واکاوی فقهی -حقوقی شرط تصفیه اجباری (لایکوییدیشن) در قراردادهای اهرمی رمزارزها: از ابهام غرری تا ضرورت مدیریت ریسک

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 30

فایل این مقاله در 37 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IED-2-3_012

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

شرط تصفیه اجباری (لایکوییدیشن) در معاملات اهرمی رمزارزها، سازوکاری خودکار برای بستن موقعیت های زیان ده به منظور صیانت از سرمایه پلتفرم و ثبات نظام مالی است. مسئله بنیادین آن است که آیا ابهام در زمان و قیمت قطعی وقوع تصفیه در لحظه انشای عقد، مصداق غرر فاحش و موجب بطلان معامله است؟ پژوهش حاضر با روش توصیفی‑تحلیلی با رویکرد اجتهادی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، نشان می دهد که با تفکیک ماهوی میان «ریسک تجاری ناشی از نوسانات آتی» و «غرر در ارکان عقد»، شرط تصفیه اجباری نه تنها غرر مبطل محسوب نمی شود، بلکه ابزاری عقلایی برای مدیریت ریسک و تحقق عدالت قراردادی است. این شرط در قالب «شرط فاسخ معلق بر وصفی کمی شده» قابل تحلیل بوده و شفافیت الگوریتمیک در قراردادهای هوشمند، جهل به حصول شرط را مرتفع می سازد. با این حال، صحت این معاملات منوط به تحقق دو شرط اساسی است: نخست، سلامت فنی اوراکل ها و شفافیت قیمت مرجع؛ دوم، عدم دستکاری قیمت توسط پلتفرم. رعایت این شروط، مبنای شرعی لازم برای فعالیت پلتفرم های معاملاتی را فراهم می آورد.

نویسندگان

سیدمحمد حیدری خورمیزی

استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه علوم اسلامی شهید محلاتی (ره)، قم، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابراهیمی، سعید؛ منصوری، ایوب؛ بای، محمد. (۱۳۹۲ش). ماهیت حقوقی شرط ...
  • انصاری، مرتضی. (۱۴۱۵ق). کتاب المکاسب. قم: کنگره جهانی بزرگداشت شیخ ...
  • آمدی، علی بن محمد. (۱۴۰۵ق). الاحکام فی اصول الاحکام. بیروت: ...
  • بهرامی احمدی، حمید. (۱۳۹۴ش). قواعد فقه. تهران: دانشگاه امام صادق(ع) ...
  • پورصدقی، رضا؛ فائزی، محمد؛ آذریان، سیدصادق. (۱۴۰۴ش). واکاوی فقهی غرر ...
  • حکیم، سید محمدتقی. (بی تا). الاصول العامه للفقه المقارن. قم: ...
  • راعی، رضا؛ سعیدی، علی. (۱۳۸۳ش). مبانی مهندسی مالی و مدیریت ...
  • زمخشری، محمود بن عمر. (۱۴۱۷ق). الفائق فی غریب الحدیث. بیروت: ...
  • سرخسی، محمد بن احمد. (۱۳۷۲ق). اصول السرخسی. حیدرآباد دکن: دائره ...
  • کاوشی نو در گستره مفهومی قاعده «نفی غرر» و انطباق سنجی خرید و فروش «ارزهای رمزپایه» با آن [مقاله ژورنالی]
  • شهید ثانی، زین الدین بن علی. (بی تا). مسالک الافهام ...
  • شهیدی، مهدی. (۱۳۸۶ش). حقوق مدنی: آثار قراردادها و تعهدات. تهران: ...
  • علامه حلی، حسن بن یوسف. (۱۴۱۳ق). تذکره الفقهاء. قم: موسسه ...
  • علیدوست، ابوالقاسم. (۱۳۸۲ش). قاعده نفی غرر در معاملات. فصلنامه اقتصاد ...
  • علی زاده اصل، محمد؛ موسویان، سیدعباس. (۱۳۹۴ش). بررسی رابطه ریسک ...
  • محقق ثانی، علی بن حسین. (۱۴۱۴ق). جامع المقاصد فی شرح ...
  • محقق داماد یزدی، سید مصطفی. (۱۴۰۶ق). قواعد فقه. تهران: مرکز ...
  • مصباحی مقدم، غلامرضا؛ رستم زاده، اسماعیل. (۱۳۸۶ش). غرر در معاملات ...
  • مظفر، محمدرضا. (بی تا). اصول الفقه. قم: موسسه النشر الاسلامی ...
  • موسوی بجنوردی، سید محمد. (۱۴۱۹ق). قواعد فقهیه. تهران: موسسه تنظیم ...
  • موسوی خمینی، سید روح الله. (۱۴۰۹ق). تحریر الوسیله. قم: موسسه ...
  • موسوی خمینی، سید روح الله. (۱۴۲۱ق). کتاب البیع. تهران: موسسه ...
  • موسوی، سید محمدصادق؛ رییسی، روح الله. (۱۳۹۷ش). تحلیل فقهی و ...
  • نجفی، محمدحسن. (۱۴۰۳ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام. بیروت: ...
  • نجفی، محمدحسن. (۱۴۰۴ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام. بیروت: ...
  • نراقی، احمد بن محمد مهدی. (۱۴۱۷ق). عوائد الایام فی بیان ...
  • Ahmed, H., & Ismail, A. (۲۰۱۸). Smart contracts in Islamic ...
  • Islamic Research and Training Institute (IRTI). (۲۰۲۳). Liquidation Mechanisms in ...
  • Madani, F., & Nurhikmah, A. (۲۰۲۵). Fiqh analysis of cryptocurrency ...
  • نمایش کامل مراجع