تصویر به مثابه سند تاریخی: بازتاب زندگی روزمره و فرهنگ مادی در نگارگری دوره صفوی (مورد مطالعه: شرفنامه بدلیسی نسخه بودلیان)

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 25

فایل این مقاله در 31 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IRHJ-19-2_007

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

نگارگری نسخه های تاریخی، افزون بر کارکرد روایی و ارزش های زیبایی شناختی، ظرفیتی بنیادین برای بازسازی لایه های مغفول مانده از زیست اجتماعی دارد؛ لایه هایی که اگرچه در متون رسمی انعکاس چندانی نیافته اند، اما در بطن عناصر بصری نگاره ها به شکلی مستند قابل ردگیری هستند. نسخه مصور «شرف نامه» امیرشرف خان بدلیسی در کتابخانه بودلیان، به واسطه برخورداری از نگاره هایی با جزئیات دقیق و منحصربه فرد، منبعی کم نظیر برای مطالعه جامع فرهنگ مادی و اجتماعی مردمان کرد بدلیس در عصر صفوی محسوب می شود. مسئله اصلی این پژوهش آن است که چگونه نگاره های این نسخه، از طریق بازنمایی جزئیات تصویری، به بازسازی دقیق شیوه های زیست، مناسبات اجتماعی، آیین ها، پوشاک، معماری و سایر ابعاد فرهنگ مادی می پردازند و از این طریق، روایتی بدیل و ناگفته از تاریخ غیررسمی این منطقه ارائه می دهند. هدف از انجام این پژوهش، استخراج داده های ملموس تاریخی از دل نگاره ها و تحلیل آن ها در پیوند با مفهوم «تصویر به مثابه سند» است. این پژوهش با رویکردی کیفی و روش توصیفی تحلیلی انجام شده و گردآوری داده ها به شیوه کتابخانه ای صورت گرفته است. مبنای نظری پژوهش حاضر بر رویکرد تاریخ اجتماعی تصویر و مطالعات فرهنگ مادی استوار است؛ رویکردی که نگاره را نه صرفا بازنمایی روایی، بلکه منبعی بصری برای خوانش زندگی روزمره، مناسبات اجتماعی و جهان مادی یک دوره تلقی می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که نگاره های شرف نامه، فراتر از بازنمایی صرف وقایع سیاسی و رسمی، متونی بصری هستند که جنبه هایی از زندگی روزمره، کنش ها و تجربه های زیسته مردمان محلی بدلیس را در سده های گذشته رمزگشایی کرده و بخشی مهم از تاریخ نادیده این جامعه محلی را به شکلی نظام مند آشکار می سازند.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

مهدی قادرنژاد

استادیار گروه پژوهش هنر و هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران.

انور خالندی

استادیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • اتینگهاوزن، ریچارد و اولک گرابار. ۱۳۷۸. هنر و معماری اسلامی. ...
  • اتینگهاوزن، ریچارد و احسان یارشاطر. ۱۳۷۹. اوج های درخشان هنر ...
  • بنیامین، والتر. ۱۳۸۵. عروسک و کوتوله. ترجمه مراد فرهادپور و ...
  • بدلیسی، امیرشرفخان. ۱۳۷۷. شرفنامه: تاریخ مفصل کردستان. تصحیح زرنوف. تهران: ...
  • بدلیسی، امیرشرفخان. ۱۳۴۳. شرفنامه: تاریخ مفصل کردستان. با مقدمه و ...
  • بینیون، لارنس، جی. وی. اس. ویلکینسون و بازل گری. ۱۳۸۳. ...
  • پاکباز، روئین. ۱۳۸۷. نقاشی ایرانی. تهران: زرین و سیمین ...
  • پاکباز، روئین. ۱۳۸۵. دایره المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر ...
  • پوپ، آرتور و فیلیپ اکرمان. ۱۳۸۶. سیری در هنر ایران. ...
  • پورتر، ایو. ۱۳۸۹. آداب و فنون نقاشی و کتاب آرایی. ...
  • سودآور، ابوعلا. ۱۳۸۰. هنر دربارهای ایران. ترجمه علی دهقانی. تهران: ...
  • کن بای، شیلا. ۱۳۸۲. نقاشی ایرانی. ترجمه مهدی حسینی. تهران: ...
  • کنبی، شیلا. ۱۳۸۹. رضا عباسی: اصلاح گر سرکش. ترجمه یعقوب ...
  • گری، بازل. ۱۳۸۵. نقاشی ایران. ترجمه عربعلی شروه. تهران: دنیای ...
  • گینزبورگ، کارلو. ۱۴۰۱. مورلی، فروید و شرلوک هولمز. ترجمه مهدی ...
  • قمی، قاضی میراحمدمنشی. ۱۳۵۲. گلستان هنر. تصحیح احمد سهیلی خوانساری. ...
  • مترجم، عباس. ۱۳۸۲. مطالعه هنر چوب در استان کردستان. سنندج: ...
  • نظرلی، مائیس. ۱۳۹۰. جهان دوگانه نقاشی ایرانی. ترجمه علی عزتی. ...
  • ولش، استوارت. ۱۳۸۹. شاه عباس و هنرهای اصفهان. ترجمه رضا ...
  • هیلنبراند، رابرت. ۱۳۸۰. هنر ایرانی در دوره صفوی. ترجمه یعقوب ...
  • نمایش کامل مراجع