بازخوانی انتقادی ماتریس سوات در شهرسازی بر پایه واقع گرایی انتقادی

سال انتشار: 1406
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 28

فایل این مقاله در 18 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_UREP-8-3_001

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

ماتریس سوات از پرکاربردترین چارچوب های صورت بندی موقعیت در دانش و حرفه شهرسازی است؛ با این حال، برداشت یکسانی از ماهیت و اجزای آن وجود ندارد و این تفاوت در خوانش می تواند به تحلیل ها و راهبردهای متفاوت و گاه متعارض منجر شود. این پژوهش با رویکردی کیفی و متاثر از واقع گرایی انتقادی، با هدف بازخوانی منطق مفهومی سوات انجام شده است. در این راستا، پرسشنامه های نیمه ساختار یافته برای اعضای هیئت علمی و متخصصان فعال در حوزه شهرسازی از طریق رایانامه ارسال شد و در نهایت، ۳۰ پرسشنامه تکمیل شده دریافت شد. داده ها با تحلیل محتوای کیفی و تفسیر پس کاوانه بررسی شدند. یافته های پژوهش نشان داد اختلاف در کاربرد سوات عمدتا از سه ابهام ناشی می شود: ماهیت «نقاط» و نسبت آن ها با واقعیت یا ادراک کنشگران؛ معیار تمایز محیط های درونی و بیرونی؛ و تلقی سوات به عنوان ابزاری برای شناخت و تحلیل وضع موجود. بر این اساس، سوات نه ابزار شناخت اولیه، بلکه چارچوبی برای سازمان دهی شناخت در جهت تصمیم گیری و تدوین راهبرد است؛ «نقطه» باید به جزء مشخص و قابل ارجاع سیستم و محیط پیرامونی آن اشاره کند و تمایز درون و بیرون نیز بر اساس نسبت جزء با سیستم و امکان مداخله تعیین شود. همچنین، قوت، ضعف، فرصت و تهدید صفات ذاتی اجزا نیستند، بلکه جایگاه آن ها را نسبت به اهداف برنامه ریزی نشان می دهند. در نهایت، با بازسازی روابط منطقی این مفاهیم، چک لیستی برای تعیین جایگاه اجزای محیط برنامه ریزی در ماتریس سوات ارائه شد که می تواند به کاهش ابهام های مفهومی در کاربست آن کمک کند.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی شهری و منطقه ای ، چهارگانه سوات ، ماتریس سوات ، محیط درون و بیرون ، واقع گرایی انتقادی

نویسندگان

محمد قضائی

استادیار برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشکده هنر و معماری، گروه شهرسازی، خانه مرتاض، دانشگاه یزد، یزد، ایران

نیلوفر پناهی

استادیار شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده هنرومعماری، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Akbari, R., Ghaderian, M., & Montazeri, M. (۲۰۱۵). The query ...
  • Blaikie, N. (۲۰۱۶). Designing social research: The logic of anticipation. ...
  • Chermack, T., & Kasshanna, B. (۲۰۰۷). The use and misuse ...
  • Dadashpoor, H., & Rostami, F. (۲۰۱۹). Mechanisms and rules governing ...
  • Danermark, B., Ekstrom, M., & Jakobsen, L. (۲۰۰۲). Explaining society: ...
  • Ghazinoory, S., Abdi, M., & Azadegan-Mehr, M. (۲۰۱۱). SWOT methodology: ...
  • GÜREL, E., & TAT, M. (۲۰۱۷). SWOT analysis: A theoretical ...
  • Hosseini, A., & Shahanghi, A. (۲۰۱۶). Harmonizing SWOT Analysis Technique ...
  • Lohrke, F., Mazzei, M., & Frownfelter-Lohrke, C. (۲۰۲۱). Should it ...
  • Mohammadpour, A. (۲۰۱۸). Method for method: On the structure of ...
  • Mohammadpur, A. (۲۰۱۳). Qualitative research method: Counter method ۱. Tehran: ...
  • Nadimi, H. (۲۰۰۵). Strategic planning of architecture schools, why and ...
  • Valentin, E.K. (۲۰۰۱). Swot analysis from a resource-based view. Journal ...
  • Vonk, G., Geertman, S., & Schot, P. (۲۰۰۷). A SWOT ...
  • نمایش کامل مراجع