دیباچه شهاب الدین عبدالله مروارید بر مرقع امیر علیشیر نوایی: سندی نو یافته

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 30

فایل این مقاله در 28 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JIC-10-1_004

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

مطالعات تاریخ نقاشی و مرقعات ایرانی نشان می دهد که دیباچه خواجه شهاب الدین عبدالله مروارید یکی از قدیمی ترین دیباچه هایی است که در دوره تیموری جهت مرقع امیرعلیشیر نوایی نوشته شده است. مهمترین منبعی که در آن نسخه ای از این دیباچه وجود دارد شرفنامه مروارید می باشد، اما تاکنون نسخه اصل دیباچه و آثار موجود در مرقع امیرعلیشیر نوایی یافت نشده است. نگارنده در هنگام بررسی مرقع شاه تهماسب کتابخانه دانشگاه استانبول (nekfy۰۱۴۲۲)، به اسنادی برخورده است که موجب شکل گیری این فرضیه شده است، که این اسناد می تواند نسخه اصل دیباچه ی خواجه شهاب الدین عبدالله مروارید و و دیگر آثار خوشنویسانی باشد که جهت مرقع امیرعلیشیرنوایی تدارک دیده شده است؛ لذا هدف این مقاله را به بررسی و تحلیل این آثار معطوف داشته است. یافته ها نشان می دهد، اندازه اوراق مرقع شاه تهماسب ۴۷۶×۳۴۰م م. و با حاشیه ای زرافشان است. متن آن با جدول-کشی هایی همسان صفحه آرایی شده است؛ اما اوراق دیباچه مروارید و دیگر اوراق مرقع علیشیر نوایی اندازه شان کمی کوچکتر است و دارای جدول کشی جداگانه ای به رنگ طلایی می باشد و درون زمینه مرقع شاه تهماسب چسبانده شده اند. مروارید در این دیباچه از خط تعلیق برای کتابت استفاده نموده است، خطی که در نوشتن آن ماهر و استاد بوده و منشآتش را نیز با همین خط نوشته بوده است. همچنین دیباچه دارای تاریخ ۸۹۷ه.ق و محل کتابت در هرات می باشد و دیگر آثار او نیز با امضاء عبدالله بن محمد ترقیم شده است. از سویی دیگر آثاری از ولی گیلانی و سیف الله کرمانی، دیگر خوشنویسان این عصر وجود دارد که دارای تاریخ ۸۹۷ه.ق است. گمان می رود مرقع میرعلیشیر می تواند ادای احترامی بوده باشد به خواجه تاج سلمانی که در این سال درگذشته بود. برای انجام این پژوهش از منابع کتابخانه ای استفاده شده است. مرقع شاه تهماسب به صورت برخط از کتابخانه دانشگاه استانبول دریافت گردید. این پژوهش دارای رویکردی تاریخی است و آثار به صورت توصیفی-تحلیلی مورد مطالعه قرار گرفته اند.

کلیدواژه ها:

Album-making (Muraqqa Sazi) ، Morvarid’s Preface ، AliShir Navai’s Album (Muraqqa) ، Timurid Calligraphy ، Shah Tahmasp’s Album (Muraqqa) ، مرقع سازی ، دیباچه مروارید ، مرقع امیر علیشیر نوایی ، خوشنویسی تیموری ، مرقع شاه تهماسب

