تصویر به مثابه سند تاریخی: بازتاب زندگی روزمره و فرهنگ مادی در نگارگری دوره صفوی (مورد مطالعه: شرفنامه بدلیسی نسخه بودلیان)
محل انتشار: دوفصلنامه تاریخ ایران، دوره: 19، شماره: 2
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 25
فایل این مقاله در 31 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_IRHJ-19-2_007
تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405
چکیده مقاله:
نگارگری نسخه های تاریخی، افزون بر کارکرد روایی و ارزش های زیبایی شناختی، ظرفیتی بنیادین برای بازسازی لایه های مغفول مانده از زیست اجتماعی دارد؛ لایه هایی که اگرچه در متون رسمی انعکاس چندانی نیافته اند، اما در بطن عناصر بصری نگاره ها به شکلی مستند قابل ردگیری هستند. نسخه مصور «شرف نامه» امیرشرف خان بدلیسی در کتابخانه بودلیان، به واسطه برخورداری از نگاره هایی با جزئیات دقیق و منحصربه فرد، منبعی کم نظیر برای مطالعه جامع فرهنگ مادی و اجتماعی مردمان کرد بدلیس در عصر صفوی محسوب می شود. مسئله اصلی این پژوهش آن است که چگونه نگاره های این نسخه، از طریق بازنمایی جزئیات تصویری، به بازسازی دقیق شیوه های زیست، مناسبات اجتماعی، آیین ها، پوشاک، معماری و سایر ابعاد فرهنگ مادی می پردازند و از این طریق، روایتی بدیل و ناگفته از تاریخ غیررسمی این منطقه ارائه می دهند. هدف از انجام این پژوهش، استخراج داده های ملموس تاریخی از دل نگاره ها و تحلیل آن ها در پیوند با مفهوم «تصویر به مثابه سند» است. این پژوهش با رویکردی کیفی و روش توصیفی تحلیلی انجام شده و گردآوری داده ها به شیوه کتابخانه ای صورت گرفته است. مبنای نظری پژوهش حاضر بر رویکرد تاریخ اجتماعی تصویر و مطالعات فرهنگ مادی استوار است؛ رویکردی که نگاره را نه صرفا بازنمایی روایی، بلکه منبعی بصری برای خوانش زندگی روزمره، مناسبات اجتماعی و جهان مادی یک دوره تلقی می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که نگاره های شرف نامه، فراتر از بازنمایی صرف وقایع سیاسی و رسمی، متونی بصری هستند که جنبه هایی از زندگی روزمره، کنش ها و تجربه های زیسته مردمان محلی بدلیس را در سده های گذشته رمزگشایی کرده و بخشی مهم از تاریخ نادیده این جامعه محلی را به شکلی نظام مند آشکار می سازند.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
مهدی قادرنژاد
استادیار گروه پژوهش هنر و هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران.
انور خالندی
استادیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :