نظریه سلوک عرفانی در مجموعهالعرفانیه ابراهیم حقی: از خودشناسی تا وحدت وجود
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 22
فایل این مقاله در 25 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_IPT-58-1_009
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
این پژوهش به واکاوی منظومه فکری ابراهیم حقی ارزرومی (۱۷۰۳–۱۷۸۰ م) در اثر عرفانی کمترشناخته شده او، مجموعهالعرفانیه، می پردازد. هدف اصلی، تبیین سیر سلوک عرفانی از «معرفت نفس» به عنوان نقطه آغازین تا «وحدت وجود» به عنوان غایت نهایی و نشان دادن نوآوری حقی در صورت بندی این مسیر است. پرسش محوری آن است که این سیر با چه مراحل، مبانی و ساختار فکری در مجموعهالعرفانیه ترسیم شده و نوآوری مولف در این زمینه چیست؟ فرضیه پژوهش بر این مبناست که این اثر صرفا گردآوری ای ساده نیست، بلکه نظامی آموزشی و منسجم از سلوک عرفانی است که سه عنصر را تلفیق می کند: انسان شناسی مبتنی بر نظریه «عالم صغیر» و مراتب نفس، سلوک عملی نقشبندی و غایت شناسی وحدت وجود به مثابه یک مقام شهودی. روش تحقیق، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای نسخه خطی تصحیح شده اثر (شماره ۱۵۴۳۴، کتابخانه آیت الله مرعشی) و دیگر منابع است. یافته ها نشان می دهد حقی، با الهام از حدیث «من عرف نفسه فقد عرف ربه»، مسیری سه گانه (سیر الی الله، سیر فی الله، سیر عن الله) مبتنی بر آداب نقشبندی ترسیم کرده که سالک را از مراتب هفت گانه نفس عبور داده و درنهایت به «شهود وحدت وجود» و تحقق «انسان کامل» رهنمون می سازد. نوآوری اصلی این پژوهش در استخراج و تبیین نظام آموزشی منسجم سلوکی از این اثر است که پیش از این مورد توجه قرار نگرفته بود.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
علی رستمیانی
دانشگاه فردوسی مشهد
سیدحسین سیدموسوی
دانشیار گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
محمدجواد عنایتی راد
دانشیار گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :