تحلیل فقهی تغییرپذیری حکم مسافت شرعی مبتنی بر متون روایی
محل انتشار: فصلنامه فقه، دوره: 33، شماره: 126
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 42
فایل این مقاله در 26 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JFI-33-126_001
تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405
چکیده مقاله:
سفر به عنوان پدیده ای فراگیر، موضوع احکام مهمی در فقه اسلامی، بویژه در ابواب عبادی چون صلات و صوم است. یکی از چالش برانگیزترین مباحث در این حوزه، تعیین «مسافت شرعی» به عنوان شرط وجوب قصر و افطار است. این مقاله با عنوان «تحلیل فقهی تغییرپذیری حکم مسافت شرعی مبتنی بر مبانی روایی»، به واکاوی این مسئله می پردازد مبنی بر اینکه آیا معیار تعیین شده در روایات، یک حکم ثابت است یا متناسب با تحول وسایل نقلیه، قابلیت تغییر دارد. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی و تمرکز بر متون روایی، به بررسی دسته های مختلف روایت ها که مسافت شرعی را با معیارهایی چون «هشت فرسخ»، «بریدان» و «مسیر یک روز» (بیاض یوم) مشخص کرده اند، می پردازد. یافته اصلی تحقیق آن است که معیارهای مکانی (هشت فرسخ و معادل های آن)، موضوعیت استقلالی ندارند، بلکه تنها طریق و مصداقی برای معیار اصلی یعنی «مسافت زمانی» (مسیر یک روز) در عصر صدور روایات بوده اند. این ادعا بر شواهد متعددی از جمله روایات تعلیلی (لان ثمانیه فراسخ مسیره یوم)، تاکید بر سیر متعارف (سیرالقطار)، و تفاوت حکم در مسافت ثابت براساس زمان پیمایش، استوار است. نتیجه آنکه، با اصالت دادن به معیار «زمان» و طریقیت دانستن «مکان»، حکم مسافت شرعی ماهیتی تغییرپذیر می یابد و لازم است در هر عصری، مصداق «سفر یک روز» با توجه به وسایل نقلیه متعارف و فهم عرفی، بازشناسی شود. این رویکرد، پویایی فقه شیعه و سازگاری آن با واقعیت های متغیر زندگی بشر را به اثبات می رساند.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
مهدی میری
دانشکده فقه و حقوق، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.
حسن اردمه
دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه علوم اسلامی رضوی-مشهد مقدس
محمد محمدی
طلبه سطح ۴ حوزه علمیه خراسان. مشهد. ایران