مشروعیت هبه به حمل از منظر مذاهب فقهی و قوانین کشورهای منتخب اسلامی
محل انتشار: پژوهش نامه حقوق اسلامی، دوره: 27، شماره: 3
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 23
فایل این مقاله در 27 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_ILRJ-27-3_022
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
در فقه اسلامی، از التزام به نفع حمل سخن گفته شده و مطابق ماده ۹۵۷ قانون مدنی ایران، جنین از اهلیت تمتع متزلزلی نسبت به حقوق مدنی برخوردار است که این اهلیت متزلزل به محض زنده متولد شدن مستقر می شود، اگرچه پژوهشگران در مصادیق این حقوق مدنی اختلاف نظر دارند. در قانون مدنی ایران و کشورهایی هم چون مصر، عراق و سوریه، از هبه به حمل، سخنی به میان نیامده و فقه امامیه نیز از توجه به حکم آن خودداری کرده است. با این حال، فقه عامه در گزارش های متعددی به خاطر فقدان شرایط صحت هبه، آن را باطل دانسته است. این مقاله بدین سوال می پردازد که آیا هبه به حمل، به عنوان یکی از حقوق مدنی، صحیح است یا خیر؟ یافته ها نشان می دهد که هر چند برای بطلان هبه به جنین، به ادله ای همچون عدم امکان قبول و قبض توسط جنین، عدم امکان تملک توسط جنین، تعلیقی بودن هبه به جنین و معدوم بودن جنین استناد شده، اما این استدلالات ناصواب است. برای تفصی از این اشکال ها، می توان همانند هبه به صغیر، با قائم مقام دانستن ولی، قبول و قبض را محقق ساخت؛ با مراعی دانستن مالکیت حمل، تملک جنین را پذیرفت؛ با کفایت تنجز در انشا و صحت تعلیق در منشا، اشکال تعلیق را رفع کرد و النهایه با فرض موجود بودن جنین، وجود حکمی آن را کافی دانست. در مقابل، عموم ادله هبه هم چون کتاب، سنت، اجماع، سیره عقلا و متشرعه بر رواج هبه به حمل و اتصال قطعی این سیره به زمان معصوم علیه السلام، تنقیح مناط و هم چنین الغای خصوصیت از وصیت به نفع حمل، می توان هبه بر حمل را صحیح دانست. در کشورهای اسلامی، قانون مدنی الجزایر در ماده ۲۰۹، هبه به جنین را در صورت زنده متولد شدن، صراحتا صحیح دانسته است.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
محمدتقی مرادی
دانش آموخته دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :