بررسی کارکردهای خوف از منظر الهیات ابو حامد محمد غزالی (با تاکید بر احیاء علوم الدین) و با نگاهی اجمالی به اندیشه های رودلف اتو

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 15

فایل این مقاله در 30 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IPT-58-1_005

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی - توصیفی به بررسی جایگاه «خوف» در نظام سلوکی و الهیاتی امام محمد غزالی می پردازد و آن را در پرتو در اندیشه های رودلف اتو، به خصوص تجربه امر مینوی یا نومینوس، تحلیل می کند. در گام نخست، کارکردهای الهیاتی خوف در دستگاه فکری غزالی تبیین می شود و در گام دوم نسبت آن با تجربه نومینوس یا امر مینوی در نظر اتو، البته با محوریت مهابت و جذبه، مورد واکاوی قرار می گیرد. در پرتو این تحلیل و واکاوی درمی یابیم که خوف در نگاه غزالی مفهومی فراتر از ترس اخلاقی یا واکنش روان شناختی است؛ و به واقع حالتی وجودی و معرفتی است که از درک عظمت و جلال بی پایان الهی سرچشمه می گیرد و انسان را به مراقبه، توبه و محبت خداوندی سوق می دهد. در مقابل، اتو مهابت را به مثابه نخستین واکنش انسان در مواجهه با امر قدسی می فهمد؛ تجربه ای که آمیزه ای از ترس رازآلود و جذبه ای شگرف است. یافته های مقاله حاضر نشان می دهد که نظریه اتو قابلیت آن را دارد تا چارچوب مفهومی مناسبی برای فهم تجربه خوف در عرفان اسلامی فراهم کند؛ زیرا خوف در الهیات عرفانی غزالی به تجلی عینی احساس مهابت می ماند که از سطح ادراک نظری فراتر رفته و در مسیر سلوک معنوی به تجربه ای وجودی و تحول آفرین تبدیل می شود.

نویسندگان

هانا حبیبی

دانشگاه سمنان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه ادیان و عرفان

رستم شامحمدی

دانشگاه سمنان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه ادیان و عرفان

قدرت الله خیاطیان

دانشگاه سمنان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه ادیان و عرفان

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • اکبری کلهری، نرگس. مفهوم زهد در اندیشه امیرالمومنین (ع) و ...
  • توکلی پور، محمد. «بررسی مبانی رویکرد غزالی به زبان عرفانی ...
  • چادستر، دیوید. شور جاودانگی. ترجمه غلامحسین توکلی، چاپ دوم، قم: ...
  • زرین کوب، عبدالحسین. جستجو در تصوف. چاپ ششم، تهران: امیرکبیر، ...
  • سروش، عبدالکریم. قصه ارباب معرفت. تهران: انتشارات صراط، ۱۳۸۸ ...
  • شیرالی، اکرم. بررسی مسئله خوف و رجاء از دیدگاه امام ...
  • شیمل، آنه ماری. ابعاد عرفانی اسلام. ترجمه عبدالرحیم گواهی. تهران: ...
  • علوی، رقیه و دیگران. «محبت و معرفت در آثار غزالی». ...
  • غزالی، محمد. کیمیای سعادت. ارومیه: موسسه انتشاراتی حسینی اصل، ۱۳۹۷ ...
  • غزالی، محمد. احیاء علوم الدین. ترجمه مویدالدین محمد خوارزمی. تهران: ...
  • غزالی، محمد. الاربعین. ترجمه برهان الدین حمدی. تهران: انتشارات اطلاعات، ...
  • غزالی، محمد، روضه الطالبین و عمده السالکین. بیروت: دار النهضه ...
  • غزالی، محمد. المقصد الاسنی فی شرح اسماءالله الحسنی. ترجمه احمد ...
  • غزالی، محمد. مشکات الانوار. ترجمه صادق آیینه وند، تهران: انتشارات ...
  • گریفل، فرانک. غزالی. ترجمه رضا زرین کمر، تهران: نگاه معاصر، ...
  • فرضعلی، فاطمه؛ حسینی شاهرودی، سید مرتضی.«رویکرد پدیدارشناسانه سید حیدر آملی ...
  • محمدی، علی؛ صوفی، مجتبی. «بررسی حضور امر قدسی (شهودی) در ...
  • محمدی گم یک، هاجر.مرگ اندیشی از دیدگاه امام محمد غزالی ...
  • نراقی، آرش. آینه جان مقالاتی درباره­ احوال و اندیشه­های مولانا ...
  • نصر، سید حسن؛ لیمن، الیور. تاریخ فلسفه اسلامی. تهران، نشر ...
  • همایی، جلال الدین. غزالی نامه. چاپ سوم، تهران: نشر نما، ...
  • Alkhouri, K. I. The numinous experience in the light of ...
  • Almond, P. C. Rudolf Otto: An introduction to his philosophical ...
  • Cilliers , Johan. "Mysterium tremendum et fascinons: Liturgical perspectives on ...
  • Gooch, T. A. The numinous and modernity: An interpretation of ...
  • Husserl, E. Logical investigations (۲nd ed., Vols. ۱–۲, D. Moran, ...
  • Otto, Rudolf. The idea of the holy: An inquiry into ...
  • Raphael, M. Rudolf Otto and the concept of holiness. Oxford: ...
  • نمایش کامل مراجع