تدوین و اعتبارسنجی بسته توانمندسازی تحصیلی و شغلی با محوریت مسیر شغلی و انتخاب رشته دانش آموزان پایه نهم

با هدف تدوین و اعتبارسنجی بسته توانمندسازی تحصیلی–شغلی دانش آموزان پایه نهم با تاکید بر مسیر شغلی و انتخاب رشته انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام گرفت. جامعه پژوهش شامل کلیه مقالات و منابع علمی داخلی منتشرشده در حوزه هدایت تحصیلی و شغلی دانش آموزان از سال ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۵ بود و به دلیل محدود بودن منابع مرتبط، نمونه پژوهش برابر با جامعه در نظر گرفته شد. فرآیند گردآوری و بررسی منابع تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده های به دست آمده با استفاده از روش تحلیل مضمون مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج تحلیل داده ها منجر به استخراج چهار مضمون اصلی شد. «خودشناسی تحصیلی و شغلی» شامل شناخت علایق تحصیلی، شناخت توانایی ها و استعدادها و شناخت ارزش ها و اهداف فردی؛ «مهارت های شناختی تصمیم گیری» شامل آگاهی از گزینه های تحصیلی، پردازش اطلاعات تحصیلی و برنامه ریزی تحصیلی؛ «منابع انگیزشی و روان شناختی» شامل خودکارآمدی تحصیلی، انگیزش پیشرفت و مدیریت هیجانات در تصمیم گیری و «عوامل محیطی و اجتماعی» شامل نقش خانواده، مدرسه، همسالان و شرایط اجتماعی–اقتصادی. بر اساس این یافته ها، بسته توانمندسازی تحصیلی–شغلی دانش آموزان با بهره گیری از مبانی نظری مرتبط و فنون کاربردی برخی رویکردهای مشاوره ای و روان شناختی تدوین شد. به منظور بررسی اعتبار الگوی پیشنهادی، نظر ۱۰ نفر از متخصصان حوزه مشاوره و روان شناسی تربیتی اخذ شد و نتایج نشان داد که الگوی تدوین شده از روایی و قابلیت کاربرد مناسب برخوردار است. یافته های پژوهش نشان می دهد که تقویت همزمان عوامل فردی، انگیزشی و محیطی می تواند زمینه تصمیم گیری آگاهانه تر دانش آموزان در انتخاب رشته و مسیر شغلی آینده را فراهم سازد

کلیدواژه ها:

توانمندسازی تحصیلی و شغلی ، مسیر شغلی ، انتخاب رشته ، دانش آموزان پایه نهم