تحول فهم قانون اساسی از قانون گرایی صوری به قانون اساسی نهادمند: بازخوانی نظریه کوستانتینو مورتاتی درباره قانون اساسی مادی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 19

فایل این مقاله در 28 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_LAWJSH-2-1_005

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

بحران حقوق اساسی اروپا در فاصله میان دو جنگ جهانی، صرفا فروپاشی پارلمانتاریسم یا ناکامی دولت های لیبرال نبود؛ بلکه بحرانی در تصور حقوقی از قانون اساسی بود. قانون اساسی صوری، که در سنت لیبرال به مثابه سند عالی و ابزار تحدید قدرت فهم می شد، در برابر احزاب توده ای، تمرکز قدرت اجرایی، قطبی شدن اجتماعی و دگرگونی حاکمیت، کفایت خود را از دست داد. هدف پژوهش، تبیین پیدایش مفهوم «قانون اساسی مادی» در اروپای میان دوجنگ و نسبت آن با بحران قدرت موسس، تحول دولت و نظم نهادی است. پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و رویکرد تاریخی مفهومی انجام شده است. نظریه کوستانتینو مورتاتی در عرصه منازعه نظری میان کلسن، اشمیت، اسمند و هلر بازخوانی می شود تا قانون اساسی نه فقط به مثابه متن، بلکه به عنوان نقطه تلاقی هنجار، قدرت، نهاد و جامعه فهم شود. یافته ها نشان می دهد نظریه مورتاتی، با وجود پیوند با بستری تاریخی و سیاسی مسئله دار، امکانی برای عبور از دوگانه هنجارگرایی کلسنی و تصمیم گرایی اشمیتی فراهم می کند. قانون اساسی مادی نزد او نه نفی قانون اساسی صوری است و نه تسلیم در برابر واقعیت خام قدرت؛ بلکه ناظر به سطح نهادی و اجتماعی پشتیبان متن قانون اساسی است. اهمیت نظریه قانون اساسی مادی در آشکارسازی شکاف میان قانون اساسی نوشته و واقعیت نهادی قدرت است. این نظریه نشان می دهد قانون اساسی بدون پشتوانه نهادی و اجتماعی، به متنی معتبر اما کم اثر تبدیل می شود. با این حال، قانون اساسی مادی فقط هنگامی در خدمت قانون اساسی گرایی است که با حاکمیت قانون، تفکیک قوا، حقوق بنیادین و پاسخگویی همراه شود. دستاورد اصلی مورتاتی، گشودن راهی به سوی «قانون اساسی گرایی نهادمند» است.

نویسندگان

مهدی مرادی برلیان

استادیار گروه حقوق عمومی و بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • منابع فارسی۱. مرادی برلیان، مهدی و تنگستانی، محمدقاسم (۱۴۰۳)، «از ...
  • مفهوم قانون اساسی در اندیشه کارل اشمیت [مقاله ژورنالی]
  • مرادخانی، فردین (۱۴۰۰ب)، «نگهبان قانون اساسی در اندیشه کارل اشمیت»، ...
  • مرادخانی، فردین (۱۴۰۰ج)، «تحولات تاریخی مفهوم مدرن قانون اساسی»، فصلنامه ...
  • منابع غیرفارسی۵. Caldwell, Peter C. (۱۹۹۷), Popular Sovereignty and the ...
  • Colón-Ríos, Joel I. (۲۰۲۰), Constituent Power and the Law, Oxford: ...
  • Croce, Mariano and Goldoni, Marco (۲۰۲۰), The Legacy of Pluralism: ...
  • Dyzenhaus, David (۱۹۹۷), Legality and Legitimacy: Carl Schmitt, Hans Kelsen ...
  • Kelsen, Hans (۱۹۶۷), Pure Theory of Law, Translated by Max ...
  • Mortati, Costantino (۱۹۹۸ [۱۹۴۰]), La costituzione in senso materiale, Milano: ...
  • Schmitt, Carl (۲۰۰۸), Constitutional Theory, Translated and Edited by Jeffrey ...
  • Dyzenhaus, David (۲۰۱۹), “Introduction: The Politics of Sovereignty”, in Hermann ...
  • Goldoni, Marco and Wilkinson, Michael A. (۲۰۱۸), “The Material Constitution”, ...
  • Kelsen, Hans (۲۰۱۵ [۱۹۳۱]), “Who Ought to Be the Guardian ...
  • La Torre, Massimo (۲۰۰۳), “The German Impact on Fascist Public ...
  • Rubinelli, Lucia (۲۰۱۹), “Costantino Mortati and the Idea of Material ...
  • Rubinelli, Lucia (۲۰۲۳), “The Constitution in the Material Sense According ...
  • Smend, Rudolf (۲۰۰۲ [۱۹۲۸]), “Constitution and Constitutional Law”, in Arthur ...
  • نمایش کامل مراجع