نگاهی نو به تعدیل یا تغییر قواعد ارث

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 26

فایل این مقاله در 29 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ILRJ-27-3_003

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

گذر زمان، موضوعات و پرسش هایی نو پیش روی انسان و اندیشمندان هر جامعه خواهد گذاشت تا درباره آن بیاندیشند، پاسخ های درخور بیابند و در نهایت مشکلات جامعه خویش را چاره جویی کنند. مسلمانان از این امر به دور نبوده و نیستند و هماره، با مسائلی که فقیهان آن را «مسائل مستحدثه» می نامند رویاروی بوده اند. از دیگر سوی، برخی موضوعات از بدو ظهور اسلام - یا به عبارت دقیق تر، پیش از اسلام - هم در دیگر ادیان و هم در جامعه عرب وجود داشته، اما امروز می توان چنین پرسید که آیا موضوعی که اکنون با همان نام دیروز از آن یاد می شود، واقعا همان موضوع عتیق است با همه ویژگی ها و عناصر سازنده آن، یا چنین نیست و از آن موضوع فقط نام یا بخشی از نام آن باقی مانده است و نه جمله آن با تمام ویژگی ها و عناصر سازنده آن؟ از شمار این موضوعات، «ارث» و قواعد آن است. آیا امروزه قواعد و احکام ارث باید عینا همان باشد که در صدر اسلام بوده است؟ یا می توان شیوه ای متفاوت، هرچند اندک تصور کرد؟ یافته اصلی نوشتار حاضر این است که امضائی بودن احکام ارث و دگرگونی احکام آن در صدر اسلام، هکذا امکان تغییر در ماهیت و مفهوم نص، به علاوه ادعای توقیفی نبودن احکام ارث که تاثیر زمان و مکان را در آن ممکن می سازد، گواه آن است که تعدیل و حتی اندکی تغییر در قواعد ارث - البته طی زمان و با درایت فقهی، حقوقی و ملاحظه شرایط زمان و مکان - هم قابل تصور است و هم قابل پذیرش و اجراء.

نویسندگان

حمید مسجدسرایی

استاد، گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

مصطفی جباری

دانشیار، گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • اقبال لاهوری، محمد (بی تا). احیای فکر دینی در اسلام ...
  • امامی، سیدحسن (۱۳۷۶). حقوق مدنی (جلد ۳). تهران: کتاب فروشی ...
  • جباری، مصطفی (۱۳۸۸). زمان عاقله. فصلنامه دانشکده حقوق و علوم ...
  • جبعی عاملی (شهید ثانی)، زین الدین بن علی (بی تا). ...
  • جعفری لنگرودی، محمدجعفر (۱۴۰۱). ارث (جلد ۱). چاپ ۶، تهران: ...
  • جمعی از نویسندگان (بی تا). بحثی درباره مرجعیت و روحانیت. ...
  • حاجی عزیزی، بیژن و غلامی، نگین (۱۳۹۶). تفاوت در آیین ...
  • خویی، سیدابوالقاسم (۱۳۹۳ق). منهاج الصالحین (جلد ۲). چاپ ۲، تهران: ...
  • سیوری حلی (فاضل مقداد)، مقدادبن عبدالله (۱۳۷۳). کنزالعرفان فی فقه ...
  • شهابی، محمود (۱۳۶۹). ادوار فقه (جلد ۲). چاپ ۳، تهران: ...
  • صادقی مقدم، محمدحسین (۱۳۹۱). تحول در حقوق ارث زن از ...
  • فیض، علیرضا (۱۳۷۱). مبادی فقه و اصول. تهران: موسسه چاپ ...
  • مسجدسرایی، حمید و جباری، مصطفی (۱۳۹۵). درآمدی بر ماهیت فقهی-حقوقی ...
  • نایینی، محمدحسین (۱۳۷۸). تنبیه الامه و تنزیه المله. چاپ ۹، ...
  • نمایش کامل مراجع