مطالعه ترکیب بهینه پایدار محصولات کشاورزی منتخب کم آب بر ایران

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 24

فایل این مقاله در 27 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JEAD-40-3_004

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

محدودیت شدید منابع آبی و ناپایداری بازارهای جهانی، ضرورت بازنگری در الگوی صادرات محصولات کشاورزی را دوچندان کرده است. در سال های اخیر، سیاست های محدودکننده صادرات محصولات آب بر بدون توجه به بازده اقتصادی آب، موجب فاصله ترکیب صادراتی از حالت بهینه شده است. این پژوهش با هدف شناسایی الگوی بهینه صادرات محصولات کم آب بر ایران و ارزیابی پایداری بازارهای هدف، با استفاده از دو رویکرد مکمل انجام شده است. هدف این پژوهش، بررسی امکان ارتقای ترکیب صادراتی محصولات کشاورزی منتخب به حالتی بهینه است؛ به طوری که درآمد حاصل از صادرات با همان میزان مصرف آب مجازی بیشینه و یا مصرف آب مجازی با همان میزان ارزآوری حداقل شود. در این راستا، ابتدا با استفاده از الگوی زنجیره مارکوف، پایداری صادرات محصولات عمده کشاورزی ایران در بازارهای هدف طی دوره ی ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۲ تحلیل شد. سپس دو الگوی برنامه ریزی ریاضی جداگانه تدوین گردید. الگوی نخست با هدف بیشینه سازی درآمد صادراتی تحت قید مصرف آب و الگوی دوم با هدف کمینه سازی مصرف آب مجازی تحت قید درآمد صادراتی برآورد شد. نتایج نشان داد محصولاتی مانند زعفران، با توجه به کارایی اقتصادی بالای آب و ارزش افزوده صادراتی، گزینه های مناسبی برای تمرکز صادرات هستند. همچنین، بازارهایی مانند افغانستان در صادرات زعفران بیش ترین پایداری را داشتند، در حالی که برخی بازارهای بزرگ مانند اسپانیا و امارات ناپایدارتر بودند. بر اساس نتایج الگوهای بهینه در الگوی صادراتی ایران، بدون کاهش درآمدهای ارزی و با چینش صحیح بازارهای هدف و نسبت مناسب صادرات محصولات می توان در حدود ۵ تا ۴۰ درصد در مصرف آب صرفه جویی نمود. از طرفی، نتایج بر امکان افزایش درآمد حاصل از صادرات در بازه ۵ تا ۵۵ درصدی با الزام تثبیت مصرف آب در الگو دلالت دارد. بنابراین، باتوجه به نتایج و با استناد بر جز دوم ماده ۱۱ قانون برنامه هفتم توسعه، درنظرگیری مشوق های صادراتی در این زمینه راه گشا خواهد بود.

نویسندگان

ریحانه اله وردی

گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

حامد رفیعی

گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

اسماعیل پیش بهار

گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

سعید یزدانی

گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

مهدی پندار

گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

عبدالمجید لیاقت

گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Adelman, I.G. (۱۹۵۸). A stochastic analysis of the size distribution ...
  • Allan, J.A. (۱۹۹۷). 'Virtual water': a long-term solution for water ...
  • Amini, A., Othman, K., Abassi, F., & Booij, M.J. (۲۰۲۵). ...
  • Fisher, W.D. (۱۹۶۱). A note on curve fitting with minimum ...
  • https://intracen.org/۱۷. https://irica.ir/(In Persian)۱۸. https://www.maj.ir/(In Persian)۱۹. https://www.unep.org/۲۰. https://www.worldbank.org/۲۱. Jarrett, F.G., & ...
  • Lee, T.C., Judge, G.G., & Takayama, T. (۱۹۷۰). On Estimating ...
  • Madansky, A. (۱۹۵۹). The fitting of straight lines when both ...
  • Mohy, S., El Aasar, K., & Sakr, Y. (۲۰۲۳). Decomposition ...
  • Norton, R.D., & Hazell, P.B. (۱۹۸۶). Mathematical programming for economic analysis ...
  • Sahu, P. K., Das, M., Sarkar, B., VS, A., Dey, ...
  • Sunil, J., & Singh, A. (۲۰۲۱). Structural change analysis of ...
  • Veena, U.M., Suryaprakash, S., & Achoth, L. (۱۹۹۴). Changing direction ...
  • Wagner, H.M. (۱۹۵۹). Linear programming techniques for regression analysis. Journal of ...
  • نمایش کامل مراجع