درآمدی بر اصل تناسب در دادرسی
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 35
فایل این مقاله در 25 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_CLRM-30-3_007
تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405
چکیده مقاله:
افزایش حجم دعاوی و محدودیت منابع دستگاه قضایی، نظام های دادرسی معاصر را با این پرسش اساسی مواجه ساخته است که چگونه می توان میان آرمان کشف حقیقت در هر پرونده و ضرورت کارایی نظام دادرسی تعادل برقرار کرد. اصل تناسب در دادرسی پاسخی به این چالش به شمار می رود و به دنبال آن است که منابع نظام قضایی (اعم از زمانی، مالی و انسانی) متناسب با ویژگی ها و شرایط هر دعوا تخصیص یابد. مقاله حاضر با هدف ارائه تصویری مقدماتی و نظام مند از اصل تناسب در دادرسی، به روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای به بررسی مفهوم، ویژگی ها و مهم ترین انتقادات وارد بر آن می پردازد. تناسب آیینیک که با دیگر برداشت های اصل تناسب در حقوق، پیوند مفهومی نزدیکی دارد (هدف وسیله)، به تدریج هویتی مستقل یافته است و دارای دو جنبه متمایز است: جنبه خرد که ناظر به رابطه تصمیمات آیینی، تشریفات و فرآیند دادرسی با اهمیت، ارزش و پیچیدگی دعاوی است و جنبه کلان که به تخصیص منابع قضایی به پرونده ها با لحاظ ظرفیت کلی نظام قضایی توجه دارد. اجرای اصل تناسب، ماهیتی مشارکتی دارد و مستلزم همکاری و مسئولیت مشترک قانون گذار، قاضی و طرفین دعواست. انتقادات نسبت به این اصل حول دو محور طرح شده اند: نخست، گسترش اختیارات قضات و وابستگی معیارها به ذهنیت قاضی؛ دوم، تهدید حاکمیت قانون و امنیت حقوقی. یافته های پژوهش نشان می دهد پذیرش اصل تناسب ناگزیر مستلزم پذیرش درجه ای محدود از پیش بینی ناپذیری در تصمیم گیری های قضایی است؛ امری که می توان آن را بهای اجتناب ناپذیر ایجاد تعادلی واقع بینانه میان کارایی نظام دادرسی، دسترسی موثر به عدالت و الزامات حاکمیت قانون دانست.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
مجید غمامی
دانشیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
محسن فخرآبادی
دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :