جایگاه سورنا فرمانده نبرد حران در ساختار اداری شاهنشاهی اشکانی
محل انتشار: دوفصلنامه تاریخ ایران، دوره: 19، شماره: 2
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 25
فایل این مقاله در 29 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_IRHJ-19-2_010
تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405
چکیده مقاله:
کراسوس، سردار رومی، در سال ۵۳ ق.م. از سوریه به سوی شمال میان رودان حرکت کرد تا مقاومت اشکانیان را در این ناحیه درهم شکسته و سپس به جنوب این سرزمین نفوذ کند؛ اما در نبردی سرنوشت ساز از سورنا، سردار اشکانی، شکست خورد و پس از آن کشته شد. با توجه به شباهت نام این سردار اشکانی با خاندان بزرگ زمین دار سورن در سیستان آن دوره و نیز با تکیه بر تصور رایج از شاهنشاهی اشکانی به عنوان ساختاری به اصطلاح ملوک الطوایفی، بسیاری از پژوهشگران از دیرباز سورنا را بزرگ خاندان سورن دانسته اند که از قلمرو خویش به یاری شاهنشاه آمده بود. در این میان، افزون بر نادیده گرفتن اشارات مهم برخی منابع، توجه چندانی نیز به ماهیت ساختار اداری شاهنشاهی اشکانی در بخش غربی قلمرو، به ویژه در جغرافیای شکل گیری نبرد حران، نشده است. بر این اساس، پرسش اصلی پژوهش حاضر که با روش تحلیل محتوای متون انجام می شود، آن است که سورنا در ساختار اداری شاهنشاهی اشکانی چه جایگاهی داشته است؟ یافته های پژوهش نشان می دهد که اشکانیان در این دوره، بخش غربی قلمرو خود را بر مبنای ساختاری سلسله مراتبی سازمان داده بودند. پس از شاهنشاه، عالی ترین مقام را منصبی با عنوان «شهربان شهربان ها» بر عهده داشت که عضوی از خاندان شاهی بود و در ماد اقامت داشت. پس از وی، مقام «بیتخش میان رودان» قرار داشت که مسئولیت اداره امور نظامی و احتمالا بخشی از امور اداری سرزمین های میان ماد و سوریه را بر عهده داشت. توصیف مورخانی چون پلوتارک و کاسیوس دیو از سورنا، با ویژگی های این مقام قابل تطبیق است؛ ازاین رو، می توان او را در این دوره مسئول مقام مهم بیتخشی میان رودان در ساختار اداری شاهنشاهی اشکانی دانست.
نویسندگان
امین بابادی
دانش آموخته دکتری تاریخ ایران باستان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، ایران.
کلثوم غضنفری
دانشیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :