مواجهه انتقادی خاندان اجتهاد در لکهنو با جریان های رقیب فکری؛ تحلیلی بر راهبردهای صیانت از کلام امامیه در قرن سیزدهم هجری

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 15

فایل این مقاله در 25 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IPT-58-1_002

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

یکی از رسالت های محوری علم کلام، دفاع نظام مند از مبانی اعتقادی در برابر پرسش ها و شبهات بیرونی است. در قرن سیزدهم هجری قمری، شهر لکهنو به عنوان یکی از مراکز مهم فکری شیعه، صحنه تعامل و تقابل با جریان های فکری متنوعی بود. در این برهه حساس، خاندان اجتهاد، به ویژه سید دلدار علی، با اتخاذ رویکردی فعال، به دفاع از آموزه های امامیه در برابر رقبایی چون هندوها، اهل سنت حنفی، سلفیان، صوفیان، اخباریان، فیلسوفان و شیخیان پرداختند. پژوهش حاضر باهدف اصلی تبیین و تحلیل راهبردها و اقدامات کلامی خاندان اجتهاد در لکهنو برای مقابله با جریان های فکری معارض و خالص سازی معرفت دینی بر اساس نصوص وحیانی انجام شده است. این پژوهش با اتخاذ روش توصیفی-تحلیلی و باتکیه بر منابع دست اول و دوم نگاشته شده است. در این راستا، نحوه موضع گیری متکلمان شیعه نسبت به هر یک از جریان های رقیب در لکهنو، و قالب های عملیاتی این واکنش ها مورد سنجش قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که عالمان برجسته امامی این عصر، رویکردی نظام مند و چندوجهی همچون تاسیس نهاد رسمی علمی برای تربیت نیروی متخصص؛ تحقیق گسترده کلامی و تدوین آثار فاخر در کلام استدلالی؛ و مقابله شدید با جریانات انحرافی و تصفیه اندیشه شیعه از آرای نادرست، به ویژه تفکیک شناخت قرآنی از تاویلات فلسفی و عرفانی را برای صیانت از کلام امامیه اتخاذ کردند. این رویکرد منجر به توسعه اصول فقه و اجتهاد و تثبیت گفتمان عقلانی و نص محور گردید.خاندان اجتهاد در لکهنو با اقدامات فشرده کلامی، نه تنها به دفاع از عقاید شیعه پرداختند، بلکه نقش محوری در بازسازی معرفت دینی مبتنی بر اصول مستحکم کلامی و نفی اختلاط با عناصر ناهمخوان فکری ایفا کردند. این تلاش ها، اساس محکمی برای تداوم گفتمان کلامی شیعی در شبه قاره هند فراهم آورد.

نویسندگان

محمدرضا ملانوری

عضو هیئت علمی دانشکده شیعه شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن. الذریعه الی تصانیف الشیعه. گردآورنده احمدبن محمد ...
  • امین، سیدمحسن. اعیان الشیعه. به تحقیق سیدحسن امین، چاپ اول، ...
  • برخی از شاگردان غفران مآب، آئینه حق نما. به تحقیق ...
  • ثبوت، اکبر. فیلسوف شیرازی در هند. چاپ اول، تهران: انتشارات ...
  • جزائری، سیدمحمد عباس. اوراق الذهب(او المعادن الذهبیه اللجبیه فی المحاسن ...
  • جعفریان، رسول. اطلس شیعه. تهران: انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، ...
  • حائری، عبدالهادی. تشیع و مشروطیت ایران. تهران: بی نا، ۱۳۶۰ش ...
  • خوآن ریکاردو کل. ریشه های تشیع شمال هند در ایران ...
  • درایتی، مصطفی. فهرستگان نسخه های خطی ایران(فنخا). ویراستاری مجتبی درایتی، ...
  • دهلوی، شاه ولی الله. قره العینین فی تفضیل الشیخین. پیشاور: ...
  • رضوی، سیدمهدی بن نجف علی. تذکره العلماء المحققین فی آثار ...
  • علی زاده موسوی، سید مهدی. سلفی گری و وهابیت. قم: ...
  • کربلایی، اشرف علی. حکومت شیعی سادات نیشابور در شمال هند. ...
  • ملانوری، محمدرضا. مدرسه کلامی شیعه در لکهنو. رساله دکتری، ۱۳۹۹ ...
  • فهرست میکروفیلم نسخه های خطی فارسی و عربی. مرکز میکروفیلم ...
  • موسوی هندی، میرحامد حسین. عبقات الانوار. اصفهان: نشر نفائس، ۱۳۸۲ ...
  • نقوی لکهنوی، سیداحمد(معروف به علامه هندی). ورثه الانبیاء. تصحیح علی ...
  • نقوی، سیددلدار علی. صمصام قاطع و برهان لامع. نسخه خطی ...
  • نقوی، سید دلدار علی. گوهر شاهوار. بی جا: بی نا، ...
  • نقوی، سید محمد. تفضیل سادات بر مشایخ. بی جا: بی ...
  • نقوی، سید دلدار علی. حسام الاسلام و سهام الملام. کتابخانه ...
  • نقوی، سید دلدار علی. رساله غیبت. تصحیح سید محمد نقوی، ...
  • نقوی، سیددلدار علی. ذوالفقار. تصویر نسخه کتابخانه عمومی آیت الله ...
  • نقوی، سید محمد. البوارق الموبقه. به کوشش سید رجب علیخان ...
  • نقوی، سید دلدار علی. شهاب ثاقب. نسخه خطی کتابخانه ممتاز ...
  • نقوی، سیدعلی محمد. فقه و فقها در هند. چاپ اول، ...
  • نمایش کامل مراجع