روش شناسی قاعده انگاری در فقه امامیه

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 19

فایل این مقاله در 31 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ILRJ-27-3_004

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

روش شناسی در علوم مختلف باعث سازماندهی هر چه بیشتر مباحث علم و نیز کمک به توسعه و پویایی مسائل آن می گردد. علی رغم کاربرد و نقش بی بدیل قواعد فقهیه در علم فقه، علم اصول و به تبع آن در دانش حقوق، اما روش و سازوکاری مشخص برای قاعده انگاری در فقه ارائه نگردیده است. بنابراین، هدف این پژوهش، روش شناسی قاعده انگاری فقهی است تا به سازماندهی هر چه بیشتر قواعد فقهیه و پالایش این قواعد از مفاهیم مشابه کمک نموده و نیز الگویی برای استخراج قواعد فقهیه جدیدی که تاکنون تحت عنوان قاعده فقهی شناخته نشده، به دست دهد. یافته های این پژوهش که با روش توصیفی تحلیلی سامان گرفته، نشان می دهد که تبیین و اثبات برخورداری یک قضیه فقهی از سه امر به عنوان روشی برای استخراج و معرفی یک قاعده فقهی از سوی فقیهان امامیه دنبال شده است: (یک) کاربرد فقهی داشتن، به این معنی که مثبت یا نافی حکم شرعی فرعی تکلیفی یا وضعی عام بوده یا گزاره ای عام باشد که محمول آن از فقه است، هر چند خودش یک حکم فقهی نباشد؛ (دو) اطراد و گستردگی این قواعد در جمیع ابواب فقه یا ابواب متعدده از کتب مختلف فقهی یا ابواب متعدده از یک کتاب واحد؛ و (سه) برخورداری از مستندات فقهی کافی.

نویسندگان

احسان حسانی

دانشجوی دکتری فقه و حقوق جزا، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران.

حسنعلی موذن زادگان

استاد، گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

سیدمنصور میرسعیدی

دانشیار، گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

مصطفی نصیری

استادیار، گروه فقه و حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن ابی الحدید، عبدالحمیدبن هبه الله (۱۴۰۴ق). شرح نهج البلاغه ...
  • ابن فارس، احمدبن فارس (۱۴۰۴ق). معجم مقاییس اللغه (جلد ۵). ...
  • ابن منظور، محمدبن مکرم (۱۴۱۴ق). لسان العرب (جلد ۳). بیروت: ...
  • الزرقا، مصطفی احمد (۱۴۱۸ق). المدخل الفقهی العام (جلد ۲). دمشق: ...
  • انصاری (شیخ)، مرتضی بن محمدامین (۱۴۳۳ق). فرائدالاصول (جلد ۳). قم: ...
  • ایروانی، باقر (۱۴۲۶ق). دروس تمهیدیه فی القواعدالفقهیه (جلد ۱). قم: ...
  • تهانوی، محمدعلی بن علی (۱۹۹۶م). کشاف اصطلاحات الفنون والعلوم (جلد ...
  • حر عاملی، محمدبن حسن (۱۴۱۸ق). الفصول المهمه فی اصول الائمه؛ ...
  • حلبی (ابن زهره)، حمزه بن علی (۱۴۱۷ق). غنیه النزوع الی ...
  • حلی (محقق)، نجم الدین جعفربن حسن (۱۴۰۷ق). المعتبر فی شرح ...
  • خمینی، سیدروح الله (۱۳۸۲). تهذیب الاصول (جعفر سبحانی، مقرر) (جلد ...
  • خویی، ابوالقاسم (۱۴۱۷ق). محاضرات فی اصول الفقه (جلد ۱). قم: ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد (۱۳۷۴). ترجمه و تحقیق مفردات ...
  • شهید اول، محمدبن مکی (بی تا). القواعد والفوائد (جلد ۱). ...
  • شهید ثانی، زینالدین بن علی (۱۴۱۶ق). تمهیدالقواعدالاصولیه والعربیه لتفریع قواعدالاحکام ...
  • صادقی فدکی، سیدجعفر (۱۳۹۵). پژوهشی در قواعد فقهی قرآن و ...
  • صدر، محمدباقر (۱۴۱۷ق)، بحوث فی علم الاصول (محمود هاشمی شاهرودی، ...
  • طریحی، فخرالدین بن محمد (۱۳۷۵). مجمع البحرین (جلد ۳). تهران: ...
  • عاملی (شهید اول)، محمدبن مکی (۱۴۱۹ق). ذکری الشیعه فی احکام ...
  • علیدوست، ابوالقاسم (۱۳۹۵). فلسفه قواعد فقهیه. نشریه پژوهش های فقهی، ...
  • فاضل موحدی لنکرانی، محمد (۱۴۱۶ق). القواعدالفقهیه (للفاضل). قم: چاپخانه مهر ...
  • کریمی، حسین (۱۴۲۰ق). قاعده القرعه. قم: مرکز فقهی ائمه اطهار ...
  • محقق داماد (یزدی)، سیدمصطفی (۱۴۰۶ق). قواعد فقه (جلدهای ۱ و ...
  • محمودیان، نازلی و عربیان، اصغر (۱۳۹۵). بررسی تفاوت های مسائل ...
  • مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی، پژوهشکده فقه و حقوق (۱۴۲۱ق). ...
  • مصطفوی، سیدمحمدکاظم (۱۴۲۱ق). مائه قاعده فقهیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی ...
  • مکارم شیرازی، ناصر (۱۴۱۱ق). القواعدالفقهیه (لمکارم) (جلدهای ۱ و ۲). ...
  • موسوی بجنوردی، سیدحسن بن آقا بزرگ (۱۴۱۹ق). القواعدالفقهیه (جلد ۱). ...
  • نایینی، محمدحسین (۱۳۷۶). فوائدالاصول (جلد ۱). قم: جامعه مدرسین حوزه ...
  • وزیری، مجید (۱۳۸۷). روش شناسی کشف قواعد فقهی در فقه ...
  • هاشمی شاهرودی، سیدمحمود (۱۴۰۸ق). قاعدهالفراغ والتجاوز. قم: دفتر تبلیغات اسلامی ...
  • نمایش کامل مراجع