استراتژی های ترجمه مقوله های فرهنگی رمان "دایی جان ناپلئون" براساس الگوی نیومارک «بررسی موردی عنصر فرهنگ اجتماعی؛ کار؛ فراغت و بازیها»

ترجمه به عنوان فرآیند انتقال معنای متن مبدا به متن مقصد، نیازمند ترکیب و پیوند، روش ها، سبک ها و مفاهیم فرهنگی مختلف است. ترجمه؛ به ویژه ترجمه متون ادبی، به دلیل پیچیدگی های خاص خود، چالش های زیادی را برای مترجم به همراه دارد. و مترجم باید با توجه به زیبایی شناسی متن اصلی، تعادلی مناسب میان متن مبدا و مقصد برقرار سازد. این پژوهش به بررسی ترجمه عناصر فرهنگی رمان “دایی جان ناپلئون” اثر ایرج پزشک زاده بر اساس نظریه پیتر نیومارک می پردازد. نیومارک دو رویکرد اصلی در ترجمه، یعنی ترجمه معنایی و واژگانی، را معرفی کرده و بر اهمیت انتقال معانی فرهنگی تاکید می کند. او برای این کار هفده راهکار ارائه می دهد و با استفاده از این راهکارها، مترجم می تواند به ایجاد متنی قابل فهم و فرهنگی غنی در زبان مقصد دست یابد. رمان مذکور حاوی عناصر فرهنگی غنی است و مترجم با استفاده از راهکارهای نیومارک، چالش های ترجمه را مدیریت کرده و ترجمه ای مخاطب پذیر و قابل درک و فهم ارائه داده است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و ابزار کتابخانه ای، چالش های ترجمه عناصر فرهنگی را شناسایی و بررسی کرده است. نتایج نشان می دهد که رعایت اصول نیومارک در ترجمه، اصالت و غنای فرهنگی متن اصلی را حفظ کرده و مترجم از تکنیک ها و راهکارهای مختلف نیومارک برای انتقال معانی و بار فرهنگی واژه ها و عبارات مانند: معادل فرهنگی، تعمیم، تبدیل و حذف استفاده کرده است و خواننده غیر فارسی زبان را با فرهنگ ایرانی آشنا می سازد.

کلیدواژه ها:

واژه های کلیدی: ترجمه عناصر فرهنگی ، انتقال ، بومی سازی ، مترادف های فرهنگی ، نیومارک ، ایرج پزشک زاده ، احمد حیدری.