طراحی مدل نظام پیشنهاده (دستور کار) خط مشی گذاری عمومی با رویکرد هوشمندسازی: چارچوب مفهومی و طرح روش شناختی آمیخته اکتشافی متوالی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 23

فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ISM-5-4_011

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

هدف: مرحله دستورکارگذاری نخستین و تعیین کننده ترین حلقه در چرخه خط مشی عمومی است؛ زیرا تعیین می کند کدام مسائل عمومی به توجه نظام تصمیم گیری دست می یابند و کدام مسائل نادیده گرفته می شوند. با وجود گسترش کاربرد هوش مصنوعی، داده های بزرگ و پلتفرم های دیجیتال در مراحل اجرا و ارزیابی خط مشی، مدل نظام مندی برای هوشمندسازی مرحله دستورکارگذاری، به ویژه در بستر نظام سیاست گذاری ایران، ارائه نشده است. هدف این مقاله، تبیین چارچوب مفهومی اولیه و طرح روش شناختی دقیق برای طراحی مدل نظام پیشنهاده (دستور کار) خط مشی گذاری عمومی با رویکرد هوشمندسازی است.روش: این مقاله برگرفته از رساله دکتری است و بر پایه مرور نظام مند و انتقادی ادبیات نظری، چارچوب مفهومی سه لایه ای را صورت بندی می کند و سپس طرح پژوهش آمیخته اکتشافی متوالی را برای آزمون و تکمیل آن ارائه می دهد. فلسفه پژوهش پراگماتیسم است. در مرحله کیفی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان منتخب به روش هدفمند و گلوله برفی تا حصول اشباع داده ای انجام و با تحلیل مضمون شش مرحله ای براون و کلارک تحلیل می شود. در مرحله کمی، پرسشنامه محقق ساخته حاصل از یافته های کیفی بر نمونه ای ۳۰۰ نفری از مدیران و کارشناسان نهادهای سیاست گذار اجرا و با تحلیل عاملی تاییدی اعتبارسنجی می شود. سپس روابط میان مولفه ها با مدل سازی ساختاری تفسیری سطح بندی و با تحلیل ماتریس اثرات متقاطع بر حسب قدرت نفوذ و وابستگی طبقه بندی می گردد.یافته ها: خروجی تحلیل نظری، چارچوبی متشکل از سه لایه است: لایه مبانی نظری (مدل فرایندی کایرن با تفصیل مرحله دستورکارگذاری بر اساس سه گام نخست مدل هشت مرحله ای پورعزت و اصول مشارکت عمومی)، لایه عناصر هوشمندسازی (داده های بزرگ، هوش مصنوعی، پلتفرم های مشارکت دیجیتال و سامانه های پایش هوشمند) و لایه بستر بومی (ساختار سیاسی-اداری، محدودیت های زیرساختی و فرهنگ سازمانی). همچنین مقایسه پنج مدل خط مشی گذاری هوشمند نشان داد که هیچ یک به تنهایی الزامات یک نظام هوشمند دستورکارگذاری را پوشش نمی دهد.نتیجه گیری: چارچوب و طرح روش شناختی ارائه شده، مسیری شفاف، تکرارپذیر و قابل ممیزی برای تبدیل ادبیات پراکنده خط مشی گذاری هوشمند به مدلی بومی و سلسله مراتبی فراهم می کند و می تواند مبنای پژوهش های تجربی بعدی و طراحی سامانه های پشتیبان دستورکارگذاری در نهادهایی مانند مجلس و سازمان برنامه و بودجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

دستورکارگذاری ، نظام پیشنهاده خط مشی ، خط مشی گذاری هوشمند ، هوش مصنوعی ، روش آمیخته ، مدل سازی ساختاری تفسیری

