جایگاه سورنا فرمانده نبرد حران در ساختار اداری شاهنشاهی اشکانی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 25

فایل این مقاله در 29 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IRHJ-19-2_010

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

کراسوس، سردار رومی، در سال ۵۳ ق.م. از سوریه به سوی شمال میان رودان حرکت کرد تا مقاومت اشکانیان را در این ناحیه درهم شکسته و سپس به جنوب این سرزمین نفوذ کند؛ اما در نبردی سرنوشت ساز از سورنا، سردار اشکانی، شکست خورد و پس از آن کشته شد. با توجه به شباهت نام این سردار اشکانی با خاندان بزرگ زمین دار سورن در سیستان آن دوره و نیز با تکیه بر تصور رایج از شاهنشاهی اشکانی به عنوان ساختاری به اصطلاح ملوک الطوایفی، بسیاری از پژوهشگران از دیرباز سورنا را بزرگ خاندان سورن دانسته اند که از قلمرو خویش به یاری شاهنشاه آمده بود. در این میان، افزون بر نادیده گرفتن اشارات مهم برخی منابع، توجه چندانی نیز به ماهیت ساختار اداری شاهنشاهی اشکانی در بخش غربی قلمرو، به ویژه در جغرافیای شکل گیری نبرد حران، نشده است. بر این اساس، پرسش اصلی پژوهش حاضر که با روش تحلیل محتوای متون انجام می شود، آن است که سورنا در ساختار اداری شاهنشاهی اشکانی چه جایگاهی داشته است؟ یافته های پژوهش نشان می دهد که اشکانیان در این دوره، بخش غربی قلمرو خود را بر مبنای ساختاری سلسله مراتبی سازمان داده بودند. پس از شاهنشاه، عالی ترین مقام را منصبی با عنوان «شهربان شهربان ها» بر عهده داشت که عضوی از خاندان شاهی بود و در ماد اقامت داشت. پس از وی، مقام «بیتخش میان رودان» قرار داشت که مسئولیت اداره امور نظامی و احتمالا بخشی از امور اداری سرزمین های میان ماد و سوریه را بر عهده داشت. توصیف مورخانی چون پلوتارک و کاسیوس دیو از سورنا، با ویژگی های این مقام قابل تطبیق است؛ ازاین رو، می توان او را در این دوره مسئول مقام مهم بیتخشی میان رودان در ساختار اداری شاهنشاهی اشکانی دانست.

نویسندگان

امین بابادی

دانش آموخته دکتری تاریخ ایران باستان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، ایران.

