محدودیت های مالکیت خصوصی ناشی از ثبت آثار تاریخی– فرهنگی غیرمنقول؛ تحلیل ماهیت حقوقی، اصل تناسب و جبران خسارت در حقوق ایران

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 34

فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_QJAL-13-47_001

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

ثبت آثار تاریخی- فرهنگی به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای حاکمیتی دولت در صیانت از میراث فرهنگی، در حوزه اموال غیرمنقول در بسیاری از موارد ناظر بر املاکی است که در مالکیت خصوصی اشخاص قرار دارند. اگرچه با هدف تامین منافع عمومی و حفظ هویت تاریخی  صورت می گیرد، اما در عمل می تواند محدودیت هایی اساسی بر حقوق مالکانه از جمله بهره برداری، تصرف و نقل وانتقال ملک ایجاد کند که تعارضی بنیادین میان منافع عمومی و حمایت از مالکیت خصوصی ایجاد می کند. مساله اصلی در پژوهش حاضر، تبیین میان«محدودیت مشروع مالکیت» و «سلب مالکیت ضمنی یا محدودیت نامتناسب» و تعیین سازوکار جبران خسارت در نظام حقوقی ایران است. این پژوهش  با روش توصیفی- تحلیلی و راهبرد استدلال منطقی با اتکا به تحلیل محتوای دادنامه های دیوان عدالت اداری به عنوان داده های تجربی و قوانین موضوعه، اصول قانون اساسی به واکاوی موضوع می پردازد. مدعای اصلی مقاله آن است که مشروعیت ثبت اثر تاریخی مانع تحقق مسئولیت مدنی دولت نبوده و چنانچه محدودیت های ناشی از ثبت، فارغ از ریسک های متعارف اجتماعی، موجب ورود ضرر نامتعارف یا بی اثر شدن منافع مالکانه گردد، اقدام دولت ماهیت سلب مالکیت ضمنی یافته و براساس اصل۲۲ قانون اساسی و قواعد مسئولیت مدنی، جبران خسارت الزام آور خواهد بود. سکوت و پراکندگی مقررات میراث فرهنگی در این زمینه موجب تضعیف حقوق مالکانه شده که اصلاحات تقنینی و نهادی پیشنهادی می تواند این تعادل را برقرار سازد.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Hodder, I. (۲۰۱۰). Cultural Heritage Rights: From Ownership and Descent ...
  • بهرامی، محمد (۱۴۰۰). حقوق اداری نوین، تهران، انتشارات میزان ...
  • پازوکی، ناصر و عبدالکریم، شادمهر (۱۳۸۴). آثار ثبت شده ایران ...
  • حجت، مهدی (۱۳۸۰). میراث فرهنگی در ایران سیاست ها برای ...
  • حرعاملی، محمدین حسن (۱۴۰۹ ه.ق). وسایل الشیعه الی التحصیل مسائل ...
  • صفایی، سیدحسین؛ و قاسم زاده، سیدمرتضی (۱۴۰۱). حقوق مدنی اشخاص ...
  • صمدی، یونس (۱۳۸۲). میراث فرهنگی در حقوق داخلی و بین ...
  • غنمی، امجد (۱۳۸۸). مجموعه قوانین و مقررات میراث فرهنگی، صنایع ...
  • کاتوزیان، ناصر (۱۳۹۰). دوره مقدماتی حقوق مدنی: اموال و مالکیت، ...
  • مجلسی، محمدتقی (۱۴۰۳ ه.ق). بحارالانوار، جلد دوم، چاپ دوم، بیروت: ...
  • محقق داماد، سید مصطفی (۱۳۹۲). قواعد فقه، بخش مدنی، مالکیت ...
  • ملک افضلی اردکانی، محسن (۱۳۹۱). مختصر حقوق اساسی و آشنایی ...
  • هداوند، مهدی (۱۳۹۲). حقوق اداری تطبیقی، دوجلدی، تهران: انتشارات سمت ...
  • ابراهیمی، عذرا (۱۳۹۵). «بررسی حقوقی و فقهی محدودیت و سلب ...
  • بادینی، حسن و اقدس طینت، حمیدرضا (۱۳۹۶). «خطرات معمول زندگی ...
  • پارساپور، محمدباقر و عزیزی، ابراهیم و علی زاده، امیرحسین (۱۳۹۹). ...
  • توسلی نائینی، منوچهر، شادنوش، امیرحسن (۱۳۹۶). «دادرسی اداری در حوزه ...
  • چراغچی، سوسن (۱۴۰۴). «حمایت از مالکان خصوصی میراث فرهنگی و ...
  • حناچی، پیروز و فدایی نژاد، سمیه (۱۳۹۳). «بررسی و تبیین ...
  • حیدری شولی، فروغ و جلالی، محمد (۱۴۰۱). «حمایت از میراث ...
  • حیدری شولی، فروغ؛ جلالی، محمد (۱۴۰۰). «مطالعه تطبیقی حفاظت از ...
  • دینانی، حسن (۱۳۹۹). «مسئولیت دولت در قبال اقدامات سلب کننده ...
  • قانون حاکم بر دعاوی میراث فرهنگی [مقاله ژورنالی]
  • سجادی کیا، مهدی و قربانی، ابوالقاسم (۱۴۰۱). «حدود قلمروی مسئولیت ...
  • عباسی، بیژن (۱۳۹۸). «ابعاد حقوقی ثبت آثار تاریخی در فهرست ...
  • عباسی، بیژن (۱۳۹۹). «حقوق و تکالیف مالکان خصوصی آثار ثبت ...
  • عریان، سروش و میرترابی، هدیه سادات (۱۴۰۲). «بررسی قابلیت جبران ...
  • علائی، حسین (۱۴۰۳). «اعمال حاکمیت و تصدی دولت در خصوص ...
  • قلعه نویی، محمود؛ خاتمی فر، ندا؛ کولیوند، علی و ایرانمنش، ...
  • کبیری، محمدعلی؛ رازقی، علیرضا و نقی زاده محجوب، یحیی (۱۳۹۷). ...
  • اعراض از ملک از دیدگاه فقه امامیه و حقوق موضوعه [مقاله ژورنالی]
  • محمودی، محمود؛ بیدرام، رسول؛ اصفهانی، هاجر (۱۳۹۳). «ارزیابی اثربخشی مشوق ...
  • ویژه، محمدرضا و امجدیان، حسن (۱۳۹۴). «رویکرد فقهای شورای نگهبان ...
  • فتاحی، سیدمحسن و مومنی، عابدین و امام، سیدمحمدرضا (۱۳۸۹). «دیدگاهی ...
  • شادنوش، امیرحسن (۱۳۹۲). بررسی ابعاد حقوقی ثبت آثار تاریخی فرهنگی ...
  • محمدی، سیروس (۱۳۸۱). سیاست جنایی ایران در قابل آثار تاریخی ...
  • آیین نامه حمایت از مالکان، متصرفان قانونی و بهره برداران ...
  • قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ...
  • قانون تملک اراضی برای مقاصد عامه، مصوب ۱۳۵۸ ...
  • قانون راجع به حفظ آثار ملی مصوب ۱۳۰۹ و اصلاحیه ...
  • قانون حمایت از مرمت و احیای بافت های تاریخی فرهنگی ...
  • قانون هدفمندسازی یارانه ها مصوب ۱۵/۱۰/۱۳۸۸، مجلس شورای اسلامی، مواد ...
  • شفیعا، سعید و طلایی شکری، شهاب (۱۴۰۰). گزارش آسیب شناسی ...
  • مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹). گزارش نظارت بر ...
  • دادنامه شماره ۱۶۷۰، مورخ ۲۹/۵/۱۳۸۴، شعبه شماره ۱، سبزوار، خانه ...
