جستاری بر همنشینی نظام توده و فضا در خانه های شهر بشرویه در دوره صفوی
محل انتشار: پژوهشنامه خراسان بزرگ، دوره: 17، شماره: 62
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 15
فایل این مقاله در 26 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JPRESS-17-62_002
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
شهر تاریخی بشرویه به دلیل وجود خانه های ارزشمند تاریخی، یکی از خاستگاه های مهم و غنی معماری ایرانی به شمار می رود و به همین سبب به «شهر چهار صفه ها» شهرت یافته است. خانه های تاریخی این شهر در گذر زمان همواره در معرض تغییرات فراوان قرار داشته اند؛ ازاین رو نبود یک چارچوب تحلیلی نظام مند برای شناسایی و درک نظام همنشینی آن ها می تواند به از دست رفتن ارزش های فرهنگی و تاریخی منطقه منجر شود. بر این اساس، پژوهش حاضر به بررسی عمیق و نظام مند تعامل و همنشینی توده و فضا در خانه های بشرویه پرداخته و در پی ایجاد شناختی دقیق تر از کیفیت های فضایی شکل گرفته در این بناهاست. هدف اصلی، تبیین کیفیت های فضایی حاصل از دو عنصر بنیادین «توده» و «فضا» در معماری بشرویه است. در این راستا، مدل های توده و فضا در خانه های تاریخی شهر مورد تحلیل قرار گرفته و کارکرد آن ها بررسی شده است. برای دستیابی به این هدف، از میان ۶۳ خانه شناسایی شده، ۱۸ خانه تاریخی متعلق به دوره صفوی انتخاب گردید. یافته ها نشان می دهد نحوه استقرار توده ها متاثر از اقلیم و فرهنگ بومیان بوده و در راستای تامین آسایش فضایی ساکنان عمل کرده است. از جمله نتایج مهم، قرارگیری اغلب توده ها در پشت صفه ها و فقدان دسترسی مستقیم به فضای باز در بسیاری از خانه هاست. همچنین، بررسی ها نشان می دهد صفه در خانه های بشرویه به عنوان عنصری تعیین کننده در سازمان دهی و استقرار توده ها نقش داشته و بر گردش، تکرار فضاها، ترکیب و نحوه دسترسی میان توده و فضا تاثیرگذار بوده است.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
الهام حسین آبادی
کارشناس ارشد معماری اسلامی، دانشگاه بین المللی امام رضا (ع)، مشهد، ایران
علی عمرانی پور
دانشیار معماری، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
امیراحمد امینیان
استادیار معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، موسسه آموزش عالی خاوران، مشهد، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :