تبیین چالش های توسعه سامانه های دوچرخه اشتراکی در شهر تهران

این پژوهش با هدف تبیین چالش های توسعه سامانه های دوچرخه اشتراکی در شهر تهران انجام شده است. با وجود چندین تجربه از راه اندازی این سامانه ها در سال های گذشته، تاکنون مطالعه ای جامع که به تحلیل چندوجهی عوامل موثر بر موفقیت و شکست آن ها بر اساس تجارب بازیگران کلیدی این حوزه بپردازد، انجام نشده و در فقدان چنین تحلیلی، تکرار تجربه های ناموفق تداوم یافته است. پژوهش حاضر متمرکز بر چنین خلائی، با استفاده از مصاحبه های نیمه ساخت یافته با ۱۱ نفر از مدیران، متولیان، سرمایه گذاران شرکتی و کنشگرانی که مستقیما در این پروژه ها مشارکت داشته اند، انجام شده است. داده ها از طریق بررسی متن مصاحبه ها و توجه به الگوهای معنایی مشترک تحلیل و در قالب مضامین اصلی صورت بندی شده اند.بر اساس نتایج این پژوهش، چالش های توسعه این سامانه ها در چهار بعد درهم تنیده اقتصادی و مالی، نهادی و مدیریتی، فرهنگی و اجتماعی و فنی و زیرساختی قابل تبیین است. در بعد اقتصادی و مالی، هزینه بالای سرمایه گذاری اولیه، وابستگی به نوسانات ارزی و نبود حمایت های مالی پایدار استمرار فعالیت این سامانه ها را تهدید می کنند. در سطح نهادی و مدیریتی، ضعف در هماهنگی سازمانی، فقدان چهارچوب های قانونی و قراردادی شفاف برای مشارکت بخش خصوصی و غلبه رویکرد خودرو محور در سیاست گذاری از مهم ترین موانع هستند. از منظر فرهنگی و اجتماعی، نگرش های منفی نسبت به دوچرخه سواری، محدودیت های فرهنگی و جنسیتی و فقدان سیاست گذاری منسجم برای ترویج حمل ونقل فعال، مانع گسترش تقاضای اجتماعی شده است. در بعد فنی و زیرساختی نیز کمبود مسیرهای ایمن و پیوسته، ضعف در طراحی دوچرخه، مشکلات لجستیکی و عدم دسترسی به اینترنت پایدار از چالش های اصلی به شمار می آیند.

کلیدواژه ها:

سامانه دوچرخه اشتراکی ، توسعه دوچرخه سواری شهری ، تهران