تدوین و توسعه پروتکل زوج درمانی تلفیقی کوتاه مدت: رویکردی بومی سازی شده برای زوجین ایرانی

چکیدهپژوهش حاضر، با هدف تدوین و اعتبارسنجی یک پروتکل زوج درمانی تلفیقی کوتاه مدت مبتنی بر فرهنگ بومی ایران انجام گرفت. این پروتکل با تلفیق رویکردهای روان پویشی، معنا درمانی، استعاره درمانی و اصلاح سبک زندگی، همراه با توجه به حساسیت ها، ارزش ها، باورها و زمینه های فرهنگی حاکم بر روابط زناشویی در جامعه ایرانی، در قالب ده جلسه درمانی طراحی شد. روش پژوهش، کیفی از نوع تحلیل مضمون بود و داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۵ متخصص حوزه زوج درمانی گردآوری شد. پس از استخراج مضامین اصلی و فرعی و تدوین ساختار اولیه جلسات، اعتبار محتوایی پروتکل توسط هفت متخصص ارزیابی شد. نتایج این مرحله نشان داد (CVI=۰/۹۱) که ساختار جلسات از نظر انسجام درونی، کفایت آموزشی، تناسب فرهنگی، شفافیت محتوایی و قابلیت کاربرد بالینی از اعتبار مطلوبی برخوردار است. همچنین، در یک مطالعه مقدماتی بر روی ۱۰ زوج، نتایج اولیه پروتکل در کاهش تعارضات زناشویی (P=۰/۰۵, T= ۲/۶۸)، افزایش رضایت از زندگی (P=۰/۰۱, T=۲/۹۷) و ارتقای بهزیستی روان شناختی (P=۰/۰۵, ۱/۹۴) معنادار و امیدوار کننده بود. یافته ها نشان می دهند که پروتکل طراحی شده می تواند به عنوان الگویی بومی سازی شده، کوتاه مدت و کاربردی برای ارتقای کیفیت خدمات زوج درمانی در ایران مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، انجام مطالعات تکمیلی با طرح های آزمایشی کنترل شده، حجم نمونه بیشتر و دوره های پیگیری بلندمدت برای بررسی اثربخشی پایدار آن ضروری است.

کلیدواژه ها:

زوج درمانی تلفیقی ، پروتکل درمانی ، بومی سازی ، فرهنگ ایرانی