کلثوم غضنفری

دانشیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آگاتانغوس. ۱۳۸۰. تاریخ ارمنیان. ترجمه گارون سارکسیان. تهران: نائیری ...
  • آلتهایم، فرانس، و روت اشتیل. ۱۳۸۹. «یونانیان و سکاها در ...
  • اشمیت، رودیگر. ۱۳۹۲. «مدارکی درباره زبان و نام های پارتی ...
  • الربروک، اووه. ۱۴۰۰. پارتیان. ترجمه شاهین آریامنش. تهران: پژوهشگاه میراث ...
  • بروسیوس، ماریا. ۱۳۹۶. ایرانیان باستان. ترجمه مانی علامه. تهران: ثالث ...
  • بیکرمن، الیاس یوزف. ۱۳۸۰. «دوره سلوکی.» در تاریخ ایران، جلد ...
  • بیوار، ایدرین دیوید. ۱۳۸۰. «تاریخ سیاسی ایران در دوره اشکانیان.» ...
  • بیوار، ایدرین دیوید. ۱۳۹۳. «گوندوفارس و پارتیان هند.» در پارتیان، ...
  • پیرنیا، حسن. ۱۳۹۱. تاریخ ایران باستان. تهران: نگاه ...
  • پیگولوسکایا، نینا. ۱۳۷۲. شهرهای ایران در روزگار پارتیان و ساسانیان. ...
  • درنرسسیان، سرارپی. ۱۳۹۰. ارمنی ها. ترجمه رقیه بهزادی. تهران: طهوری ...
  • دریایی، تورج. ۱۳۸۳. سقوط ساسانیان. ترجمه منصوره اتحادیه و فرحناز ...
  • دریایی، تورج. ۱۳۹۳. «تشکیلات اداری در ایران باستان.» در تاریخ ...
  • دوبواز، نیلسون. ۱۳۹۶. تاریخ سیاسی پارث. ترجمه علی اصغر حکمت. ...
  • دیاکونوف، م. م. ۱۳۵۱. اشکانیان. ترجمه کریم کشاورز. تهران: پیام ...
  • شروین وایت، سوزان، و آملی کورت. ۱۴۰۰. از سمرقند تا ...
  • شیپمان، کلاوس. ۱۳۹۸. مبانی تاریخ پارتیان. ترجمه هوشنگ صادقی. تهران: ...
  • علی بابایی درمنی، علی. ۱۳۹۸. تبارشناسی فرمانروایی های قفقاز در ...
  • غازار پارپتسی. ۱۳۹۸. تاریخ ارمنیان و نامه به واهان مامیکونیان. ...
  • فرای، ریچارد. ۱۳۴۴. میراث باستانی ایران. ترجمه مسعود رجب نیا. ...
  • فرای، ریچارد. ۱۳۸۰. تاریخ باستانی ایران. ترجمه مسعود رجب نیا. ...
  • کالج، مالکوم. ۱۳۸۸. اشکانیان. ترجمه مسعود رجب نیا. تهران: هیرمند ...
  • کریستنسن، آرتور. ۱۳۱۴. وضع ملت و دولت و دربار در ...
  • گازرانی، ساقی. ۱۳۹۷. روایت های خاندان رستم و تاریخ نگاری ...
  • گرگوراتی، لئوناردو. ۱۴۰۱. «شاهنشاهی اشکانی.» در پادشاه هفت اقلیم. ترجمه ...
  • گوتشمید، آلفرد فن. ۲۵۳۶. تاریخ ایران و ممالک همجوار آن ...
  • گیزلن، ریکا. ۱۳۸۴. چهار سپاهبد شاهنشاهی ساسانی بر اساس شواهد ...
  • لانگ، دیوید م. ۱۳۸۰. «ایران، ارمنستان و گرجستان.» در تاریخ ...
  • لوکونین، و. گ. ۱۳۸۰. «نهادهای سیاسی، اجتماعی و اداری، مالیات ...
  • ماتسوخ، رودلف. ۱۳۴۱. «زبان آرامی در دوره هخامنشی.» دانشکده ادبیات ...
  • مارکوارت، ژوزف. ۱۳۹۸. ایرانشهر در جغرافیای بطلمیوس. ترجمه مریم میراحمدی. ...
  • متون پهلوی. ۱۳۷۱. به کوشش جاماسب آسانا. گزارش سعید عریان. ...
  • محمدی ملایری، محمد. ۱۳۷۵. تاریخ و فرهنگ ایران در دوران ...
  • میلار، فرگوس. ۱۳۹۲. «دورا-اروپوس در دوره اشکانی.» در امپراتوری اشکانی ...
  • نیوول، ای. تی. ۱۳۸۷. «سکه های اشکانی.» در سیری در ...
  • ولسکی، یوزف. ۱۳۸۳. شاهنشاهی اشکانی. ترجمه مرتضی ثاقب فر. تهران: ...
  • ویزهوفر، یوزف. ۱۳۸۰. ایران باستان. ترجمه مرتضی ثاقب فر. تهران: ...
  • هرتسفلد، ارنست. ۱۳۶۵. تاریخ باستانی ایران بر بنیاد باستان شناسی. ...
  • هینتس، والتر. ۱۳۹۹. یافته های تازه از ایران باستان. ترجمه ...
  • نمایش کامل مراجع