مروری جامع بر روش های نوین مقابله با بیابان زایی: معرفی بیابان زدایی هوشمند به عنوان موثرترین روش

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 31

فایل این مقاله در 13 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JERT-11-19_002

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

در این پژوهش، بیابان زایی به عنوان یکی از مهم ترین معضلات محیط زیستی ایران و جهان معرفی می شود که براثر شکنندگی اکوسیستم های خشک و نیمه خشک و فشار فعالیت های انسانی پدید می آید. این پدیده به فرسایش خاک، کاهش حاصلخیزی، افت سطح آب های زیرزمینی، نابودی پوشش گیاهی و افزایش گردوغبار منجر می شود و پیامدهای گسترده اقتصادی–اجتماعی مانند بیکاری، فقر، مهاجرت و کاهش امنیت غذایی درپی دارد. بیابان زایی تنها به عوامل اقلیمی محدود نیست و ساختار زمین شناسی، کیفیت آب و خاک و دخالت نادرست انسان نیز در تشدید آن نقش دارند. با افزایش جمعیت و نیاز روزافزون به مواد غذایی و منابع طبیعی، فشار بر اراضی بیشتر شده و تخریب آن ها شدت می گیرد؛ درحالی که تغییرات اقلیمی نیز وضعیت را بدتر می کند. این تحقیق با هدف بررسی و تحلیل روش های مختلف مقابله با بیابان زایی در ایران و جهان انجام شده و ۲۱ روش موثر شناسایی شده است. نتیجه پژوهش نشان داد که ترکیب روش های سنتی با رویکردهای نوین، به ویژه «بیابان زدایی هوشمند»، می تواند کارآمدترین راهکار باشد. استفاده از فناوری هایی مانند پهپادها و روبات ها برای پایش، نقشه برداری، بذرپاشی، بازسازی پوشش گیاهی و مدیریت مناطق آسیب دیده، ظرفیت بالایی برای کنترل پیشروی بیابان دارد. این فناوری ها ضمن افزایش دقت و سرعت عملیات، امکان دسترسی به مناطق دشوار و اجرای برنامه های حفاظتی هدفمند را فراهم می کنند. در نهایت، تحقیق تاکید می کند که حفظ آب و خاک در مناطق بیابانی از اهمیت ویژه ای برخوردار است و اجرای علمی و دقیق روش های نوین و سنتی، متناسب با ویژگی های هر منطقه، می تواند به کاهش سرعت بیابان زایی و بازگرداندن ارزش طبیعی این اراضی کمک کند.

کلیدواژه ها:

بیابان ، کنترل بیابان زایی ، روش های نوین و هوشمند ، حفظ آب و خاک

نویسندگان

حمزه سعیدیان

استادیار پژوهشی بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.

کهزاد حیدری

استادیار پژوهشی بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.

محمود نجفی زیلایی

محقق بخش تحقیقات جنگل ها و مراتع، مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.

سعید مهرجو

استادیار پژوهشی بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.

مهدی محمدی مقدم

بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان(شاهرود)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شاهرود، ایران.