بازنمایی انزوای زنانه در رمان های «جین ایر» و «ویلت» اثر شارلوت برونته بر بنیاد نظریه جنس دوم سیمون دوبوار

انزوا و حاشیه نشینی یکی از مضامین پر تکرار در آثار نویسندگان زن قرن نوزدهم به شمار می رود. سیمون دوبوار در کتاب جنس دوم با صورت بندی مفاهیمی چون «دیگری بودگی»، «فروبستگی» (ماندگاری) و «استعلا»، ساختار اجتماعی مردسالاری را عاملی می داند که زنان را در انزوای نقشی و بدنی محصور ساخته و از دستیابی به فاعلیت مستقل بازمی دارد. هدف بررسی و مقایسه سازوکارهای بازنمایی انزوای زنانه در دو رمان مذکور شارلوت برونته، است. هرچند پژوهش های متعددی تجارب زیسته و روان شناختی قهرمانان زن برونته را بررسی کرده اند، بازخوانی انزوا نه صرفا به مثابه رنجی فردی، بلکه به عنوان سازوکاری ساختاری که حاصل تلاقی «دیگری بودگی» و جست وجوی استعلا است، در فهم پیوند ساختار اجتماعی ویکتوریایی با ادبیات داستانی ضرورت دارد. در پژوهش حاضر به این سوال پاسخ داده می­شود که سیمون دوبوار چگونه سازوکار انزوای زن را تبیین می کند و این مولفه ها در موقعیت روایی، جغرافیایی و روان شناختی قهرمانان دو رمان مذکور چگونه بازنمایی شده اند؟ این مقاله با روش توصیفی -تحلیلی و از طریق واکاوی تطبیقی متن دو رمان بر پایه چارچوب مفهومی دوبوار (سوژه/دیگری، استعلا/فروبستگی، استقلال اقتصادی و موقعیت بدنی -اجتماعی زن) سامان یافته است. یافته های پژوهش نشان می دهد انزوا در جین ایر بیشتر وجهی عصیان گرانه، تضادآفرین و گذار به سمت بازتعریف سوژگی دارد؛ در مقابل، انزوا در ویلت کیفیتی درونی تر، اگزیستانسیال و مزمن دارد.

کلیدواژه ها:

انزوای زنانه ، سیمون دوبوار ، جنس دوم ، شارلوت برونته ، جین ایر ، ویلت