نویسندگان

سیدمجتبی حسینی نیا

گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

کرم اله دانشفرد

گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

حرمت اصغری

گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • اسکندری و همکاران (۱۴۰۳). ارائه فرامدل خط مشی گذاری توسعه ...
  • بوستان زر و همکاران (۱۴۰۱). مدل اجرای هوشمند خط مشی ...
  • حق شناس گرگابی و همکاران (۱۴۰۴). واکاوی علل شکست ارزشیابی ...
  • عابدی جعفری، حسن؛ تسلیمی، محمدسعید؛ فقیهی، ابوالحسن و شیخ زاده، ...
  • قره داغی و همکاران (۱۴۰۲). ارائه مدل خط مشی گذاری ...
  • قلی پور، رحمت الله و عطاردی (۱۳۹۹). شناسایی اهمیت نقش ...
  • مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی (۱۴۰۲). ظرفیت های هوش ...
  • نجفی رستاقی و همکاران (۱۴۰۲). چالش ها و راهکارهای هوشمندسازی ...
  • عباسی، حمیده، و دانشفرد، کرم الله. (۱۴۰۰). الگوی مشارکت شهروندان ...
  • الگوی اقتضایی شناسایی مسائل عمومی در فرایند خط مشی گذاری ایران با تاکید بر عوامل پیش ران
  • رحیمی معین، الهام، فقیهی، ابوالحسن، و دانشفرد، کرم الله. (۱۴۰۳). ...
  • Allam, Z., & Dhunny, Z. A. (۲۰۱۹). On big data, ...
  • Ansell, C., & Torfing, J. (۲۰۲۱). Public governance as co-creation. ...
  • Baumgartner, F. R., Jones, B. D., & Mortensen, P. B. ...
  • Birkland, T. A. (۲۰۲۰). An introduction to the policy process ...
  • Braun, V., & Clarke, V. (۲۰۲۲). Thematic analysis: A practical ...
  • Brown, T. A. (۲۰۱۵). Confirmatory factor analysis for applied research ...
  • Busuioc, M. (۲۰۲۱). Accountable artificial intelligence: Holding algorithms to account. ...
  • Cairney, P. (۲۰۱۹). Understanding public policy (۲nd ed.). Red Globe ...
  • Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (۲۰۲۳). Research design ...
  • Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (۲۰۱۸). Designing ...
  • Fornell, C., & Larcker, D. F. (۱۹۸۱). Evaluating structural equation ...
  • Fung, A. (۲۰۱۵). Putting the public back into governance. Public ...
  • Giest, S. (۲۰۱۷). Big data for policymaking: Fad or fasttrack? ...
  • Grimmelikhuijsen, S. (۲۰۲۳). Explaining why the computer says no. Public ...
  • Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & ...
  • Head, B. W. (۲۰۱۶). Toward more "evidence-informed" policy making? Public ...
  • Head, B. W. (۲۰۲۲). Wicked problems in public policy. Palgrave ...
  • Herweg, N., Zahariadis, N., & Zohlnhöfer, R. (۲۰۱۸). The multiple ...
  • Hill, M., & Varone, F. (۲۰۲۱). The public policy process ...
  • Höchtl, J., Parycek, P., & Schöllhammer, R. (۲۰۱۶). Big data ...
  • Howlett, M., Ramesh, M., & Perl, A. (۲۰۲۰). Studying public ...
  • Janssen, M., & Kuk, G. (۲۰۱۶). The challenges and limits ...
  • Kingdon, J. W. (۲۰۱۱). Agendas, alternatives, and public policies (updated ...
  • Kline, R. B. (۲۰۲۳). Principles and practice of structural equation ...
  • Kraft, M. E., & Furlong, S. R. (۲۰۲۰). Public policy ...
  • Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (۱۹۸۵). Naturalistic inquiry. ...
  • Mehrabi, N., et al. (۲۰۲۱). A survey on bias and ...
  • Meijer, A., & Bolívar, M. P. R. (۲۰۱۶). Governing the ...
  • Mukherjee, I., & Bali, A. S. (۲۰۱۹). Policy effectiveness and ...
  • Newig, J., et al. (۲۰۱۸). The environmental performance of participatory ...
  • Nowell, L. S., Norris, J. M., White, D. E., & ...
  • Ogie, R. I., Perez, P., & Dignum, V. (۲۰۱۷). Smart ...
  • Parkhurst, J. (۲۰۱۷). The politics of evidence. Routledge ...
  • Patton, M. Q. (۲۰۱۵). Qualitative research and evaluation methods (۴th ...
  • Pencheva, I., Esteve, M., & Mikhaylov, S. J. (۲۰۲۰). Big ...
  • Pereira, G. V., et al. (۲۰۱۸). Smart governance in the ...
  • Saunders, M., Lewis, P., & Thornhill, A. (۲۰۱۹). Research methods ...
  • Stone, D. (۲۰۱۲). Policy paradox (۳rd ed.). W. W. Norton ...
  • Sun, T. Q., & Medaglia, R. (۲۰۱۹). Mapping the challenges ...
  • Sushil. (۲۰۱۷). Modified ISM/TISM process with simultaneous transitivity checks for ...
  • Taeihagh, A. (۲۰۲۱). Governance of artificial intelligence. Policy and Society, ...
  • Valle-Cruz, D., et al. (۲۰۲۰). Assessing the public policy-cycle framework ...
  • van Zoonen, L. (۲۰۱۶). Privacy concerns in smart cities. Government ...
  • Vinuesa, R., et al. (۲۰۲۰). The role of artificial intelligence ...
  • Warfield, J. N. (۱۹۷۴). Developing interconnection matrices in structural modeling. ...
  • Wirtz, B. W., Weyerer, J. C., & Geyer, C. (۲۰۱۹). ...
  • Wu, X., Ramesh, M., & Howlett, M. (۲۰۱۵). Policy capacity. ...
  • Zuiderwijk, A., Chen, Y.-C., & Salem, F. (۲۰۲۱). Implications of ...
  • نمایش کامل مراجع