ارزیابی ریسک تهاجم و پیامدهای بوم شناختی نیشکر وحشی (.Saccharum spontaneum L) در اکوسیستم های ساحلی جنوب دریای کاسپین، شمال ایران
سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 19
فایل این مقاله در 14 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JERT-11-19_012
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
نیشکر وحشی (Saccharum spontaneum) در بسیاری از مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری به عنوان گونه ای مهاجم شناخته می شود. با وجود گسترش این گونه در سواحل جنوبی دریای کاسپین، تاکنون ارزیابی جامعی از خطر تهاجم و پیامدهای بوم شناختی آن در ایران انجام نشده است. پژوهش حاضر نخستین ارزیابی ریسک تهاجم نیشکر وحشی در ایران را ارائه می کند و پیامدهای محیط زیستی آن را در اکوسیستم های ساحلی شمال کشور بررسی می کند. پایش های میدانی در فصل رویش از سال ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۵در طول سواحل جنوبی دریای کاسپین انجام شد. ثبت حضور گونه، ویژگی های زیستگاه و اثرات بوم شناختی آن با استفاده از روش ترانسکت خطی صورت گرفت. ارزیابی ریسک تهاجم با استفاده از سامانه ارزیابی ریسک علف های هرز (WRA) و ارزیابی پیامدهای محیط زیستی به ترتیب بر اساس چارچوب های EICAT و SEICAT انجام شد. نتایج نشان داد که این گونه در رویشگاه های بکر شنی ساحلی، همچنین در حاشیه راه ها، اراضی رهاشده و زیستگاه های تخریب شده ساحلی، کلنی هایی متراکم و تقریبا تک گونه تشکیل می دهد. ارزیابی ریسک، نیشکر وحشی را در طبقه «خطر بسیار زیاد» قرار داد. مهم ترین اثرات محیط زیستی شامل رقابت برای فضا و نور، تغییر ساختار پوشش گیاهی، تغییر ترکیب گونه ای و کاهش فراوانی گونه بومی ساحلی پیچک ایرانی (Convolvulus persicus) بود. بر اساس چارچوبEICAT، این گونه در طبقه اثر شدید (MR) قرار گرفت. همچنین ارزیابی SEICAT نشان داد که نیشکر وحشی دارای اثرات اجتماعی–اقتصادی متوسط (MO) است و موجب کاهش دسترسی گردشگران به برخی سواحل، افت کیفیت بصری مناظر ساحلی و افزایش هزینه های مدیریت رویشگاه های آلوده می شود.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
رضا زمانی
گروه محیط زیست، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران.
محمد دهدار درگاهی
گروه محیط زیست، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران.
مهسا حکیمی عابد
گروه محیط زیست، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران.
محمود بیدارلرد
دانشیار بخش جنگل ها، مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، رشت، ایران.