اعتبارسنجی روایت «نماز خواندن پیامبر(ص) در مرابض الغنم» بر پایه گونه شناسی روایی
محل انتشار: دوفصلنامه کتاب قیم، دوره: 16، شماره: 2
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 22
فایل این مقاله در 20 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_KGY-16-2_015
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
هدف: هدف این پژوهش اعتبارسنجی و بررسی صحت یا سقم گزارشی از انس بن مالک در میراث کهن روایی غیر امامی، مبنی بر نماز خواندن پیامبر اکرم(ص) در مرابض الغنم پیش از ساخت مسجد نبوی است. نظر به نقل آن در برخی از کتب شش گانه و اهمیت بازخوانی سیره نبوی در پرتو گزارشهای معتبر و پرهیز از گزارشهای وهن آمیز، اعتبارسنجی این روایت، ضروری مینماید. روش پژوهش: نظر به تفاوت گونههای نقل این روایت و روایات مشابه آن، پژوهش پیش رو، با تتبع در جوامع روایی اهل سنت، بر پایه روش گونهشناسی و مقایسه اسناد و بررسی امکان نسبت به راوی آن سامان یافته است، افزون بر آن از شیوه های تحلیل انتقادی و نقد متنی نیز استفاده شده است. یافته ها: بررسیها نشان میدهد که گونه اول، گونه متفرد از «شعبه» در نقل روایت مختصر و دارای تحریف تاثیرگذار در معناست که از گونه دوم مشتمل بر قید «یصلی فی مرابض الغنم» با تغییر و تحریف اقتباس شده است؛ درحالی که این گونه، با تحریر دیگر روایت به گزارش احمد بن حنبل و ابن ماجه از انس بن مالک که قید نماز در مرابض الغنم را ندارد: «یصلی قبل ان یبنی المسجد، حیث ادرکته الصلاه» متفاوت است. به همین دلیل، گونه دوم روایت، در میان گونههای نقل، دچار اضطراب متنی است. از سویی، دارای قید زائد «یصلی فی مرابض الغنم» است که قدر متیقن، همان نقل بدون زائد موهن است. نتیجه گیری: قید «یصلی فی مرابض الغنم»، قید نوافزودهای به روایت ورود پیامبر اکرم(ص) به مدینه و ماجرای زمین مسجد است که از ناحیه انس، در برخی گونههای روایت، به صورت قید زائد، نقل شده و منجر به شکل گیری گونه دوم روایت شده، این نقل بعدها به اختصار، تغییر و تحریف اثرگذار در معنا، از ناحیه شعبه که متفرد در نقل روایت مختصر بوده است به گونه وهن آمیز برای راویان بعدی، نقل شده و گونه اول روایت را شکل داده است. لذا گزارش نماز خواندن پیامبر(ص) در مرابض الغنم پیش از بناء مسجد نبوی با شانیت والای نبوی سازگاری ندارد و نشانه های وضع، تحریف و تغییر موهن در آن نمایان است.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
محسن دیمه کار گراب
دانشیار گروه علوم قرآن و تفسیر، دانشکده علوم قرآن مشهد، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، مشهد، ایران.
ذبیح الله اسدی
دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم قرآنی، دانشکده علوم قرآن مشهد، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، مشهد، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :