سیر تحول اندیشه مشکک بودن وجود از ابن سینا تا ملاصدرا

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 26

فایل این مقاله در 29 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IPHD-21-38_008

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

ابن سینا ایده جنس بودن را در مقام تبیین نسبت کلی های مشکک با افرادشان در مشائیان مسلمان مطرح می کند. این ایده را سهروردی نقد کرد و نشان داده شد که کلی مشکک نمی تواند منطقا جنس قریب برای افراد ذیل خویش تلقی شود و آن ها ماهیات نوعی تحت آن لحاظ شوند. سهروردی ایده لازم اعم بودن کلی مشکک نسبت به افرادش را مطرح می سازد و وجود و نور را نسبت به وجودها و نورها لازم اعم می داند. این ایده در اندیشه خواجه نصیر به تکامل می رسد و در مقام نقد سخنان فخر رازی درباره چگونگی اطلاق وجود به واجب و ممکن، خواجه نصیر لازم اعم بودن وجود نسبت به حقایق وجودی را به نحو دستگاهمندی تبیین می کند. اما همین ایده مستمسک ابن کمونه برای طرح شبهه معروفش درباره نفی وحدت واجب تعالی قرار می گیرد و ملاصدرا در مقام رد این اشکال، به ایده تشکیک در حقیقت وجود می رسد و تشکیک در مفهوم وجود را به تشکیک در حقیقت آن مبدل می کند. شناخت این سیر تحولی در اندیشه حکیمان مسلمان درباره چگونگی تشکیکی بودن وجود نسبت به مصادیقش نگاه تاریخمند مناسبی به سیر تحول وجود و احکام آن نزد اندیشمندان مسلمان ارائه می کند.

نویسندگان

زینب شکیبی

دانشیار، گروه فلسفه اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابراهیمی، دینانی، غلامحسین. (۱۳۶۴ش). شعاع اندیشه و شهود در فلسفه ...
  • ابن رشد، محمد بن احمد. (۱۳۷۷ش). مابعد الطبیعه. تهران: حکمت ...
  • ابن سینا، حسین. (۱۳۷۹ش). تعلیقات. قم: دفتر تبلیغات اسلامی ...
  • ابن سینا، حسین. (۱۴۰۵ق). شفا، کتاب المنطق، (تصحیح ابراهیم مدکور). ...
  • ارسطو. (۱۳۶۶ش). متافیزیک، (ترجمه شرف الدین خراسانی). تهران: انتشارات گفتار ...
  • جامه بزرگی، محمدجعفر. (۱۴۰۴ش). تاملات ملاعبدالله یزدی در مسئله تشکیک. ...
  • خادم زاده، وحید، (۱۴۰۳ش). نظریه الفاظ مشکک؛ راه حل فارابی ...
  • سبزواری، ملاهادی. (۱۴۱۶ش). شرح منظومه، (ج. ۲). تهران: نشر ناب ...
  • سوزنچی، حسین. (۱۳۸۹ش). وحدت وجود در حکمت متعالیه. تهران: دانشگاه ...
  • سوزنچی، حسین. (۱۳۸۴ش). تاریخچه نظریه تشکیک وجود. رهنمون، شماره ۱۱ ...
  • سهروردی، شهاب الدین. (۱۳۵۵ش. الف). التلویحات، (مجموعه مصنفات شیخ اشراق، ...
  • سهروردی، شهاب الدین. (۱۳۵۵ش. ب). المطارحات، (مجموعه مصنفات شیخ اشراق، ...
  • سهروردی شهاب الدین، (۱۳۸۳ش). حکمه الاشراق، در: شیرازی، قطب الدین. ...
  • عبودیت، عبدالرسول. (۱۳۸۳ش). درآمدی به نظام حکمت صدرایی، (ج. ۲). ...
  • علوی، سید محمدکاظم. (۱۳۸۳ش). خاستگاه مسئله تشکیک وجود. مجله دانشکده ...
  • علوی، سید محمدکاظم. (۱۳۸۵ش). سیر تاریخی شکل گیری اصطلاح مشکک ...
  • ملاصدرا، محمد بن ابراهیم. (بی تا). تعلیقه علی حکمه الاشراق، ...
  • ملاصدرا، محمد بن ابراهیم. (۱۳۸۱ش). الاسفار العقلیه الاربعه فی الحکمه ...
  • ابن کمونه، سعد بن منصور. (۱۳۸۷ش). شرح التلویحات اللوحیه، (ج. ...
  • نمایش کامل مراجع