  • دادنامه شماره ۱۰۹۴، مورخ ۲۰/۴/۱۳۸۶، شعبه شماره ۴، سبزوار، خانه ...
  • دادنامه شماره ۲۳۳۸، مورخ ۲۸/۱۲/۱۳۸۶، شعبه شماره ۴، سبزوار، خانه ...
  • دادنامه شماره ۲۵۰۷، مورخ ۱۱/۱۲/۱۳۸۷، شعبه شماره ۴، سبزوار، خانه ...
  • دادنامه شماره ۵۲۵، مورخ ۲۶/۱۰/۱۳۸۸، شعبه شماره ۱، سبزوار، خانه ...
  • دادنامه شماره ۲۲۳، مورخ ۱۱/۲/۱۳۸۹، شعبه شماره ۳، سبزوار، خانه ...
  • دادنامه شماره ۹۰۰۹۹۷۰۹۰۰۳۰۱۴۰۲، مورخ ۲۴/۷/۱۳۹۰، شعبه شماره ۳، سبزوار، خانه ...
  • دادنامه شماره ۹۰۰۹۹۷۰۹۰۰۱۰۲۰۰۲، مورخ ۲۲/۹/۱۳۹۰، شعبه شماره ۱، سبزوار، خانه ...
  • دادنامه شماره ۹۰۰۹۹۷۰۹۰۰۱۰۲۵۵۴، مورخ ۷/۱۲/۱۳۹۰، شعبه شماره ۱، سبزوار، خانه ...
  • دادنامه شماره ۱۹۱۹، مورخ ۱۶/۱۰/۱۳۸۶، شعبه شماره ۲، تهران، خانه ...
  • دادنامه شماره ۲۵۱، مورخ ۲۸/۲/۱۳۸۷، شعبه شماره ۴، تهران، خانه ...
  • دادنامه شماره ۱۰۶۴، مورخ ۱۱/۶/۱۳۸۸، شعبه شماره ۲، تهران، خانه ...
  • دادنامه شماره ۱۳۰۹، مورخ ۱۵/۷/۱۳۸۸، شعبه شماره ۲، تهران، سرای ...
  • دادنامه شماره ۲۳۴۹، مورخ ۱۸/۱۱/۱۳۸۸، شعبه شماره ۱، تهران، خانه ...
  • دادنامه شماره ۲۴۲۹، مورخ ۲۴/۱۲/۱۳۸۸، شعبه شماره ۲، تهران، خانه ...
  • دادنامه شماره ۹۰۰۹۹۷۰۹۰۰۱۰۲۴۳۰، مورخ ۲۹/۱۱/۱۳۹۰، شعبه شماره ۱، تهران، خانه ...
  • دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۹۰۰۱۰۲۳۸۱، مورخ ۸/۱۱/۱۳۹۱، شعبه شماره ۱، تهران، خانه ...
  • دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۹۰۰۱۰۰۱۹۹، مورخ ۳/۶/۱۳۹۲، شعبه شماره ۱، تهران، خانه ...
  • دادنامه شماره ۱۱۲۶، مورخ ۱۲/۵/۱۳۸۷، شعبه شماره ۱، مشهد، خانه ...
  • دادنامه شماره ۲۳۷، مورخ ۱۲/۲/۱۳۸۸، شعبه شماره ۱، مشهد، خانه ...
  • دادنامه شماره ۷۱۰، مورخ ۲۲/۴/۱۳۸۸، شعبه شماره ۲، مشهد، خانه ...
  • دادنامه شماره ۱۰۹۰، مورخ ۲۱/۶/۱۳۸۸، شعبه شماره ۳، مشهد، خانه ...
  • دادنامه شماره ۹۰۰۹۹۷۰۹۰۲۷۰۰۰۲۲، مورخ ۱۷/۱/۱۳۹۰، شعبه شماره ۲۷، تبریز، خانه ...
  • Hodder, I. (۲۰۱۰). Cultural Heritage Rights: From Ownership and Descent ...
  • نمایش کامل مراجع