر، احمد بن علی. (۱۴۰۴). تهذیب التهذیب. دار الفکر ...
  • ابن حجر، احمد بن علی. (۱۴۲۲). نزهه النظر فی توضیح ...
  • ابن حجر، احمد بن علی. (بی تا). فتح الباری شرح ...
  • ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی. (۱۴۱۲). المنتظم فی تاریخ الامم ...
  • ابن سید الناس. محمد بن احمد. (۱۴۱۴). عیون الاثر فی ...
  • ابن عبد البر، یوسف بن عبد الله. (۱۴۱۲). الاستیعاب فی ...
  • ابن قتیبه دینوری، عبد الله بن مسلم. (۱۹۹۲). المعارف. تحقیق ...
  • ابن کثیر دمشقی، اسماعیل بن عمر. (۱۴۰۷). البدایه و النهایه. ...
  • ابن ماجه قزوینی، محمد بن یزید. (۱۴۱۸). سنن ابن ماجه. ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم. (۱۴۱۴). لسان العرب. دار صادر ...
  • ابن هشام حمیری، عبدالملک بن هشام. (بی تا). السیره النبویه. ...
  • ابوالصلاح حلبی، تقی بن نجم الدین. (۱۴۰۳). الکافی فی الفقه. ...
  • ابوداود، سلیمان بن اشعث. (۱۴۲۰). سنن ابی داود. تحقیق سید ...
  • احمد بن حنبل. (۱۴۱۶). مسند احمد بن حنبل. موسسه الرساله ...
  • بخاری، محمد بن اسماعیل. (بی تا). التاریخ الکبیر. المکتبه الاسلامیه ...
  • بخاری، محمد بن اسماعیل. (۱۴۱۰). صحیح البخاری. وزاره الاوقاف ...
  • بلاذری، احمد بن یحیی. (۱۹۸۸). فتوح البلدان. دار و مکتبه ...
  • بلاذری، احمد بن یحیی. (۱۴۱۷). جمل من انساب الاشراف. تحقیق ...
  • بیهقی، احمد بن حسین. (۱۴۰۵). دلائل النبوه. تحقیق عبد المعطی ...
  • ترمذی، محمد بن عیسی. (۱۴۱۰). سنن الترمذی. تحقیق احمد محمد ...
  • تفرشی، سید مصطفی. (۱۴۱۸). نقد الرجال. موسسه آل البیت(ع) ...
  • حر عاملی، محمد بن حسن. (۱۴۰۹). وسائل الشیعه. موسسه آل ...
  • حلبی، ابوالفرج علی بن ابراهیم. (۱۴۲۷). السیره الحلبیه. دار الکتب ...
  • حلی، حسن بن یوسف. (۱۴۱۳). مختلف الشیعه فی احکام الشریعه. ...
  • حلی، حسن بن یوسف. (۱۴۱۲). منتهی المطلب فی تحقیق المذهب ...
  • خلیفه بن خیاط. (۱۴۱۵). تاریخ خلیفه بن خیاط. تحقیق فواز، ...
  • خویی، سید ابوالقاسم. (۱۳۷۲). معجم رجال الحدیث. مرکز نشر الثقافه ...
  • دارمی، عبدالله بن عبدالرحمن. (۱۴۲۱). سنن الدارمی. تحقیق حسین سلیم ...
  • ذهبی، شمس الدین محمد بن احمد. (۱۴۱۳). تاریخ الاسلام. تحقیق ...
  • ذهبی، شمس الدین محمد بن احمد. (بی تا). تذکره الحفاظ. ...
  • ذهبی، شمس الدین محمد بن احمد. (۱۴۱۳). سیر اعلام النبلاء. ...
  • زمخشری، محمود بن عمر. (۱۹۷۹). اساس البلاغه. دار صادر ...
  • زمخشری، محمود بن عمر. (۱۴۱۷). الفائق فی غریب الحدیث . ...
  • سبحانی، جعفر. (۱۴۱۸). موسوعه طبقات الفقهاء. موسسه امام صادق(ع) ...
  • سمهودی، نور الدین علی بن احمد. (۲۰۰۶). وفاء الوفاء باخبار ...
  • صالحی شامی، محمد بن یوسف. (۱۴۱۴). سبل الهدی و الرشاد ...
  • طبری، محمد بن جریر. (۱۳۸۷). تاریخ الطبری. تحقیق محمد ابوالفضلابراهیم، ...
  • طوسی ، محمد بن حسن. (۱۳۹۰). الاستبصار فیما اختلف من ...
  • طوسی ، محمد بن حسن. (۱۳۶۵). تهذیب الاحکام. دار الکتب ...
  • طوسی ، محمد بن حسن. (۱۳۸۷). المبسوط فی فقه الامامیه. ...
  • طیالسی، سلیمان بن داود. (بی تا). مسند ابیداود الطیالسی. دار ...
  • عاملی، سیدجواد حسینی. (۱۴۱۹). مفتاح الکرامه فی شرح قواعد العلامه. ...
  • عینی، محمود بن احمد. (بی تا). عمده القاری فی شرح ...
  • فراهیدی، خلیل بن احمد. (۱۴۱۰). کتاب العین. هجرت ...
  • قسطلانی، احمد بن محمد. (۱۳۲۳). ارشاد الساری لشرح صحیح البخاری. ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۳۶۵). الکافی. دار الکتب الاسلامیه ...
  • مجلسی ، محمدباقر بن محمدتقی. (۱۴۰۴). بحار الانوار. موسسه الوفاء ...
  • مسعودی، علی بن حسین. (۱۴۰۹). مروج الذهب و معادن الجوهر. ...
  • مسلم بن حجاج. (۱۴۱۲). صحیح مسلم. تصحیح محمد فواد عبدالباقی، ...
  • مفید، محمد بن محمد. (۱۴۱۳). الارشاد فی معرفه حجج الله ...
  • مقدسی، مطهر بن طاهر. (بی تا). البدء و التاریخ. مکتبه ...
  • مقریزی، احمد بن علی. (۱۴۲۰). امتاع الاسماع. تحقیق محمد عبدالحمید ...
  • نسائی، احمد بن علی. (۱۴۱۱). السنن الکبری. تحقیق بنداری و ...
  • نمایش کامل مراجع