مدل حکمرانی اسلامی هوش مصنوعی با رویکرد عدالت جنسیتی؛ رهیافتی مبتنی بر معارف اسلامی و تجربیات بین المللی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 35

فایل این مقاله در 38 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JISLM-2-2_013

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

با ظهور فناوری هوش مصنوعی، در کنار فرصت های فراوان، چالش های جدی نیز برای زنان پدید آمد و موجب نگرانی هایی به ویژه برای جامعه زنان شد. متاسفانه با وجود تلاش هایی هرچند ظاهری از سوی ملل و نهادهای بین المللی و توسعه دهندگان فناوری، همچنان شاهد تهدیداتی مانند سوگیری و سوءاستفاده های جنسی علیه زنان هستیم و فقدان مدلی جامع و نظام مند برای حکمرانی عادلانه جنسیتی بر هوش مصنوعی به وضوح محسوس است. از این رو، پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که برای دفع و رفع تهدیدات هوش مصنوعی نسبت به زنان و بهره مندی از فرصت های آن، با استفاده از معارف متعالی اسلامی و تجربیات موفق بین المللی، چه مدل و راهکارهایی برای حکمرانی بر این فناوری وجود دارد؟ در این پژوهش گردآوری اطلاعات، به روش کتابخانه ای و واکاوی مساله به روش توصیفی-تحلیلی بوده است. در این پژوهش با تلفیق نظام مند اصول مستخرج از معارف اسلامی و سازوکارهای عملیاتی مستخرج از تجربیات بین المللی، یک مدل حکمرانی اسلامی هوش مصنوعی با رویکرد عدالت جنسیتی، دارای انسجام درونی و جامعیت ساختاری، مشتمل بر ۱۳ راهکار، در پوشش ابعاد (۱) سیاستی و حقوقی همچون تدوین اسناد و رعایت اصول بنیادین، (۲) فنی و نظارتی همچون نظارت بر تولیدات فناورانه و الزام به آزمون جنسیتی سامانه ها، و(۳) آموزشی و فرهنگی همچون آموزش و مهارت افزایی زنان، و افزایش مشارکت زنان در مدیریت برخی پروژه های هوش مصنوعی ارائه گردید. اعتبار منطقی و ساختاری مدل پیشنهادی با استفاده از یک چارچوب چهاربعدی مورد ارزیابی قرار گرفت و نشان داده شد که طبق آن، با رویکرد فعالانه و خردمندانه مبتنی بر ارزش های متعالی الهی، می توان چالش های جنسیتی موجود را کاهش داد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی اسلامی هوش مصنوعی ، مدل حکمرانی ، حکمرانی جنسیتی ، عدالت جنسیتی ، زنان

نویسندگان

سید داود موسوی

کارشناسی، مهندسی فناوری اطلاعات؛ سطح ۳ حوزه، گروه هوش مصنوعی، مرکز تخصصی مطالعات دین و فضای مجازی حوزه ، قم، ایران

سید علی حسینی

دکتری، گروه هوش مصنوعی، پژوهشکده علوم اسلامی و انسانی دیجیتال، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور، قم، ایران

بهروز مینایی بیدگلی

استاد، دانشکده مهندسی کامپیوتر، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • آقاجانی، مریم (۱۴۰۰). هوش مصنوعی، از مقدماتی تا پیشرفته. تهران: ...
  • اصغری، فیروزه؛ هنردوست، عطیه (۱۳۹۳). مطالعه تطبیقی وضعیت و جایگاه ...
  • الوانی، مهدی؛ شمس، لیلا (۱۴۰۳). مبانی حکمرانی، نظریه ها و ...
  • بشیر، حسن؛ راوی، محمدجواد (۱۴۰۴). مرور نظام مند چارچوب ها ...
  • ترخان، قاسم؛ موسوی، سید داود (۱۴۰۳). سنت جعل امامت و ...
  • حاجیلو، افسانه (۱۴۰۳). تحلیل و بررسی سند ملی هوش مصنوعی ...
  • حر عاملی، محمد بن حسن (۱۴۱۳ق). تفصیل وسائل الشیعه الی ...
  • حسنی، حسین (۱۴۰۳). سیاستگذاری هوش مصنوعی در اتحادیه اروپا: اصول ...
  • حسینی اکبرنژاد، هاله؛ حسینی اکبرنژاد، حوریه (۱۳۹۶). نگاهی بر رویه ...
  • حیدری ترک آباد، فهیمه؛ زمانی، سید قاسم (آماده انتشار). واکاوی ...
  • سلیمان زاده، سعید؛ اسلامی، محسن؛ موسوی شفایی، مسعود؛ گل محمدی، ...
  • سیفی، آناهیتا؛ رزم خواه، نجمه (۱۴۰۰). تامین و اجرایی شدن ...
  • شکاری، فاطمه؛ رضازهی، ماجده؛ رونده، حسین (۱۴۰۳). نقش قوای قانون ...
  • شکرالهی، شیوا؛ معتمدنژاد، رویا (۱۴۰۴). حکمرانی جهانی هوش مصنوعی در ...
  • صادقیان، امیرعباس (۱۴۰۴). حکمرانی هوش مصنوعی و هوش مصنوعی در ...
  • صدر، سید محمدباقر (۱۴۳۴ق). المدرسه القرآنیه. قم: موسسه دارالکتاب الاسلامی ...
  • طباطبایی، سید محمدحسین (۱۳۵۲). المیزان فی تفسیر القرآن. (ج۱۸). بیروت: ...
  • عدالت جنسیتی و حکمرانی مطلوب در ایران با مقایسه اتحادیه اروپا و خاورمیانه [مقاله کنفرانسی]
  • کلینی، محمد بن یعقوب (۱۳۶۳). الکافی. (ج۵). تهران: دارالکتب الاسلامیه ...
  • کیسینجر، هنری؛ اشمیت، اریک؛ لاکر، هاتن (۱۴۰۱). عصر هوش مصنوعی ...
  • مجیدی نظامی، سید مهدی (۱۴۰۵). از هژمونی الگوریتمی تا حاکمیت ...
  • محمودی، مصطفی؛ اکبری، ایمان؛ مهربان هلان، محمدمهدی (۱۴۰۳). حکمرانی هوش ...
  • موسوی خامنه، مرضیه؛ عجمی، راضیه (۱۴۰۲). مطالعه تحلیلی-تطبیقی شاخص های ...
  • میدری، احمد؛ خیرخواهان، جعفر (۱۳۸۳). حکمرانی خوب بنیان توسعه. تهران: ...
  • نوریجانی، علی؛ اسلامی، حسین؛ افشانی، سید علیرضا؛ دهقان دهنوی، حسن ...
  • وفائی، اعظم؛ جوکار، محبوبه (۱۳۹۰). فلسفه برخی تفاوت های تشریعی ...
  • هاشمی، شکوه السادات؛ حافظی، بهار؛ شریفی رنانی، حسین (۱۴۰۳). اثر ...
  • Ashworth, G. (۱۹۹۶). Gendered governance: an agenda for change. New ...
  • Camilleri, M. (۲۰۲۳). Artificial intelligence governance: Ethical considerations and implications ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۰۷/s۱۰۶۷۶-۰۲۱-۰۹۵۹۳-zEbrahimi, M., Rahimi, B., Sharifi, M., Sadat, D., Amiri, N. ...
  • https://doi.org/۱۰.۵۹۵۳۵/jece.v۲i۲.۳۴۶Erman, E. & Furendal, M. (۲۰۲۲). The Global Governance of ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۵۱۵/mopp-۲۰۲۰-۰۰۴۶European Union. (۲۰۲۱). EU Artificial Intelligence Law: Legal framework for ...
  • https://eur-lex.europa.euGamble, S. (۲۰۰۶). The Routledge Companion to Feminism and Postfeminism. ...
  • Gasser, U. & Almeida, V. (۲۰۱۷). A Layered Model for ...
  • Ismail, O. & Aḥmad, N. (۲۰۲۵). Ethical and Governance Frameworks ...
  • Kaya, C. (۲۰۱۵). Internal validity: A must in research designs. ...
  • Lutz, F. (۲۰۲۲). Gender equality and artificial intelligence in Europe. ...
  • https://doi.org/۱۰.۵۲۰۴/lthj.۳۴۹۶Papagiannidis, E., Mikalef, P., & Conboy, K. (۲۰۲۵). Responsible artificial ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.jsis.۲۰۲۴.۱۰۱۸۸۵Rai, S.M. (۲۰۰۴). Gendering Global Governance. International Feminist Journal of ...
  • Russell, S.J. & Norvig, P. (۱۹۸۸). Artificial Intelligence: A Modern ...
  • Rutherford, B., & Buss, D. (۲۰۱۹). Gendered governance and socio-economic ...
  • Samman, D., Merloa, R. & Ernst, E. (۲۰۱۸). The Economics ...
  • Shahbazi, H., Hakimi, M. Ulusi, H., Rahimi, B. & Quraishi, ...
  • https://doi.org/۱۰.۵۹۱۱۰/edutrend.۳۳۳Sharma, P. (۲۰۲۴). Artificial Intelligence as a Catalyst for Gender ...
  • Sutko, D. (۲۰۱۹). Theorizing femininity in artificial intelligence: a framework ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۸۰/۰۹۵۰۲۳۸۶.۲۰۱۹.۱۶۷۱۴۶۹Taeihagh, A. (۲۰۲۱). Governance of artificial intelligence. Policy and Society, ...
  • www.un.orgWajcman, J. (۱۹۹۱). Feminism confronts technology. Pennsylvania State University Press ...
  • Zhang, B. H. & et al. (۲۰۱۸). Mitigating Unwanted Biases ...
  • نمایش کامل مراجع