نویسندگان

ایمان رئیسی

Department of Islamic Art, Faculty of Art and Architecture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Ajhand, Y. (۲۰۰۸). Herat School of Painting. Tehran: Art Academy. ...
  • Amini, Ibrahim bin Mir Jalal al-Din, (۲۰۰۴). Futuhate Shahi (Safavid ...
  • Balyani Isfahani, Taqi al-Din Mohammad Ohadi Hosseini Daqqaqi. (۲۰۱۰). Arafat ...
  • Doghalat, Mirza Mohammad Heydar. (۱۹۸۳). Tarikhe Rashidi. Edited by Abbas-Gholy ...
  • Esfazari, Moin al-Din Mohammad Zamchi. (۱۹۵۹). Rozat al-Janat fi Usaf ...
  • Fekri Saljuqi, A. R. (۱۹۷۰). Zikre Barkhi az Khoshnevisan va ...
  • Gopamoi, M. Q. (۲۰۰۸). Tazkere-ye Natayej al-Afkar. With an Introduction, ...
  • Hosseini Khatun-Abadi, A. H. (۱۹۷۳). Vaqaye al-Senin va al-avam. Tehran: ...
  • Iman, Rahm Ali Khan. (۲۰۰۷). Mantakhab al-Lataif. Tehran: Tahori. [In ...
  • Karimzadeh Tabrizi, M. A. (۲۰۱۱). Ahval va Asar-e Naghghashan-e Ghadim-e ...
  • Kashani, Mohammad bin Ali Taqi al-Din. (۲۰۱۴). Khulasat al- Ashar ...
  • Khoshgo, Bandar Ibn Das. (۱۷۴۳) Safina-I Husgu [Ms]. Sprenger ۳۳۰, ...
  • Khwandmir, Ghiyath al-Din bin Hamam al-Din, (۱۵۷۰). Khulasat ah- Akhbar ...
  • Khwandmir, Ghiyath al-Din bin Hamam al-Din, (۱۹۷۶). Dastur al-Vazra. With ...
  • Khwandmir, Ghiyath al-Din bin Hamam al-Din, (۱۹۸۱). Tarikh Habib al-Siyar ...
  • Lodi, Shir Ali Khan bin Ali Amjad Khan. (۲۰۱۸). Tazkere-ye ...
  • Mayel Heravi, N. (۱۹۷۴). Lught va Istelahat-e fann-e Ketabsazi hamrah ...
  • Mayel Heravi, N. (۱۹۷۴). Muraqqa-sazi dar Dore-ye Teymoriyan. Honar va ...
  • Mayel Heravi, N. (۱۹۹۰). Ketan-Arai dar Tamaddon-e Islami. Vol. ۲. ...
  • Mirafazli, S. A. (۱۹۹۷). Morvarid Kermani va Rubaiyat-e Sargardan. Maarif, ...
  • Morvarid Bayani-Kermani, Shahab-al-Din Abdullah bin Mohammad. (۲۰۱۹). Munsha'at Abdullah Morvarid. ...
  • Navai, Mir Nizam al-Din Alishir. (۱۹۸۴). Tazkare-ye Majales al-Nafayes. The ...
  • Qatei Heravi. (۱۹۷۹). Tazkere-ye Majma-ul-Shoara-ye Jahangirshahi. Corrections, notes and introduction ...
  • Qatghan, Mohammad Yar ibn Arab. (۲۰۰۶). Musakhkhar-ul-Belad (History of the ...
  • Raeisi, I. (۲۰۲۵). The Preface of Shah Quli Khalifa Muhrdar ...
  • Rahimi Kharvana, F. (۲۰۱۷) Study of the Decorations of the ...
  • Rahimi Pordanjani, H. (۲۰۲۳). A Study on the Evolution of ...
  • Roxburgh, D. J. (۲۰۲۴). Prefacing the Image: The Writing of ...
  • Sam Mirza Safavi, (۱۹۷۲). Tazkere-ye Tohfe-ye Sami. Correction and introduction ...
  • Savory, R. (۲۰۱۰). Iran of the Safavid Era, translated by ...
  • Sistani, Hossein ibn Ghiyath-al-Din Muhammad. (۱۶۷۶). Kheir al-Bayan [Ms]. Majles ...
  • Skandar beg Turkman. (۲۰۱۱). Tarikh al-Alay Abbasi (Vol ۱). With ...
  • Wasefi, Zeyn al-Din Mahmud. (۱۹۶۹). Bada'ie al-Waqa'ie. Edited by Aleksandr ...
  • Welch, A. (۲۰۰۹). Safavid Painting and Supporters. Translated by Ruhollah ...
  • نمایش کامل مراجع