اثر اسیدهیومیک و عصاره جلبک دریایی بر خصوصیات ریشه و محتوای رنگدانه های فتوسنتزی گیاه ذرت شیرین تحت تنش سرب و کادمیوم

آلودگی محیط زیست به ویژه خاک و آب، به فلزات سنگین، یکی از چالش های عمده جهان امروز است و از سوی دیگر گذار به سمت کشاورزی پایدار، منجر به افزایش چشمگیر علاقه به استفاده از محرک های زیستی شده است. از این رو به منظور بررسی اثر تنش فلزات سنگین سرب و کادمیوم و برهم کنش آنها با محرک های زیستی اسیدهیومیک و عصاره جلبک دریایی بر سیستم فتوسنتزی و خصوصیات ریشه گیاه ذرت شیرین آزمایشی به صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در شرایط کشت هیدروپونیک اجرا شد. فاکتور های آزمایش شامل: فاکتور اول اعمال تنش فلزات سنگین در چهار سطح (تنش صفر (شاهد)، سرب ۷/۵ میلی مولار، کادمیوم ۱/۳۱ میلی مولار و ترکیب سرب ۷/۵ میلی مولار + کادمیوم ۱/۳۱ میلی مولار با استفاده از استات سرب و کلرید کادمیوم) و فاکتور دوم شامل کاربرد محرک های زیستی همراه با محلول غذایی در چهار سطح (عدم کاربرد محرک زیستی (شاهد)، ۱۲۰ میلی گرم در لیتر اسیدهیومیک، ۱۲۰ میلی گرم در لیتر عصاره جلبک دریایی و ترکیب ۱۲۰ میلی گرم در لیتر اسیدهیومیک + ۱۲۰ میلی گرم در لیتر عصاره جلبک دریایی) بودند. نتایج نشان داد در شرایط تنش محتوای رنگدانه های فتوسنتزی (کلروفیل کل، a، b و کاروتنوئید) و خصوصیات ریشه (زیست توده تازه و خشک ریشه، طول و حجم ریشه) به طور معنی داری کاهش یافتند. کاربرد اسید هیومیک و ترکیب اسید هیومیک + عصاره جلبک دریایی، به ویژه در شرایط تنش ساده سرب و تنش توام فلزات سنگین، محتوای کلروفیل a، b و کاروتنوئید ها را افزایش دادند. همچنین صفات زیست توده تازه ریشه، حجم ریشه و طول ریشه با کاربرد ساده اسید هیومیک و عصاره جلبک دریایی تحت تنش فلزات سنگین عملکرد بهتری داشتند.  درنهایت کاربرد محرک های زیستی موجب ارتقا شاخص های تحمل تنش فلز ریشه و اندام هوایی گیاهان ذرت شیرین شدند. بنابراین کاربرد محرک های زیستی می تواند یک راهکار مدیریتی و اقتصادی موثر در شرایط تنش فلزات سنگین باشد.

کلیدواژه ها:

Biostimulants ، Chlorophyll content ، Heavy metal stress ، Heavy metal stress tolerance index ، تنش فلزات سنگین ، شاخص تحمل تنش فلزی ، محرک های زیستی ، محتوای کلروفیل