نقش تزئینات معماری در شکل گیری خاطره معنوی زائران؛ نمونه موردی: حرم حضرت معصومه (س)

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 19

فایل این مقاله در 30 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JIC-10-1_011

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

حرم حضرت معصومه (س) به عنوان یکی از برجسته ترین فضاهای زیارتی ایران، نقشی کلیدی در شکل گیری هویت شهر قم و تجربه های معنوی زائران ایفا می کند. با وجود حضور غنی تزئینات معماری؛ از جمله پوشش های تزئینی(آینه، کاشی، گچ)، رنگ های نمادین (فیروزه ای، لاجوردی، سفید)، نقوش (اسلیمی و هندسی) و کتیبه های قرآنی، پژوهش های محدودی به تاثیر این عناصر بر شکل گیری خاطره معنوی پرداخته اند. این مطالعه با هدف پاسخ به دو پرسش اساسی انجام شده است: آیا ظاهر تزئینات در ایجاد خاطره معنوی موثرند؟ کدام مولفه (پوشش های تزئینی، رنگ، نقش، کتیبه) بیش ترین سهم را دارد؟ پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با رویکرد کمی و روش توصیفی–تحلیلی طراحی شده است. داده ها با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و پرسش نامه میدانی گردآوری شده اند؛ جامعه آماری شامل ۱۰۰ نفر از زائران و ساکنان مجاور حرم بوده و نمونه گیری به صورت در دسترس انجام گرفته است. داده ها با نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته که در تحلیل توصیفی، از شاخص هایی چون میانگین و انحراف معیار برای شناخت الگوهای کلی استفاده شد و در تحلیل استنباطی، آزمون همبستگی پیرسون برای تعیین میزان تاثیر هر مولفه تزئینات بر ادراک حس معنویت و خاطره زائران به کار رفت و  یافته ها نشان می دهد که ویژگی های ظاهری تزئینات تاثیری معنادار و مثبت بر شکل گیری خاطره معنوی دارند. از دیدگاه زائران، کتیبه ها موثرترین مولفه در بعد معنوی فضا می باشند؛ هرچند خاطره معنوی حاصل هم افزایی چهار مولفه است. نتایج این پژوهش، ضمن تایید ماهیت یکپارچه ادراک معنوی در فضاهای مقدس، می تواند در طراحی های آینده با تاکید بر هماهنگی میان معنا و حس، راهنمایی های هویت محور ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

Spiritual Memory of Place ، Spiritual Sense of Place ، Islamic Architectural Decorations ، Shrine of Hazrat Masoumeh (PBUH) ، خاطره معنوی مکان ، حس معنوی مکان ، تزئینات معماری اسلامی ، حرم حضرت معصومه (س)

نویسندگان

مریم سخاوت

Department of Architecture, Faculty of Technology, University of Qom, Qom, Iran

حامد حیاتی

Department of Architecture, Faculty of Technology, University of Qom, Qom, Iran

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Aboudi, F., & Pakdel, M. R. (۲۰۲۲). Evaluation and explanation ...
  • Ajorloo, M. (۲۰۲۳). Examining the psychological role of color in ...
  • Azad, Z., & Partovi, P. (۲۰۱۳). Comparative analysis on role ...
  • Behzad Vasigh. (۲۰۲۰). Expression of applying the spiritual sense of ...
  • Bemanian, M. R., Pourjafar, M. R., Ahmadi, F., & Sadeghi, ...
  • Bemanian, M., & Silvayeh, S. (۲۰۱۳). The role of dome ...
  • Burckhardt, T. (۱۹۹۳). A survey of the principles and philosophy ...
  • Chavis, D.M., & Pretty, G.M. (۱۹۹۹). Sense of community: Advances ...
  • Eslami, S. , Zamani, B. and Nooraie, H. (۲۰۲۳). An ...
  • Faraji,M & Kazemi,A . (۲۰۰۹). Studying Religiosity in Iran. Journal ...
  • Hamidian, M. H. (۱۹۹۸). Art in the sanctuary of Hazrat-e ...
  • Hayaty, H., & Mortazavi Kia, B. (۲۰۲۲). Explanation of the ...
  • Hosni Panah, M., Seyed Razi Mousavi Gilani, & Seyed Amir ...
  • Karimipour,E , Gharehbaglou,M , Kaynejad,M A and Beyti,H . (۲۰۲۴). ...
  • Komeili, M. (۲۰۱۹). Analysis of the evaluation of religious paths ...
  • Mahdi Nejad, J. , Taher Tolodel, M. S. , Azemati, ...
  • MakiNejad, M. (۲۰۰۸). Persian art history in Islamic period: Architectural ...
  • Mohammad Reza Taleban. (۲۰۱۰). A conceptual framework for religiousity survey ...
  • Mohammad Rezayee Nedoushan, 'Abd Al Hadi Danesh Pour, & Mostafa ...
  • Naghizadeh, M. (۲۰۱۳). The sense of presence: The most desirable ...
  • Naraqi, M. A. (۲۰۰۷). Mi'raj al-Sa'adah (The ascent of felicity) ...
  • Navai, K., & Haji Qassemi, K. (۲۰۱۱). Khesht -o Khial: ...
  • Norberg-Schulz, C. (۱۹۸۱). Genius Loci. New York: Rizzoli ...
  • Oxford. (۱۹۹۴). archived at ۰۲/۰۳/۲۰۱۵, published at ۰۴/۱۱/۲۰۱۳ ...
  • Parvizi, E. (۲۰۲۰). The effect of racial unconscious schema of ...
  • Relph, E. C. (۱۹۷۶). The modern urban landscape, ۱۸۸۰ to ...
  • Ron E. Hassner. (۲۰۰۳). 'To halve and to hold': Conflicts ...
  • sadeghi habib abad, A. , Taher Tolou Del, M. S. ...
  • Scannell, L., & Gifford, R. (۲۰۱۰). Defining place attachment: A ...
  • Shafiyan Dariani, F., Pourjafar, M. R., & Ghobadi, A. (۲۰۱۵). ...
  • Shideh, P., Norou Borazjani, V., & Mirshahzadeh, Sh. (۲۰۲۲). Investigating ...
  • Sircus, J. (۲۰۰۱). Invented places. Prospect, ۸۱(Sept/Oct), ۳۰-۳۵ ...
  • Soleimanisadr, M., Khan Mohammadi, M., Ghobadian, V., & Shafipour Motlagh, ...
  • Mohammadi, A. (۲۰۱۱). A critique of the theory of the ...
  • Tabatabaei, M. H. (۲۰۱۰). Islamic studies (Vol. ۱). Qom: Bustan-e ...
  • Taghvaei, V. (۲۰۰۷). Hidden spatial order of Iranian architecture and ...
  • نمایش کامل مراجع