نقش خشونت ساختاری در مهاجرت و جابجایی های جمعیتی در ایران عصر قاجار (مطالعه موردی سفرنامه های عصر قاجار)

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 28

فایل این مقاله در 28 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IRHJ-19-2_001

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

مهاجرت در دوره قاجار پدیده ای پیچیده و چندبعدی بود که ریشه در ساختارهای ناعادلانه سیاسی، اقتصادی و محیط زیستی داشت. این پژوهش با بهره گیری از چارچوب نظریه خشونت ساختاری یوهان گالتونگ، به بررسی علل مهاجرت های داخلی و خارجی در این دوره می پردازد و نشان می دهد که چگونه محرومیت سیستماتیک از نیازهای اساسی انسان (مانند بقا، رفاه و آسایش، امنیت و تعادل محیط زیستی) به جابه جایی های اجباری دامن زد. داده های این تحقیق مبتنی بر ۶۸ گزارش مستند از سفرنامه های عصر قاجار است که خشونت ساختاری را در سه بعد محیط زیستی، سیاسی و اقتصادی تحلیل می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که ناکارآمدی نهادهای حکومتی و سیاست های تبعیض آمیز، مهاجرت را به راه حلی اجتناب ناپذیر برای بقا تبدیل کرد. همچنین، از نظر جغرافیایی، مناطق مرکزی، غربی و شمالی ایران، به دلیل مواجهه با ترکیبی از این عوامل، بیشترین سهم را در مهاجرفرستی داشتند؛ در حالی که مقاصدی مانند تهران (به عنوان پایتخت و مرکز تمرکز قدرت) و کشورهای همسایه (روسیه و عثمانی) به عنوان کانون های اصلی مناطق مهاجرپذیر عمل کردند. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی، مهاجرت در عصر قاجار را نه یک انتخاب فردی، بلکه پیامد مستقیم ساختارهای ناعادلانه می داند و چارچوبی تحلیلی برای درک بحران های مشابه در سایر دوره های تاریخی ارائه می دهد. مطالعه حاضر از جنبه های نظری و روش شناختی حائز اهمیت است و با ارائه تحلیل کمی و کیفی، درکی نوین از پویایی های جمعیتی این دوره تاریخی ارائه می کند. در نهایت، این تحقیق بر آن است که خشونت ساختاری، به عنوان نیرویی محرک، زمینه ساز یکی از مهم ترین تحولات جمعیتی دوران قاجار بود.

نویسندگان

آیسان نصیری غازانی

دانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام ، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز،ایران.

محمد سلماسی زاده

استاد گروه تاریخ، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آراکلیان، هامبار سوم. بی تا. جهودکشان. ترجمه هارون وهومن. لس ...
  • اولیویه، آ. گ. ۱۳۷۱. سفرنامه اولیویه. ترجمه محمدطاهر میرزا. تصحیح ...
  • اینووه، ماساجی. ۱۳۹۰. سفرنامه ایران. ترجمه هاشم رجب زاده و ...
  • اورسل، ارنست. ۱۳۸۲. سفرنامه قفقاز و ایران. ترجمه علی اصغر ...
  • بروگش، هنریش. ۱۳۶۷. سفری به دربار سلطان صاحبقران. ترجمه مهندس ...
  • بروگش، هنریش. ۱۳۷۴. در سرزمین آفتاب. ترجمه مجید جلیل وند. ...
  • بل، گرترود مارگارت. ۱۳۶۳. تصویرهایی از ایران. ترجمه بزرگمهر ریاحی. ...
  • بیشوپ، ایزابلا. ۱۳۷۵. از بیستون تا زردکوه بختیاری. ترجمه مهراب ...
  • پاتینجر، هنری. ۱۳۴۸. سفرنامه پاتینجر. ترجمه شاهپور گودرزی. تهران: دهخدا ...
  • پولاک، یاکوب ادوارد. ۱۳۶۸. ایران و ایرانیان. ترجمه کیکاووس جهانداری. ...
  • تانکوانی، ژ. ام. ۱۳۸۳. نامه هایی درباره ایران و ترکیه ...
  • حاج حسینی، حسین. ۱۳۸۵. «سیری در نظریه های مهاجرت». فصلنامه ...
  • خانیکوف، نیکولای ولادیمیر. ۱۳۷۵. سفرنامه خانیکوف. ترجمه اقدس یغمایی و ...
  • دالمانی، هانری رنه. ۱۳۷۸. سفرنامه از خراسان تا بختیاری. ترجمه ...
  • دانوهو، مارتین هنری. ۱۳۹۷. ماموریت به ایران (ایران در جنگ ...
  • دروویل، گاسپار. ۱۳۸۸. سفرنامه دروویل. ترجمه جواد محیی. تهران: نیک ...
  • دوروتی، ارمال. ۱۳۹۷. نگاهی به ایران. ترجمه شهلا طهماسبی. تهران: ...
  • دیولافوا، مادام ژان. ۱۳۷۱. ایران، کلده و شوش. ترجمه محمدعلی ...
  • روششوار، ژولین دو. ۱۳۷۵. خاطرات سفر ایران. ترجمه مهران توکلی. ...
  • ژوبر، پ. آ. ۱۳۲۲. مسافرت به ارمنستان و ایران. ترجمه ...
  • سایکس، سر پرسی. ۱۳۳۶. سفرنامه ژنرال سر پرسی سایکس. ترجمه ...
  • سرنا، مادام کارلا. ۱۳۶۲. آدم ها و آیین ها در ...
  • شین جو، سوزوکی. ۱۳۹۳. سفرنامه سوزوکی شین جو در فلات ...
  • فرمانفرما، فیروز میرزا نصرت الدوله. ۱۲۹۶. روزنامه سفر نصرت الدوله ...
  • فلاندن، اوژن. ۱۳۵۷. سفرنامه اوژن فلاندن به ایران. ترجمه حسین ...
  • کاگه آکی، اوباء. ۱۳۹۳. سفرنامه ایران و ورارود. ترجمه هاشم ...
  • کرزن، جورج ناتانیل. ۱۳۷۳. ایران و قضیه ایران. جلد دوم. ...
  • کلود، انه. ۱۳۷۰. گل های سرخ اصفهان. ترجمه فضل الله ...
  • کمبل، سر جان. ۱۳۸۴. دو سال آخر: یادداشت های روزانه ...
  • کوتزبوئه، موریس دو. ۱۳۸۵. مسافرت به ایران. ترجمه محمود هدایت. ...
  • کورف، بارون فیودور. ۱۳۷۲. سفرنامه بارون فیودور کورف. ترجمه اسکندر ...
  • گرگور، سی. ام. مک. ۱۳۶۸. شرح سفری به ایالت خراسان ...
  • گروته، هوگو. ۱۳۶۹. سفرنامه گروته. ترجمه مجید جلیل وند. تهران: ...
  • لایارد، سر هنری اوستن. ۱۳۶۷. سفرنامه لایارد. ترجمه مهراب امیری. ...
  • مارکام، کلمنت. ۱۳۶۱. تاریخ ایران در دوره قاجار. ترجمه میرزا ...
  • محلاتی، حاج سیاح. ۱۳۵۹. خاطرات حاج سیاح. ترجمه سیف الله ...
  • مراغه ای، حاج زین العابدین. ۱۳۴۴. سیاحت نامه ابراهیم بیگ. ...
  • مکنزی، چارلز فرانسیس. ۱۳۵۹. سفرنامه شمال. ترجمه منصوره اتحادیه. تهران: ...
  • ملکونوف، عزالدوله. ۱۳۶۳. سفرنامه ایران و روسیه. به کوشش محمد ...
  • Fraser, J.Baillie . ۱۸۲۵. Narrative of a journey into khurasan ...
  • Galtung, J., & Fischer , D. ۲۰۱۳, Johan Galtung: Pioneer ...
  • Groves, A.N.۱۸۴۱. Memoire descriptive de la route de Tehran a ...
  • Johnson, John .۱۸۱۸. A journey from india to england through ...
  • Macneill, S.J.۱۹۱۰. Memoir of the right Hon, London: John Murray ...
  • نمایش کامل مراجع