بازتاب نهضت عاشورا در اندیشه معاصر ایران: واکاوی تطبیقی مفهوم پردازی شهادت از منظر مطهری و شریعتی
محل انتشار: دو فصلنامه جستارهای تاریخی، دوره: 17، شماره: 2
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 28
فایل این مقاله در 29 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_HISTUDY-17-2_002
تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405
چکیده مقاله:
نهضت عاشورا به مثابه یک الگوی جاودانه،خوانش های متفاوت و گاه متمایزی را در اندیشه متفکران معاصر ایران بر انگیخته است.این پژوهش با روش تطبیقی-تحلیلی و با اتکا به منابع کتابخانهای و بهرهگیری از نظریه گفتمان، به واکاوی خوانش دو متفکر تاثیرگذار،مرتضی مطهری و علی شریعتی،از مفهوم شهادت در نهضت عاشورا می پردازد. پرسش محوری آن است که با وجود اشتراک در باور به نقش انقلابی و اجتماعی عاشورا،چه عوامل و مبانی فکری موجب تمایز در مفهوم پردازی آنان از شهادت شده است. یافته ها نشان می دهد که هر دو متفکر،از منظری نظام مند اما با مبانی متفاوت، شهادت را عملی ضد استبدادی و آگاهی بخش میدانستند و بر نقش آن در احیا و بسیج جامعه تاکید داشتند.اما تمایز اصلی آنان در اولویتبندی و بستر نظری تفسیر آنان نهفته است. شریعتی با غلبهیابی به رویکرد انقلابی-انتقادی،شهادت را به عنوان اسلحهی قیام و موتور محرکهی انقلاب در برابر نظام های ستمگر معرفی نموده و بر کارکرد آن در بیداری مردم تمرکز داشت.مطهری اما در چارچوب یک نظام فکری منسجم،هر چند به ابعاد اجتماعی و سیاسی شهادت به طور جدی می پرداخت،اما آن را ذیل مفاهیم بنیادینی مانند احیای دین و عدالت جای داده و از غلبه یابی صرف تفسیر انقلابی صرف پرهیز مینمود. این مقاله نهایتا نتیجه میگیرد که این تفاوت در تاکید،بازتابی از دو پروژه فکری متمایز، در مواجهه با مقتضیات عصر حاضر است که شناخت آن،درک دقیق تری از صورتبندی گفتمان عاشورا در انقلاب اسلامی را ارائه می دهد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
عظیمه پاینده نجف آبادی
دانشجوی دکتری، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
ابوالحسن فیاض انوش
دانشیار، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
علی اکبر جعفری
دانشیار، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :