تحلیل براهین اثبات قدرت و اختیار الهی در کلام فلسفی مکتب حله متاخر امامیه
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 20
فایل این مقاله در 38 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_IPHD-21-38_011
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
در مقایسه با اوصافی چون «علم» و «اراده» الهی که تاکنون از جوانب مختلف بررسی شده، درباره وصف «قدرت» خدا تحقیقات کمتری به انجام رسیده است. ازاین رو، توضیح دیدگاه ها و ادله متکلمان در خصوص چگونگی تعریف و اثبات قادریت الهی همچنان در شمار اولویت های پژوهشی در حوزه کلام اسلامی به شمار می آید. در همین راستا، در مقاله حاضر با استفاده از روش تحقیق تاریخی - تحلیلی نظرگاه ها و براهین گوناگونی که متکلمان امامیه در دوره تکوین و تکامل کلام فلسفی طی قرون هفتم تا یازدهم هجری، و به طور خاص متکلمان مکتب حله متاخر، در خصوص قدرت و اختیار الهی مطرح نموده اند، تدوین و تشریح و تحلیل می شود. این جستار نمودار آن است که در آثار این متکلمان، در مجموع، هفت استدلال به منظور اثبات قادریت خداوند به معنای قادر مختار بودن او ارائه شده است که از میان آن ها یک استدلال، نقلی و سایر دلایل، عقلی محض اند. از این هفت استدلال، یک دلیل، به نفی جبر برون ذاتی از خداوند می پردازد، ولی شش دلیل دیگر با نفی جبر درون ذاتی از خدا، قادر مختار بودن او را اثبات می کنند. همچنین، از میان پنج استدلال عقلی ناظر به نفی جبر درون ذاتی، یک استدلال، قادر مختار بودن خدا را بدون استناد به موجودات عالم و صرفا به عنوان یکی از صفات کمالی او اثبات می کند، درحالی که در چهار استدلال دیگر با استناد به برخی از صفات مخلوقات یعنی حدوث، نظم و اتقان، تغییر و تحول، و نیز عدم پذیری، قادریت الهی نشان داده می شود.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
حمید عطائی نظری
استادیار، گروه الهیات تطبیقی، پژوهشکده الهیات و خانواده، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، اصفهان، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :