مروری بر نقش کیفیت فضاهای آموزشی در ارتقای خلاقیت کودکان
محل انتشار: فصلنامه معماری و محیط پایدار، دوره: 4، شماره: 1
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 33
فایل این مقاله در 13 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JSAE-4-1_006
تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405
چکیده مقاله:
پژوهش حاضر با هدف تبیین و ارائه چارچوبی تحلیلی مبتنی بر شواهد برای بررسی نقش کیفیت فضاهای آموزشی در ارتقای خلاقیت کودکان و با تاکید بر بستر فرهنگی ایران انجام شده است. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، آمیخته (کیفی کمی) با رویکرد توصیفی تحلیلی است و در سه مرحله متوالی انجام گرفت. در مرحله نخست، ادبیات تخصصی و مبانی نظری مرتبط با کیفیت محیط های آموزشی، ویژگی های فضای خلاق پرور و مولفه های موثر بر خلاقیت کودکان بررسی و تحلیل شد. در مرحله دوم، نمونه های موردی بر اساس معیارها و شاخص های طراحی فضاهای آموزشی خلاق پرور به صورت تطبیقی ارزیابی شدند. در مرحله سوم نیز مطالعات میدانی محدود شامل مشاهده رفتار کودکان، ترسیم نقشه های رفتاری و انجام مصاحبه های گروهی با معلمان و طراحان انجام گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که مولفه های کیفیت فضایی، از جمله بهره گیری مناسب از نور طبیعی، تنوع رنگ و بافت، انعطاف پذیری در چیدمان، تناسب با مقیاس انسانی و ارتباط با عناصر طبیعی، با افزایش فرصت های اکتشاف، تعامل اجتماعی، تجربه محیطی و احساس عاملیت کودکان ارتباط مثبتی دارند و می توانند زمینه بروز و تقویت رفتارهای خلاقانه را فراهم سازند. بر این اساس، ارتقای کیفیت فضاهای آموزشی صرفا به بهبود عملکرد کالبدی محیط محدود نمی شود، بلکه می تواند به عنوان عاملی موثر در شکل گیری محیط های یادگیری خلاق و پویا مورد توجه قرار گیرد. نتایج بر ضرورت بازنگری در استانداردهای طراحی مدارس، تقویت همکاری میان رشته ای و تدوین الگوهای بومی متناسب با شرایط فرهنگی و اقتصادی ایران تاکید دارد. همچنین، انجام مطالعات آینده با نمونه های میدانی گسترده تر و شاخص های کمی سنجش خلاقیت پیشنهاد می شود.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
مهنوش محمودی
استادیار، گروه معماری، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران
ندا کامرانی
دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه معماری، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران